Παπασταύρου: Εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα θα συμβάλουν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών – Tο προφίλ των εταιρειών
Το χρονικό των ερευνών για υδρογονάνθρακες από το 2022 έως σήμερα
«Εφόσον επιβεβαιωθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, η αξιοποίησή τους θα ενισχύσει την ενεργειακή αυτονομία της χώρας μας και τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης και θα συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών».
Αυτό επισημαίνει σε δηλώσεις του προς το ΑΠΕ – ΜΠΕ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, με αφορμή τις εξελίξεις στον τομέα της έρευνας υδρογονανθράκων την προηγούμενη εβδομάδα, οπότε ανακοινώθηκε η έναρξη σεισμικών ερευνών στο Νότιο Ιόνιο και τέθηκαν σε κίνηση αντίστοιχες έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.
Όπως αναφέρει ο κ. Παπασταύρου:
«Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη επιτάχυνε την ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων στην Πατρίδα μας την τελευταία τετραετία, με στόχο την εκμετάλλευση των εθνικών ενεργειακών πόρων μας, που θα επιτρέψει να ενισχυθεί η ενεργειακή ανεξαρτησία και ενεργειακή ασφάλεια, ξεκλειδώνοντας έναν τομέα με τεράστιες οικονομικές δυνατότητες.
Θεωρούμε χρέος μας προς τους πολίτες της χώρας και τις επόμενες γενιές να αποκτήσουμε σαφή και τεκμηριωμένη εικόνα για το ενεργειακό δυναμικό μας.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της συμμετοχής της SLB, της Viridien και της BGP στον διεθνή διαγωνισμό της ΕΔΕΥΕΠ, σε συνδυασμό με την άφιξη του σεισμογραφικού σκάφους από την TGS στο Νότιο Ιόνιο για λογαριασμό της κοινοπραξίας Chevron-HELLENiQ ENERGY, επιβεβαιώνει το ισχυρό διεθνές ενδιαφέρον για το ενεργειακό δυναμικό της Ελλάδας.
Μετά τη Chevron και την ExxonMobil, που συνεργάζονται με τους εθνικούς πρωταθλητές HELLENIQ ENERGY και Energean, οι μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στη χώρα μας.
Και μάλιστα σε μία περίοδο έντονων διεθνών ανακατατάξεων και ενεργειακής επισφάλειας.
Εμείς προχωρούμε με συνέπεια, σχέδιο και αυτοπεποίθηση, με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας και με αυστηρούς όρους ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος».
Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας στον τομέα της έρευνας υδρογονανθράκων περιλαμβάνονται στις κορυφαίες διεθνώς. Ειδικότερα, όπως αναφέρουν πηγές του ΥΠΕΝ:
-Η TGS ανέλαβε τις σεισμικές έρευνες στο Νότιο Ιόνιο, για λογαριασμό της κοινοπραξίας Chevron-HELLENiQ ENERGY, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν τις επόμενες ημέρες και να ολοκληρωθούν ως τα τέλη Ιανουαρίου 2027.
Η TGS είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνείς παρόχους ενεργειακών δεδομένων και γεωφυσικών υπηρεσιών, με έδρα τη Νορβηγία και ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στον τομέα των θαλάσσιων σεισμικών ερευνών και των μη αποκλειστικής χρήσης σεισμικών δεδομένων (Multi-Client Seismic). Μετά τη συγχώνευσή της με την PGS, διαθέτει έναν από τους πλέον προηγμένους στόλους θαλάσσιων σεισμικών ερευνητικών σκαφών διεθνώς, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών πλοίων τύπου Ramform, εξοπλισμένων με την ιδιόκτητη τεχνολογία ευρείας ζώνης GeoStreamer, καθώς και σημαντικές δυνατότητες σεισμικών ερευνών με συστήματα ωκεάνιου πυθμένα (Ocean Bottom Nodes – OBN). Προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες που καλύπτουν τον σχεδιασμό, την εκτέλεση, την επεξεργασία και την προηγμένη απεικόνιση σεισμικών δεδομένων, καθώς και τη γεωλογική ερμηνεία τους. Το επιχειρηματικό της μοντέλο συνδυάζει την εκτέλεση σεισμικών ερευνών για λογαριασμό πελατών με σημαντικές επενδύσεις σε μη αποκλειστικής χρήσης προγράμματα και την ανάπτυξη μιας εκτεταμένης διεθνούς βάσης γεωφυσικών δεδομένων.
