Η πιο μαγική στιγμή της εβδομάδας: Η «Πανσέληνος» της Πίνα Μπάους στο Μέγαρο Μουσικής -Οργιαστικός χορός στη βροχή

Είδαμε την περίφημη «Πανσέληνο» της Πίνα Μπάους και του Χοροθεάτρου του Βούπερταλ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, και μοιραζόμαστε μαζί σας τις εντυπώσεις μας.

Ένας βράχος μέσα στο νερό που χρυσίζει στο απόλυτο σκοτάδι. Μια εξαγνιστική βροχή -με αληθινό νερό- που πέφτει στη σκηνή. Χορευτές, πότε άνθρωποι και πότε γλυπτά σμιλεμένα από μάρμαρο και αίμα που αρχίζουν να κινούνται ηδονικά, να τρέχουν μανιασμένα μέσα στο νερό, να χτυπούν πάνω στον βράχο, να σκαρφαλώνουν πάνω του θεαματικά και να πηδούν από την κορυφή του ριψοκίνδυνα πίσω στο νερό. Σώματα που διαπλέκονται στους ρυθμούς της μουσικής και του έρωτα. Πρωταγωνιστές σε μικρές αφηγήσεις που λένε ιστορίες με χιούμορ κι άλλοτε σεληνιάζονται στο φως της πανσελήνου για να αναζητήσουν τα όριά τους έξω από τα δεσμά του σώματος, σαν πουλιά που φτερουγίζουν στον άνεμο όταν θέλουν απεγνωσμένα να αποδράσουν από το κλουβί της ύπαρξής τους.

Η ανάγκη για απόλυτη ελευθερία έκφρασης, ο έρωτας, τα εμπόδιά του, η μοναξιά, η φιλία, ο ανταγωνισμός, η οργιώδης λαχτάρα του ανθρώπου για μέθεξη, επικοινωνία, πάθος, ένωση, είναι ο πυρήνας του θρυλικού έργου «Vollmond» (Πανσέληνος), της Πίνα Μπάους (1940-2009), το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2006 από το Tanztheater Wuppertal Pina Bausch.

Είκοσι χρόνια μετά την πρεμιέρα του, το ποιητικό αυτό έργο της θρυλικής Γερμανίδας χορεύτριας, εμβληματικής χορογράφου και διευθύντριας μπαλέτου του Χοροθεάτρου του Βούπερταλ, παραμένει όχι απλώς επίκαιρο και πρωτοποριακό, αλλά συνεχίζει να μαγεύει το κοινό που το παρακολουθεί σε όλο τον κόσμο. Για του λόγου το αληθές, το αθηναϊκό κοινό όχι απλώς αποθέωσε τους συντελεστές της παράστασης -παρακολούθησα την παράσταση της Δευτέρας-, αλλά το είδα να βγαίνει από την αίθουσα εκστασιασμένο, μαγεμένο από αυτόν τον οργιαστικό χορό στη βροχή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τις τέσσερις παραστάσεις που έγιναν από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου, την «Πανσέληνο» παρακολούθησαν οκτώ χιλιάδες θεατές. Τα σόσιαλ μίντια γέμισαν με σκηνές από τον χορό της βροχής με εγκωμιαστικά σχόλια για ένα αληθινό αριστούργημα.

Δεν ήταν μονάχα η μαγεία του χορού, ούτε η ενέργεια της βροχής και του νερού που τρέχει ασταμάτητα αληθινά στη σκηνή, είναι το χιούμορ, η τεχνική αρτιότητα των χορευτών, αλλά και το αφήγημα της «Πανσελήνου» που αποκωδικοποιεί και φωτίζει, μέσα από μια σειρά από ιστορίες, την ανθρώπινη κατάσταση.

