Ιεροσολύμων Θεόφιλος: «H διπλωματική μας δραστηριότητα απορρέει από την πνευματική μας αποστολή»

Για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, την ιστορική του αποστολή, τη «διπλωματία του Πνεύματος» και τη διαφύλαξη της ελληνορθόδοξης παρουσίας στους Αγίους Τόπους μιλά στο «Βήμα» ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος.

«Έχουμε εξαντληθεί από τον πόλεμο», τονίζει χαρακτηριστικά, ενώ παράλληλα αναφέρεται στις απειλές κατά του υφιστάμενου καθεστώτος (status quo) των Παναγίων Προσκυνημάτων, την κατάσταση των παιδιών στη Γάζα και τον ορατό κίνδυνο εκτοπισμού και ξεριζωμού των χριστιανικών κοινοτήτων από την ευρύτερη περιοχή.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η τοπική Εκκλησία και πώς προσαρμόζει το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων τη διακονία του, προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες όσων δοκιμάζονται;

«Δεν αποτελεί μυστικό ότι η κοινότητά μας διέρχεται μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Έχουμε εξαντληθεί από τον πόλεμο. Από κοινού με τους λοιπούς Πατριάρχες και Aρχηγούς των Εκκλησιών των Ιεροσολύμων, εκδώσαμε ανακοίνωση στην οποία χαρακτηρίσαμε την κατάσταση ως “έναν αδιάκοπο κύκλο θανάτου, καταστροφής και τρομακτικού ανθρώπινου πόνου”. Ως Συμβούλιο των Εκκλησιών, ανανεώνουμε τις προσπάθειές μας για την εξασφάλιση σωτήριας ιατρικής περίθαλψης στα παιδιά της Γάζας που πάσχουν από καρκίνο. Είναι επιτακτική η ανάγκη δημιουργίας ανθρωπιστικού διαδρόμου.

Παράλληλα, τρία χρόνια με ελάχιστη προσέλευση προσκυνητών έχουν οδηγήσει στο κλείσιμο χριστιανικών επιχειρήσεων και στην αναγκαστική αποχώρηση οικογενειών από τον τόπο τους. Οι αυξανόμενες επιθέσεις εποίκων, μεταξύ άλλων και στην πόλη Τάιμπε, επιτείνουν το κλίμα εχθρότητας και απογοήτευσης. Απαιτούνται μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και ουσιαστική συνδρομή, προκειμένου οι χριστιανοί να μπορέσουν να παραμείνουν στην πατρογονική τους γη».

Σε έναν κόσμο που κυριαρχείται ολοένα περισσότερο από τη λογική του πολέμου, η Εκκλησία καλείται συχνά να διατηρήσει μια λεπτή ισορροπία. Πώς απαντάτε στους πιστούς που, μπροστά στη φρίκη των συγκρούσεων, αναρωτιούνται «πού είναι ο Θεός»;

«Θεμελιώνοντας την αποστολή μας στην πνευματική της διάσταση, αποφεύγουμε την εμπλοκή σε πολιτικές αντιπαραθέσεις. Στην Παλαιά Πόλη των Ιεροσολύμων βρίσκεται ο Πανάγιος Τάφος, η υπέρτατη μαρτυρία της ελπίδας στον κόσμο. Επί αιώνες, προσκυνητές προσέρχονται στους Αγίους Τόπους, αναζητώντας τη συνάντηση με τον Θεό μέσα στις δοκιμασίες της ζωής.

Όλοι μπορούμε να ανακαλύψουμε την ελπίδα και τη χαρά του Χριστού μέσα από τη διακονία προς τον συνάνθρωπο. Όπως μας διδάσκει ο Χριστός στο 25o κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, καλούμαστε να προσφέρουμε τροφή στους πεινασμένους, νερό στους διψασμένους, φιλοξενία στους ξένους, ένδυση σε όσους στερούνται τα αναγκαία, φροντίδα στους ασθενείς και συμπαράσταση στους φυλακισμένους. Όταν οι διεθνείς εξελίξεις μοιάζουν συντριπτικές, αυτές οι απλές καθημερινές πράξεις προσφοράς γεννούν ελπίδα τόσο σε εκείνους που προσφέρουν όσο και σε εκείνους που δέχονται τη βοήθεια, αλλά και στο σύνολο της κοινότητας».