Οι SLB, Viridien και BGP υπέβαλαν προσφορές στον διεθνή διαγωνισμό της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), για τη συλλογή και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.
-Η SLB (πρώην Schlumberger) είναι μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς εταιρείες ενεργειακής τεχνολογίας και παροχής υπηρεσιών προς τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, με μακρά παρουσία στον τομέα των γεωφυσικών υπηρεσιών μέσω της ιστορικής δραστηριότητας WesternGeco. Αποτελούσε επί σειρά ετών έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς παρόχους θαλάσσιων σεισμικών ερευνών, ωστόσο το 2018 μεταβίβασε τον στόλο των σεισμικών της πλοίων στην εταιρεία Shearwater GeoServices, διατηρώντας τις δραστηριότητες επεξεργασίας, απεικόνισης, ερμηνείας και μη αποκλειστικής χρήσης δεδομένων. Σήμερα, η κύρια εξειδίκευσή της στον τομέα των θαλάσσιων σεισμικών ερευνών επικεντρώνεται στην προηγμένη επεξεργασία και απεικόνιση δεδομένων, στον χαρακτηρισμό ταμιευτήρων, στο γεωφυσικό λογισμικό και στις τεχνολογίες υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων. Παραμένει ένας από τους σημαντικότερους διεθνείς παρόχους τεχνολογίας και εξειδικευμένων υπηρεσιών για την έρευνα και αξιολόγηση του υπεδάφους.
-Η Viridien, πρώην CGG, είναι γαλλική εταιρεία γεωεπιστημών και τεχνολογίας, με μακρά παράδοση και διεθνώς αναγνωρισμένη τεχνογνωσία στην επεξεργασία, απεικόνιση και γεωφυσική αξιολόγηση σεισμικών δεδομένων. Το 2020 ολοκλήρωσε την αποχώρησή της από τη δραστηριότητα της θαλάσσιας σεισμικής απόκτησης δεδομένων, μεταβιβάζοντας τα ερευνητικά της πλοία στη Shearwater GeoServices και εστιάζοντας σε δραστηριότητες υψηλότερης τεχνολογικής προστιθέμενης αξίας. Οι βασικές της δραστηριότητες περιλαμβάνουν την προηγμένη επεξεργασία και απεικόνιση σεισμικών δεδομένων, την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (HPC), την ανάπτυξη γεωεπιστημονικού λογισμικού, τη διαχείριση πολυπελατειακών σεισμικών δεδομένων και τη γεωλογική ερμηνεία. Μέσω της θυγατρικής της Sercel, αποτελεί επίσης έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς κατασκευαστές και προμηθευτές εξοπλισμού και τεχνολογιών σεισμικής απόκτησης δεδομένων, τόσο για θαλάσσιες όσο και για χερσαίες έρευνες.