H Πίνα Μπάους και το Χοροθέατρο του Βούπερταλ, που συνεχίζει να μεταλαμπαδεύει το όραμα της σπουδαίας αυτής δημιουργού στις νεότερες γενιές σε όλο τον κόσμο, με αυτόν τον οργιαστικό χορό στο νερό υπό το φως της Πανσελήνου, θέλουν να μιλήσουν για τις μυστηριώδεις έλξεις των σωμάτων, για την ανάγκη του ανθρώπου να γίνει ένα με κάποιον άλλον άνθρωπο, για αυτόν τον ακαταμάχητο μαγνητισμό που νιώθει ξαφνικά και αδικαιολόγητα ένα σώμα για ένα άλλο, για τη χημεία, την παλίρροια του πάθους και την άμπωτη της ματαίωσης, για την εκπλήρωση των φαντασιώσεων και την απομάγευσή τους, για την επιθυμία και τα εμπόδια που βάζει η κοινωνία για την ικανοποίησή της. Μα πάνω απ’ όλα η «Πανσέληνος» μιλάει για τις φάσεις της ανθρώπινης φύσης, που μοιάζουν με τις φάσεις της Σελήνης: από την έκλειψη στην πανσέληνο, κι από την πανσέληνο στο πιο βαθύ σκοτάδι. Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να κινείται ορμητικά γιατί φοβάται το σκοτάδι, την ολική έκλειψη, τον θάνατο. Η αέναη κίνησή του αποτελεί το αντίδοτο στη στασιμότητα του θανάτου. Ο έρωτας είναι η πάλη του σώματος να κρατηθεί στη ζωή. Οι χορευτές, σώματα στη σελήνη, κινούνται σε έναν κύκλο, σεληνιάζονται και χορεύουν στο νερό, πετώντας νερά στον βράχο που λαμπυρίζει σαν φεγγαρόπετρα στην άκρη της σκηνής, με τους ιριδισμούς του υγρού στοιχείου να δημιουργεί στην επιφάνειά του έναν ζωντανό μαγευτικό καμβά.

Αν το πρώτο μέρος το χαρακτηρίζει το χιούμορ που κάνει τους θεατές να ξεκαρδίζονται, με τους χορευτές να του μιλούν σε σπαστά ελληνικά, με αναπάντεχα αστείο τρόπο, το δεύτερο μέρος το χαρακτηρίζει η απόλυτη τρέλα: Είναι ένα ξέσπασμα με τους χορευτές να ρίχνουν στον βράχο ορμητικά το νερό που συλλέγουν από τη λίμνη που κυλά στα πόδια τους.

Το νερό που πέφτει με φόρα στη σκληρή επιφάνεια της «πέτρας» δημιουργεί ένα οπτικό υπερθέαμα. Και ακριβώς εκεί αρχίζει η ιεροτελεστία, ένα βακχικό όργιο, μια παρέλαση σωμάτων που γίνονται τα ίδια νερό μέσα στο νερό.

Βλέποντας όλη αυτή την ορμητικότητα της ζωής, λες «όχι, αυτό δεν είναι μια ωδή για τον φόβο του θανάτου. Είναι μια ωδή για τη δύναμη της αγάπης». Γιατί, όπως εύστοχα και ποιητικά έχει γράψει η σπουδαία Αμερικανίδα ποιήτρια και συγγραφέας Άννι Ντίλαρντ, στο φοβερό μυθιστόρημά της «Οι Maytrees» (Εκδ. Ίνδικτος), «το ερώτημα δεν είναι ο θάνατος – τα έμβια πεθαίνουν. Είναι η αγάπη. Όχι το ότι πεθαίνουμε, αλλά ότι νοιαζόμαστε παράφορα, και μετά βαθιά, για έναν άνθρωπο ανάμεσα σε δισεκατομμύρια. Δενόμαστε με το άστατο, το μεταβλητό και το θνητό σαν να είναι βράχος».

Ο βράχος της Πίνα Μπάους μαγεύει ακόμα το κοινό, δεκαεπτά ολόκληρα χρόνια μετά τον θάνατό της, γιατί δεν έδωσε μονάχα Τέχνη και ομορφιά στο πέρασμά της από αυτόν τον κόσμο – έδωσε μια ακριβή ακτινογραφία της φύσης του ανθρώπου μέσα από την κίνηση και τον χορό. Μίλησε για τα βάθη της ανθρώπινης ψυχολογίας, με τον τρόπο των μεγάλων ποιητών, κερδίζοντας την αθανασία.

• ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ 
• «Πέδρο Πάραμο»: Το αριστούργημα όπου βασίζεται η ταινία του Netflix
• Διαβάσαμε το νέο βιβλίο του Πέδρο Αλμοδόβαρ με 12 αδημοσίευτες ιστορίες που φωτίζουν ποιος πραγματικά είναι
• Τζωρτζ Στάινερ, νέο βιβλίο: «Ζούμε ένα μακρύ Σάββατο αναμονής. Θα γνωρίσει ποτέ η ανθρωπότητα Κυριακή; Αμφίβολο»