Unesco: Το Όρος Πάρνωνας και το Ακρωτήριο Μαλέα στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας

Με την επίσημη τελετή στο Λεωνίδιο επισφραγίστηκε η ένταξη του Όρους Πάρνωνα και του Ακρωτηρίου Μαλέα στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας MAB/UNESCO.

Πλέον η περιοχή είναι το τέταρτο αναγνωρισμένο Απόθεμα Βιόσφαιρας στην Ελλάδα.

Δύο περιοχες στο στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας της UNESCO

Οι εκπρόσωποι της πολιτείας, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και των τοπικών φορέων χαρακτήρισαν την αναγνώριση όχι μόνο διεθνή διάκριση, αλλά και αφετηρία για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, τη διατήρηση της παραγωγικής ταυτότητας και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής. Στην περιοχή βρέθηκε και ο δρ Αντόνιο ντε Σόουζα Αμπρέου, διευθυντής του Τμήματος Οικολογίας και Γεωεπιστημών της UNESCO και γραμματέας του Προγράμματος «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα» (MAB).

Συνοδευόμενος από τον πρόεδρο της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής MAB/UNESCO, καθηγητή Μιχάλη Σκούλλο, και στελέχη της Αναπτυξιακής Εταιρείας Πάρνωνα, επισκέφθηκε σημαντικούς τόπους και επιχειρήσεις στην περιοχή του Αποθέματος Βιόσφαιρας Πάρνωνα–Μαλέα και γνώρισε από κοντά τα στοιχεία της φύσης και του πολιτισμού, στα οποία βασίστηκε η αναγνώριση της περιοχής.

«Το Όρος Πάρνωνας–Ακρωτήριο Μαλέα γίνεται το τέταρτο Απόθεμα Βιόσφαιρας της Ελλάδας και εντάσσεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο 797 Αποθεμάτων Βιόσφαιρας σε 145 χώρες, όπου οι τοπικές λύσεις συμβάλλουν στην παγκόσμια βιωσιμότητα», δήλωσε ο δρ Αντόνιο ντε Σόουζα Αμπρέου. Ο δρ Αμπρέου απηύθυνε συγχαρητήρια «στην ελληνική κυβέρνηση, στην Ελληνική Εθνική Επιτροπή MAB, στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, στους συμμετέχοντες δήμους, στην ΠΑΡΝΩΝΑΣ Α.Ε. για την εξαιρετική ηγετική της συμβολή καθ’ όλη τη διαδικασία υποβολής της υποψηφιότητας, καθώς και σε όλους τους εταίρους και τις τοπικές κοινωνίες, των οποίων η αφοσίωση κατέστησε δυνατό αυτό το επίτευγμα».

«Προσβλέπω στο να δω το Όρος Πάρνωνας–Ακρωτήριο Μαλέα να εξελίσσεται σε ένα εμβληματικό Απόθεμα Βιόσφαιρας για τη Μεσόγειο και σε έναν ενεργό συντελεστή της παγκόσμιας κοινότητας του MAB», κατέληξε.

Στην εκδήλωση έδωσε το «παρών» ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Κωνσταντίνος Βλάσης, ο οποίος χαρακτήρισε την ένταξη διεθνή αναγνώριση ενός τόπου, στον οποίο το φυσικό περιβάλλον συνυπάρχει με την ιστορία και τον πολιτισμό. Όπως επισήμανε, «η περιοχή μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για τον τρόπο με τον οποίο η γνώση συνδέεται με το βίωμα». Τόνισε ακόμη ότι «η προστασία του περιβάλλοντος, ο πολιτισμός και η κοινωνική ευημερία αποτελούν αλληλένδετους στόχους» και πρόσθεσε πως «η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων».

Η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αργυρώ Ζέρβα, ανέφερε ότι η αναγνώριση επιβεβαιώνει τη μοναδική φυσική και πολιτιστική αξία του Πάρνωνα και του Ακρωτηρίου Μαλέα. Τόνισε ότι η προστασία της φύσης δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη, αλλά βασική προϋπόθεση για μια βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία. Σημείωσε επίσης ότι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αγροτικής ανάπτυξης και συνέδεσε την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας με την αξιοποίηση πόρων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020. Σύμφωνα με την κ. Ζέρβα, η ένταξη στο Παγκόσμιο Δίκτυο μπορεί να προσδώσει μεγαλύτερη αξία στα τοπικά προϊόντα, να ενισχύσει τις ήπιες μορφές τουρισμού και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ της αυτοδιοίκησης, των παραγωγικών φορέων και των κατοίκων.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Πάρνωνα Α.Ε., Μαρίνης Μπερέτσος, υπογράμμισε ότι βασική επιδίωξη είναι να διατηρηθεί ο αγροτικός χαρακτήρας της περιοχής και να συνεχιστεί η παραγωγή αγροτικών προϊόντων υψηλής ποιότητας, σε συνδυασμό με την προστασία του περιβάλλοντος. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, επισημαίνοντας την ανάγκη εξοικονόμησης νερού και ανάπτυξης έργων και δράσεων επαναχρησιμοποίησής του, καθώς η περιοχή αναμένεται να αντιμετωπίσει εντονότερες συνθήκες λειψυδρίας τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, έθεσε ως στόχους τη μείωση της χρήσης πλαστικών και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των κατοίκων. Αναφερόμενος στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σημείωσε ότι η ανάπτυξή τους είναι απαραίτητη, πρέπει όμως να γίνεται με ορθό χωροταξικό σχεδιασμό και χωρίς ανεξέλεγκτες παρεμβάσεις στις κορυφές του Πάρνωνα.