-Η BGP (Bureau of Geophysical Prospecting), θυγατρική του κινεζικού κρατικού ενεργειακού ομίλου CNPC (China National Petroleum Corporation), αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ολοκληρωμένους παρόχους γεωφυσικών υπηρεσιών διεθνώς, με εκτεταμένη παρουσία σε περισσότερες από 80 χώρες και περιοχές. Παρέχει ένα ευρύ φάσμα γεωφυσικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων και χερσαίων σεισμικών ερευνών, των ερευνών σε μεταβατικές ζώνες (Transition Zone), της επεξεργασίας και ερμηνείας σεισμικών δεδομένων, της γεωφυσικής ταμιευτήρων και της γεωφυσικής έρευνας και ανάπτυξης. Οι θαλάσσιες επιχειρησιακές της δυνατότητες περιλαμβάνουν τόσο συμβατικές σεισμικές έρευνες με ρυμουλκούμενες σεισμικές διατάξεις (Towed Streamers) όσο και έρευνες με συστήματα καταγραφής δεδομένων στον ωκεάνιο πυθμένα (Ocean Bottom Seismic). Η BGP συνδυάζει σημαντική επιχειρησιακή δυναμικότητα, καθετοποιημένη τεχνογνωσία και ανταγωνιστικό κόστος παροχής υπηρεσιών, έχοντας εμπειρία συνεργασίας με μεγάλες διεθνείς εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τα σημαντικότερα ορόσημα των τελευταίων τεσσάρων ετών στον τομέα της έρευνας υδρογονανθράκων
2022
- Το πρώτο τρίμηνο του 2022 τα ΕΛΠΕ ολοκλήρωσαν την πρόσκτηση σεισμικών δεδομένων στις παραχωρήσεις «Ιόνιο» και «Μπλοκ 10», με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
- H ExxonMobil ανέλαβε τον Ιούλιο του 2022 εντολοδόχος των δύο μεγαλύτερων υπεράκτιων περιοχών εξερεύνησης της Ελλάδας, «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» ενώ παράλληλα αύξησε το μερίδιό της στα μπλοκ από 40% σε 70% και ο Όμιλος HELLENiQ ENERGY από 20% σε 30%, μετά την αποχώρηση της TotalEnergies.
2023
- Τον Φεβρουάριο του 2023 η ΕΔΕΥΕΠ ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση των δισδιάστατων σεισμικών ερευνών στις θαλάσσιες περιοχές «Δυτικά» και «Νοτιοδυτικά» της Κρήτης, από τη διεθνή εταιρεία πρόσκτησης και επεξεργασίας θαλάσσιων γεωφυσικών δεδομένων PGS (σημερινή TGS), για λογαριασμό των μισθωτριών εταιρειών ExxonMobil και HELLENiQ ENERGY.
- Τον Ιούλιο 2023 η ΕΔΕΥΕΠ ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης φάσης έρευνας που διεξήγαγε η HELLENiQ ENERGY στις θαλάσσιες περιοχές «Ιόνιο» και «Μπλοκ 10», καθώς και την απόφαση της μισθώτριας εταιρείας να προχωρήσει στη δεύτερη φάση ερευνών.
2024
- Τον Μάρτιο του 2024 ολοκληρώθηκε με επιτυχία τρισδιάστατη (3D) θαλάσσια σεισμογραφική έρευνα υψηλής ευκρίνειας στην παραχώρηση «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» και τον Μάιο, η κοινοπραξία ExxonMobil και HELLENiQ ENERGY, μισθώτρια της παραχώρησης, ολοκλήρωσε την περιβαλλοντική μελέτη βάσης για δυνητική γεώτρηση στην περιοχή διεξαγωγής της τρισδιάστατης σεισμογραφικής έρευνας.
- Τον Αύγουστο του 2024, η ΕΔΕΥΕΠ έλαβε γραπτώς εκδήλωση ενδιαφέροντος από την Chevron για την εξερεύνηση και παραγωγή υδρογονανθράκων σε νέες περιοχές εντός ελληνικής επικράτειας, με τις ανακοινώσεις αποδοχής του ενδιαφέροντος τον Ιανουάριο και Μάρτιο του 2025.
- Τον Οκτώβριο του 2024, η κοινοπραξία ExxonMobil και HELLENiQ ENERGY αποφάσισε να εισέλθει στη δεύτερη φάση του βασικού σταδίου ερευνών στην παραχώρηση «Νοτιοδυτικά της Κρήτης»
2025
- Τον Ιανουάριο του 2025, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποδέχτηκε την εκδήλωση ενδιαφέροντος της εταιρείας Chevron Balkans Exploration B.V. για παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου και β) την εκδήλωση ενδιαφέροντος της εταιρείας HELLENiQ Upstream, για παραχώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή «Α2», νοτίως του Κυπαρισσιακού Κόλπου.