Το status quo που διέπει τα Πανάγια Προσκυνήματα αποτελεί θεμέλιο της ειρηνικής συνύπαρξης. Θεωρείτε ότι αυτή η ιστορική διευθέτηση απειλείται;

«Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων αναγνωρίζεται ως η “Μήτηρ των Εκκλησιών”, διακονώντας στους τόπους όπου εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους. Η ευθύνη μας υπερβαίνει τη διοίκηση μιας τοπικής Εκκλησίας ή τη μέριμνα για τη συντήρηση ιστορικών μνημείων. Αποστολή μας είναι η διαφύλαξη της αυθεντικής χριστιανικής μαρτυρίας στους τόπους όπου γεννήθηκε η πίστη μας.

Πρωταρχικό μας καθήκον είναι η προστασία των Παναγίων Προσκυνημάτων και η διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης των πιστών σε αυτά. Δεν πρόκειται απλώς για ιστορικούς τόπους, αλλά για ζωντανά κέντρα προσευχής και λατρείας, τα οποία αποτελούν πνευματική κληρονομιά ολόκληρης της ανθρωπότητας. Ορισμένοι παράγοντες απειλούν το status quo, επιδιώκοντας να περιορίσουν την πρόσβαση ή να αποκτήσουν τον έλεγχο των Ιερών Τόπων.

Ωστόσο, μας ενθαρρύνει η στάση εκείνων που υπερασπίζονται το ιστορικό αυτό καθεστώς, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος Τραμπ και η Αυτού Μεγαλειότης ο Βασιλεύς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β’, θεματοφύλακας των μουσουλμανικών και χριστιανικών Ιερών Τόπων. Η Αυτού Μεγαλειότης αξιοποιεί την επιρροή του προκειμένου να διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση των χριστιανών στα προσκυνήματά τους».

Πώς ασκείτε τη «διπλωματία του Πνεύματος», ώστε η φωνή της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας να ακούγεται και να λαμβάνεται υπόψη στις κρίσιμες διπλωματικές αποφάσεις;

«Πρωταρχική μου αποστολή ως Πατριάρχου είναι η διακονία του ποιμνίου μας στην Αγία Γη. Ωστόσο, η αποστολή της Εκκλησίας μας έχει και οικουμενική διάσταση. Είναι κατεξοχήν πνευματική, ενίοτε εκπαιδευτική και, ολοένα περισσότερο, διπλωματική. Αντιμετωπίζω με ιδιαίτερη σοβαρότητα την υποστήριξη που εξέφρασε ο Πρόεδρος Τραμπ, στο Οβάλ Γραφείο, προς το πρόσωπό μου για την ανάληψη διαμεσολαβητικού ρόλου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, όπως επίσης και τις συναντήσεις μου με ηγέτες της Ελλάδος, της Ιορδανίας, του Ισραήλ και άλλων χωρών.

Οι θρησκευτικοί ηγέτες φέρουμε πνευματική και ηθική ευθύνη για την προαγωγή της ειρήνης. Προσεγγίζουμε τη διπλωματία ως ταπεινοί διάκονοι εκείνων που υποφέρουν. Δικό μου χρέος είναι να διατηρώ ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας, να μεταφέρω τις ελπίδες των απλών ανθρώπων σε όσους ασκούν την εξουσία και να ενθαρρύνω τον διάλογο, την αγάπη και την ειρηνοποιό δράση».

