Ο έφηβος που αλλάζει όσα ξέρουμε για το ηφαίστειο της Σαντορίνης και την πτώση του Μινωικού πολιτισμού

Τα λείψανα ενός εφήβου που έχασε τη ζωή του στο τσουνάμι μετά την έκρηξη της Σαντορίνης ενδέχεται να βοηθήσουν τους επιστήμονες να λύσουν ένα αρχαιολογικό μυστήριο.

Ο 15χρονος ή 16χρονος εντοπίστηκε στον αρχαιολογικό χώρο Τσεσμέ-Μπαγλαραρασί, στα δυτικά παράλια της σημερινής Τουρκίας, και θεωρείται θύμα των τεράστιων κυμάτων που προκάλεσε η έκρηξη της Θήρας.

Σύμφωνα με τους Times, η νέα ανάλυση των οστών δείχνει ότι ο έφηβος πέθανε περίπου το 1500 π.Χ. και σε κάθε περίπτωση όχι πριν από τις τελευταίες δεκαετίες του 16ου αιώνα π.Χ. Εάν η εκτίμηση επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τη χρονολόγηση της μινωικής έκρηξης και να την τοποθετήσει πολύ πιο κοντά στην περίοδο της παρακμής του μινωικού πολιτισμού.

Η έκρηξη της Θήρας

Στη Σαντορίνη βρισκόταν το Ακρωτήρι, ένας σημαντικός εμπορικός και ναυτικός οικισμός που διατηρούσε στενές σχέσεις με τον μινωικό κόσμο.

Η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας ήταν μία από τις ισχυρότερες που έχουν σημειωθεί στην ανθρώπινη ιστορία και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ήταν περίπου 100 φορές ισχυρότερη από την έκρηξη του Βεζούβιου που κατέστρεψε την Πομπηία.

Η έκρηξη έθαψε το Ακρωτήρι κάτω από ηφαιστειακή τέφρα και προκάλεσε τεράστια τσουνάμι, τα οποία έφτασαν έως τις ακτές της Μικράς Ασίας. Στον αρχαιολογικό χώρο Τσεσμέ-Μπαγλαραρασί έχουν βρεθεί τόσο στρώματα τέφρας όσο και ενδείξεις που συνδέονται με τα τσουνάμι.

Ο σκελετός του εφήβου βρέθηκε ανάσκελα, γεγονός που δείχνει ότι δεν είχε ακολουθηθεί η συνηθισμένη πρακτική ταφής της εποχής. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο νεαρός παγιδεύτηκε και καταπλακώθηκε από τα συντρίμμια όταν χτύπησε το τσουνάμι. Παράλληλα, αντιμετώπιζε πρόβλημα στο γόνατο, το οποίο πιθανότατα δυσκόλευε την κίνησή του, ενώ κατά την καταστροφή φαίνεται πως υπέστη και κάταγμα στο μηριαίο οστό.

Η σημασία της νέας χρονολόγησης

Η ακριβής ημερομηνία της έκρηξης της Θήρας αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο επιστημονικής διαμάχης. Ορισμένες έρευνες την τοποθετούν περίπου στο 1600 π.Χ., ενώ άλλα αρχαιολογικά και ιστορικά δεδομένα παραπέμπουν σε μεταγενέστερη περίοδο.

Η νέα εκτίμηση για τον θάνατο του εφήβου, γύρω στο 1500 π.Χ., περιορίζει σημαντικά την απόσταση από την έναρξη της παρακμής του μινωικού πολιτισμού, η οποία τοποθετείται περίπου στο 1450 π.Χ. Έτσι, ενισχύεται το ενδεχόμενο η έκρηξη και τα τσουνάμι να έπαιξαν ρόλο στην αποδυνάμωση του μινωικού κόσμου.

Προς το παρόν, πάντως, τα συμπεράσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν οριστικά, καθώς η σχετική επιστημονική εργασία βρίσκεται ακόμη υπό αξιολόγηση από ομότιμους.

Τα νέα στοιχεία παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ του National Geographic «Lost Treasures Of Ancient Greece: Pompeii’s Lost Twin», το οποίο θα προβληθεί την Κυριακή 9 Αυγούστου.