- Τον Απρίλιο 2025 ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποδέχτηκε εκδήλωση ενδιαφέροντος της εταιρείας Chevron Balkans Exploration B.V. για παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης («Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»), μία σημαντική εξέλιξη για την επέκταση και έναρξη του διεθνούς διαγωνισμού για την παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε τέσσερις νέες περιοχές (τις δύο της Κρήτης συν τις περιοχές «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου», για τις οποίες είχε εκδοθεί σχετική απόφαση τον Ιανουάριο).
- Στις 30 Απριλίου 2025, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκήρυξε τον Διεθνή Διαγωνισμό για παραχώρηση δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου (Περιοχές: «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου») και στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης (Περιοχές: «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»).
Από τις αρχές του 2025, και εν μέσω σημαντικών γεωπολιτικών αναταραχών που προκάλεσαν μία από τις μεγαλύτερες ιστορικά ενεργειακές κρίσεις διεθνώς, ο τομέας των υδρογονανθράκων στην Ελλάδα σημείωσε σημαντική επιτάχυνση, που συνοψίζεται στα εξής:
Νοέμβριος 2025 – Απρίλιος 2027
Η συμφωνία farm-in μεταξύ της ExxonMobil και των ελληνικών εταιρειών Energean και HELLENiQ ENERGY για την από κοινού προώθηση της ερευνητικής γεώτρησης «Ασωπός 1» στο Οικόπεδο 2, στο βορειοδυτικό Ιόνιο, δρομολόγησε την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα εδώ και σχεδόν 40 χρόνια και την πρώτη στη χώρα σε μεγάλο βάθος. Η συμφωνία ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 2025, στο πλαίσιο της συνόδου P-TEC στην Αθήνα. Τον Μάρτιο του 2026 η κοινοπραξία υπέβαλε γνωστοποίηση συνέχισης των εργασιών και τον Απρίλιο του 2026 ανακοινώθηκε ότι τη γεώτρηση θα αναλάβει η Stena Drilling, με έναρξη τον Απρίλιο του 2027.
Μάιος 2025 – Φεβρουάριος 2026
Προκηρύχθηκε και ολοκληρώθηκε η διαδικασία παραχώρησης αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές («Α2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ»). Ο διεθνής διαγωνισμός προκηρύχθηκε τον Μάιο του 2025 και ολοκληρώθηκε σε χρόνο ρεκόρ, μέσα σε 10 μήνες: τον Φεβρουάριο του 2026 υπεγράφησαν οι συμβάσεις μίσθωσης με την κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ ENERGY, που είχε αναδειχθεί προτιμητέος επενδυτής. Η Chevron είναι η δεύτερη ενεργειακή υπερ-εταιρεία (super-major) που συμμετέχει στο ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων.
Ιούνιος 2026
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ΕΔΕΥΕΠ ολοκλήρωσαν όλες τις διοικητικές διαδικασίες και εγκρίσεις ώστε η Chevron να αποκτήσει ποσοστό συμμετοχής και να αναλάβει καθήκοντα Διαχειριστή στο Οικόπεδο 10 στο Ιόνιο. Η είσοδος της Chevron σε μια ώριμη ερευνητική περιοχή, όπου έχουν ήδη ολοκληρωθεί εκτεταμένες γεωλογικές, γεωφυσικές και περιβαλλοντικές μελέτες, αποτελεί σημαντικό βήμα για την αξιολόγηση της μετάβασης στην επόμενη ερευνητική φάση, η οποία περιλαμβάνει ερευνητική γεώτρηση.
Ιούνιος 2026 – σήμερα
Εκδόθηκε διεθνής πρόσκληση για τη χορήγηση αδειών προκαταρκτικής έρευνας (prospection) για την απόκτηση και επεξεργασία μη αποκλειστικών σεισμικών δεδομένων σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε επιτυχώς με τρεις προσφορές από καταξιωμένες διεθνείς εταιρείες, που εκδήλωσαν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για το δυναμικό των υδρογονανθράκων της χώρας.