Ποια είναι σήμερα η σημασία της ελληνορθόδοξης παρουσίας για τη διαφύλαξη της θρησκευτικής πολυμορφίας και της ιστορικής μνήμης της περιοχής;

«Από την ημέρα της Πεντηκοστής, από κοινού με τις άλλες Εκκλησίες, διαφυλάσσουμε τη χριστιανική κληρονομιά της Αγίας Γης. Αυτοκρατορίες και ηγεμόνες διαδέχθηκαν ο ένας τον άλλον, αλλά το Πατριαρχείο παρέμεινε αδιάλειπτα παρόν. Η ευθύνη μας περιλαμβάνει και τους “Ζώντες Λίθους”, τις χριστιανικές κοινότητες που είναι ριζωμένες σε αυτή τη γη επί γενεές. Τα Ιεροσόλυμα είναι μια πόλη που ανήκει σε όλους, η πνευματική πρωτεύουσα του κόσμου. Το όραμά μας είναι μια πόλη πολυθρησκευτική, πολυεθνική και πολυπολιτισμική στην οποία χριστιανοί, μουσουλμάνοι, εβραίοι και όλες οι κοινότητες θα μπορούν να ζουν και να ευημερούν. Η Εκκλησία οφείλει να υπερασπίζεται αυτό το όραμα, ώστε τα Ιεροσόλυμα να παραμείνουν μια πόλη κοινή και φιλόξενη για τις επόμενες γενεές».

Τι μπορεί να πράξει το Πατριαρχείο για να ενθαρρύνει τους νέους χριστιανούς της περιοχής να παραμείνουν στην πατρίδα τους και να συνεχίσουν να αποτελούν το «άλας της γης» στους Αγίους Τόπους;

«Η μετανάστευση των χριστιανών έχει επιταχυνθεί, καθώς οι οικονομικές δυσχέρειες, η πολιτική αστάθεια, οι περιορισμοί στην ελευθερία μετακίνησης και οι εκφοβιστικές ενέργειες ακραίων στοιχείων δημιουργούν στους νέους την αίσθηση ότι δεν έχουν μέλλον στον τόπο τους. Ακούμε την αγωνία και τις εκκλήσεις τους. Η παιδεία κατέχει κεντρική θέση στη διακονία μας. Τα σχολεία μας προετοιμάζουν τους νέους ώστε να μπορούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή εργασία ή να δημιουργήσουν οι ίδιοι επαγγελματικές ευκαιρίες.

Παράλληλα, το Διεθνές Ορθόδοξο Πανεπιστήμιο του Τόπου της Βαπτίσεως στην Ιορδανία, η πλέον πρόσφατη πρωτοβουλία μας στον τομέα της εκπαίδευσης, προσφέρει δυνατότητες περαιτέρω σπουδών. Επιδιώκουμε επίσης την ανάπτυξη συνεργασιών που θα ενισχύσουν την επιχειρηματικότητα και θα συνδέσουν τους νέους με την παγκόσμια οικονομία. Η επιτυχία, όμως, δεν περιορίζεται στην επαγγελματική αποκατάσταση. Μεριμνούμε για την καλλιέργεια του ήθους και της κοινωνικής ευθύνης, ώστε οι νέοι να παραμείνουν δημιουργικές δυνάμεις στον τόπο τους και να οικοδομήσουν ένα μέλλον ειρήνης, σταθερότητας και αμοιβαίας κατανόησης».

Πώς επιτυγχάνει το Πατριαρχείο την ισορροπία μεταξύ της πνευματικής του διακονίας και του διπλωματικού του ρόλου, ιδίως όταν καλείται να υπερασπιστεί την πρόσβαση στα Πανάγια Προσκυνήματα και να διασφαλίσει την προστασία των πιστών;

«Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, αναγνωριζόμενο παγκοσμίως ως η “Μήτηρ των Εκκλησιών”, προάγει την ενότητα, τον διάλογο και την ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ όλων των θρησκειών και των λαών. Κατά συνέπεια, η διπλωματική μας δραστηριότητα απορρέει από την ίδια την πνευματική μας αποστολή: την προστασία των Ιερών Προσκυνημάτων, την υποδοχή των προσκυνητών και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης τέλεσης της λατρείας.

Οι ευθύνες αυτές απαιτούν συνεργασία με κυβερνήσεις, διπλωματικούς εκπροσώπους και υποστηρικτές μας σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα Ιεροσόλυμα αποτελούν την πνευματική πρωτεύουσα της οικουμένης. Απευθύνουμε έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να συμβάλει στη διαφύλαξη αυτής της κοινής πόλης στην οποία όλοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ζουν, να δημιουργούν και να ευημερούν».

H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.

Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.