Οι θησαυροί στα ράφια των παλαιοβιβλιοπωλείων: Παλιές εκδόσεις, σπάνιοι τίτλοι -Τα βιβλία με τη μεγαλύτερη ζήτηση

Τα παλαιοβιβλιοπωλεία είναι κάτι πολύ περισσότερο από καταστήματα που διαθέτουν παλαιά βιβλία. Είναι χώροι γεμάτοι μνήμες, ιστορίες και «αποτυπώματα» αλλοτινών εποχών.

Είναι χώροι που συνεχίζουν να συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.

Στα ράφια τους ο «βιβλιοφάγος» ή απλός επισκέπτης μπορεί να ανακαλύψει βιβλία που δεν κυκλοφορούν πλέον, παλιές εκδόσεις, σχολικά περασμένων εποχών, αλλά και σπάνιους τίτλους που δεν μπορεί φυσικά να εντοπίσεις κανείς στα σύγχρονα βιβλιοπωλεία.

Aπό τους συλλέκτες στους απλούς αναγνώστες

Παρά τις δυσκολίες που πέρασε αλλά και περνά ο χώρος του βιβλίου, τα παλαιοβιβλιοπωλεία κατάφεραν να παραμείνουν ζωντανά, από την αγάπη ανθρώπων για το παλαιό βιβλίο και την ανάγκη να σωθεί η γνώση και η μνήμη.

Οι επισκέπτες τους είναι κάθε ηλικίας. Από νέους που αναζητούν παλαιά κόμικς, φοιτητές, ερευνητές, πανεπιστημιακούς, συλλέκτες, απλούς αναγνώστες, ή ανθρώπους που απλώς αναζητούν βιβλία της παιδικής τους ηλικίας.

Από τα παλιά κιόσκια και καρότσια με βιβλία μέχρι τα καταστήματα, η παρουσία των παλαιών βιβλίων μπορεί να αλλάζει «περιβάλλον», πλην όμως δεν χάνεται. Όπως και στο παρελθόν, η «καρδιά» των παλαιοβιβλιοπωλείων χτυπά κατά κανόνα στο κέντρο της Αθήνας και αποτελούν σημεία συνάντησης, αναζήτησης και ανακάλυψης.

Οι εκπλήξεις στα ράφια

Άλλωστε, ένα τέτοιος χώρος πάντα μπορεί να κρύβει μια μικρή έκπληξη. Ένας εξαντλημένος τίτλος, μια παλιά σημείωση στο περιθώριο, μια αφιέρωση στην πρώτη σελίδα ή μια ξεχασμένη έκδοση μπορεί να αποκτήσει ξανά ζωή στα χέρια ενός νέου αναγνώστη.

Μία τέτοια περίπτωση είναι το παλαιοβιβλιοπωλείο Bookinist, στην οδό Μαυροκορδάτου, που δημιούργησε πριν από 13 χρόνια ο Νάσος Κούλης. Αν και αρχικά, όπως μας λέει, ως λάτρης του βινυλίου, ήθελε να ασχοληθεί με τους δίσκους, η προτροπή του πατέρα του, ο οποίος διέθετε και πολλούς τίτλους βιβλίων, τον οδήγησε τελικά στον κόσμο του παλαιού βιβλίου.

Οι όποιες αρχικές επιφυλάξεις δεν άργησαν να δώσουν τη θέση τους στον ενθουσιασμό. «Για να είμαι ειλικρινής, δεν περίμενα όταν ξεκινούσα αυτό το ταξίδι πόσο γοητευτικό θα ήταν», λέει χαμογελώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Κατά βάση στα ράφια του παλαιοβιβλιοπωλείου του θα συναντήσει κανείς μία πλούσια συλλογή ιστορικών βιβλίων αλλά και βιβλίων λαογραφίας.

«Πέρα από την ιστορία, γρήγορα έστρεψα το ενδιαφέρον μου σε βιβλία που είχαν εκδοθεί εκτός Αθηνών. Κατά κανόνα τοπικού ενδιαφέροντος και περιορισμένων αντιτύπων, που δεν ξανατυπώθηκαν και είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπισθούν», θα πει και θα προσθέσει: «Έτσι, στον τομέα της λαογραφίας τολμώ να πω ότι έχω μια σημαντικότατη συλλογή».