Στη θαλάσσια και παράκτια διάσταση του Αποθέματος αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων, Εμμανουήλ Κουτουλάκης, επισημαίνοντας ότι ένα σημαντικό τμήμα της περιοχής αφορά τον θαλάσσιο και παράκτιο χώρο. Όπως σημείωσε, το βασικό ζητούμενο είναι η αξία που αναγνώρισε η UNESCO να επιστρέψει στις τοπικές κοινωνίες μέσα από νέες θέσεις εργασίας, βιώσιμες παραγωγικές δραστηριότητες και ουσιαστική στήριξη των αλιέων. Πρόσθεσε ότι θάλασσα και στεριά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δύο χωριστοί χώροι, αλλά ως τμήματα ενός ενιαίου αναπτυξιακού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού.

Ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, δήλωσε: «Η ένταξη στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας αποτελεί την αρχή μιας νέας εποχής ευθύνης, συνεργασίας και δημιουργίας. Μιας εποχής που μπορεί να καταστήσει την Πελοπόννησο σημείο αναφοράς για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης». Υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια Πελοποννήσου στήριξε την προσπάθεια, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η βιώσιμη ανάπτυξη δεν διασφαλίζεται μόνο με καλές προθέσεις, αλλά απαιτεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις, σχεδιασμό και δράσεις. Όπως ανέφερε, η αναγνώριση του Πάρνωνα και του Ακρωτηρίου Μαλέα μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τη δημιουργία ενός εθνικού δικτύου αποθεμάτων βιόσφαιρας, καθώς η Ελλάδα διαθέτει μοναδικά οικοσυστήματα, σημαντική πολιτιστική κληρονομιά και ενεργές τοπικές κοινωνίες.

Ο δήμαρχος Νότιας Κυνουρίας, Εμμανουήλ Δολιανίτης, χαρακτήρισε την επίσημη ένταξη ιστορική στιγμή και διεθνή αναγνώριση ενός μοναδικού τόπου, όπου η φύση, ο πολιτισμός και ο άνθρωπος συνυπάρχουν εδώ και αιώνες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η διάκριση δεν αποτελεί το τέλος της προσπάθειας, αλλά την αρχή μιας νέας ευθύνης για τους φορείς και τους κατοίκους της περιοχής.

Ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σταύρος Αραχωβίτης, σημείωσε ότι η διαδικασία αναγνώρισης απαίτησε σημαντική και επίμονη δουλειά, προσθέτοντας ότι πλέον αρχίζει η επόμενη ημέρα του εγχειρήματος. Κατά τον ίδιο, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία είναι η τοπική κοινωνία να αγκαλιάσει τον θεσμό, να συνεργαστεί, να αναδείξει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής και να αξιοποιήσει τα οφέλη που δημιουργεί η διεθνής αναγνώριση.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής MAB/UNESCO, καθηγητής Μιχάλης Σκούλλος, υπογράμμισε ότι η αναγνώριση του Πάρνωνα και του Ακρωτηρίου Μαλέα υπήρξε αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας των κατοίκων, των τοπικών αρχών, των επιστημόνων και των μελετητών. Σημείωσε ότι οι τοπικές κοινωνίες έχουν πλέον τη δυνατότητα να εντάξουν στον σχεδιασμό τα δικά τους οράματα για το μέλλον της περιοχής. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, στόχος δεν είναι το νέο Απόθεμα να αποτελεί απλώς ένα αξιόλογο μέλος του Παγκόσμιου Δικτύου, αλλά να εξελιχθεί σε «κόσμημα» και πρότυπο για τα υπόλοιπα Αποθέματα Βιόσφαιρας.

Η Επιτροπή Διακυβέρνησης του Αποθέματος Βιόσφαιρας

Παράλληλα, συγκροτήθηκε σε σώμα η Επιτροπή Διακυβέρνησης του Αποθέματος Βιόσφαιρας, σύμφωνα με το Μνημόνιο Συνεργασίας που έχουν υπογράψει οι τοπικοί και κεντρικοί φορείς, οι οποίοι στήριξαν την υποψηφιότητα της περιοχής.

Πρόεδρος εξελέγη ομόφωνα ο αναπληρωτής περιφερειάρχης Πελοποννήσου Χρήστος Λαμπρόπουλος, ενώ αντιπρόεδρος εξελέγη ο δήμαρχος Ευρώτα Δήμος Βέρδος.

Η 13μελής Επιτροπή απαρτίζεται από εκπροσώπους της Περιφέρειας Πελοποννήσου, της Αναπτυξιακής Πάρνωνα Α.Ε., των Δήμων Νότιας και Βόρειας Κυνουρίας, Μονεμβασίας, Ελαφονήσου, Σπάρτης, Ευρώτα και Τρίπολης, καθώς και από εκπροσώπους του Επιμελητηρίου Λακωνίας, του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μολάων–Πακιών, του Πολιτιστικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου και της Ένωσης Τουριστικών Καταλυμάτων Ανατολικής Αρκαδίας.

Μεταξύ των τακτικών μελών περιλαμβάνονται ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Πάρνωνα Α.Ε., Μαρίνης Μπερέτσος, ο Σταύρος Αραχωβίτης ως εκπρόσωπος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μολάων–Πακιών, ο Χρήστος Κυριαζάκος από το Επιμελητήριο Λακωνίας, ο Στάθης Λιβανός από τον Πολιτιστικό και Εξωραϊστικό Σύλλογο Αγίου Νικολάου και η Κατερίνα Μπουλμέτη από την Ένωση Τουριστικών Καταλυμάτων Ανατολικής Αρκαδίας.

Έργο της Επιτροπής θα είναι, μεταξύ άλλων, ο συντονισμός των δράσεων και η διακυβέρνηση του Αποθέματος, με στόχο την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