Ποιοι αναζητούν παλαιά βιβλία

Το κοινό που περνά την πόρτα του Bookinist είναι εξίσου ποικιλόμορφο. «Mέλη από την ακαδημαϊκή κοινότητα, φοιτητές που αναζητούν συγκεκριμένους τίτλους για τις εργασίες τους, συλλέκτες που αναζητούν βιβλία μιας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου ή θέλουν να συμπληρώσουν μία συγκεκριμένη σειρά ή απλοί αναγνώστες που αναζητούν παλαιότερα βιβλία που θα ήθελαν να έχουν. Ξέρετε για παράδειγμα ότι υπάρχουν άνθρωποι που μετά μανίας αναζητούν να διαβάσουν ξανά σε συγκεκριμένες όμως μεταφράσεις το «Εκατό χρόνια μοναξιά» του Μάρκες;», λέει ο κ. Κούλης.

Επίσης, θα αναφερθεί και σε μία τάση που έχει παρατηρήσει να ενισχύεται συνεχώς το τελευταίο διάστημα, για εξαντλημένα παιδικά βιβλία: «Υπάρχει μία μεγάλη ζήτηση για παιδικά εξαντλημένα βιβλία. Χωρίς υπερβολή μού ζητούν τουλάχιστον 3-4 παιδικούς τίτλους το μήνα», αναφέρει.

Ένα διαρκές κυνήγι θησαυρού

Για τον ίδιο, το παλαιοβιβλιοπωλείο δεν είναι απλώς ένας χώρος αγοράς και πώλησης βιβλίων. Είναι ένας τόπος συνάντησης και διαλόγου με τη γνώση.«Θεωρώ ότι το παλαιοβιβλιοπωλείο είναι ένας τόπος συνάντησης και διαλόγου με τη γνώση ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν. Ένα σημείο όπου διαφορετικοί άνθρωποι μοιράζονται το ίδιος πάθος και θα πω ότι δεν είναι λίγες οι φορές που μέσα από συζητήσεις οδηγήθηκα και προς νέες κατευθύνσεις», λέει.

Στα παλαιοβιβλιοπωλεία, άλλωστε, η αναζήτηση μοιάζει συχνά με κυνήγι θησαυρού. «Τα παλαιοβιβλιοπωλεία είναι χώροι όπου γίνεται διαρκώς ένα κυνήγι θησαυρού τόσο για μας όσο και για τους αγοραστές που ξεκινά από την ίδια αφετηρία: να αποκτήσουμε αυτό που θεωρούμε ξεχωριστό», θα πει.

Και θα εξηγήσει ότι έχει μια μακρά λίστα «παραγγελιών για βιβλία που μπορεί να εντοπιστούν έξι μήνες και ένα χρόνο αργότερα, μέχρι να φτάσουν στα χέρια του ενδιαφερομένου».

Η αξία που δίνουμε εμείς

Για τον κ. Κούλη δυσεύρετο βιβλίο σήμερα είναι τα «Γραπτά Γιώργου Β. Μακρή», ενώ ερωτηθείς αν έχει στην κατοχή του παλαιά βιβλία τα οποία αναζητούν πελάτες αλλά δεν θέλει να τού λείψουν, θα πει χωρίς περιστροφές: «Ναι! Είναι βιβλία πραγματικά που δεν μπορώ να τα δώσω…».

Σε ό,τι αφορά την αξία και πώς αυτή προσδιορίζεται θα αναφέρει πως «όπως φαντάζεστε είναι πολλοί οι παράγοντες που διαμορφώνουν την τιμή πώλησης ενός παλαιού βιβλίου. Ωστόσο, θα πω ότι στο τέλος της ημέρας, η αξία ενός παλαιού βιβλίου είναι αυτή που δίνουμε εμείς… Το πόσο σημαντικό θεωρούμε να βρεθεί στα χέρια μας…».

ΑΠΕ-ΜΠΕ