Η εμβληματική «Ταπισερί της Μπαγιέ» βγήκε από τη Γαλλία πρώτη φορά εδώ και 1.000 χρόνια -Πρωτοφανές δάνειο στο Βρετανικό Μουσείο [φωτό & βίντεο]

Ένα θέμα πολιτισμού φιγουράρει σήμερα στα πρωτοσέλιδα πολλών διεθνών μέσων ενημέρωσης – ένα πρωτοφανές δάνειο της Γαλλίας στο Βρετανικό Μουσείο.

Η περίφημη «Ταπισερί της Μπαγιέ» -ένα μεσαιωνικό κέντημα μήκους 70 μέτρων- βγήκε από τη Γαλλία για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν 1.000 χρόνια και ταξίδεψε στο Λονδίνο.

Η ημερομηνία της ιστορικής μεταφοράς τού εξαιρετικά ευαίσθητου εκθέματος είχε κρατηθεί μυστική για λόγους ασφαλείας.

Η ταπισερί ταξίδεψε 11 ώρες μέσα σε ένα διπλό κιβώτιο, ειδικά κατασκευασμένο για να μειώνει τους κραδασμούς -με τρένο μέσω της σήραγγας της Μάγχης-, και συνοδευόμενη από δυνάμεις της τάξης.

Το έκθεμα έφτασε στο Βρετανικό Μουσείο τα ξημερώματα της Παρασκευής, υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας.

«Είναι εξαιρετικό το γεγονός ότι μετά από τόση δουλειά, σχεδιασμό, φροντίδα και σκέψη, αυτό συμβαίνει στην πραγματικότητα» δήλωσε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, καθώς περίμενε την άφιξη του ανεκτίμητου μεσαιωνικού έργου.

«Είναι η πρώτη φορά εδώ και 1.000 χρόνια που ένα τόσο σημαντικό κομμάτι της βρετανικής -και της γαλλικής- ιστορίας θα βρίσκεται σε αυτές τις ακτές», είπε. «Είναι απίστευτα συναρπαστικό».

Ένα τεράστιο «ζωντανό» κέντημα του 1070

Η «Ταπισερί της Μπαγιέ», γνωστή και ως ταπισερί της βασίλισσας Ματθίλδης, είναι ένα τεράστιο μεσαιωνικό κέντημα σε λινό ύφασμα που απεικονίζει την κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς από τον δούκα της Νορμανδίας Γουλιέλμο τον Κατακτητή το 1066.

Η ταπισερί κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1070 και θεωρείται αξιοσημείωτο έργο αγγλοσαξονικής τέχνης και σημαντική πηγή για την ιστορία του 11ου αιώνα, καθώς στο κέντημα απεικονίζονται χιλιάδες θέματα από την καθημερινότητα της εποχής.

Η «Ταπισερί της Μπαγιέ» έχει μήκος 70 μέτρων και πλάτος 50 περίπου εκατοστών. Το κέντημα απεικονίζει 70 περίπου σκηνές, που απεικονίζουν τη νορμανδική κατάκτηση, καθώς και 1.512 μορφές ανθρώπων και ζώων.

Η ταπισερί από το 1983 εκτίθεται στο Κέντρο Γουλιέλμου του Κατακτητή στη γαλλική κοινότητα Μπαγιέ.

Από το 2007 έχει περιληφθεί στον κατάλογο Παγκόσμιας Μνήμης της UNESCO και αυτή ήταν η πρώτη φορά που το κέντημα βγήκε εκτός Γαλλίας.

Η περίπλοκη επιχείρηση μεταφοράς του κεντήματος

Το να μεταφερθεί με ασφάλεια το μεσαιωνικό κέντημα στο εξωτερικό ήταν μία επιχείρηση σχεδόν αδύνατη. Η Ταπισερί είναι εξαιρετικά εύθραυστη, με  30 σκισίματα που δεν έχουν σταθεροποιηθεί και σχεδόν 10.000 τρύπες.

Μάλιστα, στα τέλη του 2021, μελέτη ειδικών είχε προειδοποιήσει για τους «επιπλέον κινδύνους» που θα δημιουργούσε στο  κέντημα μια διαδρομή που θα διαρκούσε περισσότερο από μία ώρα.

Το 2025, η ταπισερί αφαιρέθηκε από τους τοίχους όπου εκτίθετο στην Μπαγιέ για να συντηρηθεί εν όψει του ταξιδιού στη Βρετανία, σε μια διαδικασία εξαιρετικά ευαίσθητη.

Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος περαιτέρω φθοράς κατά τη μεταφορά, ειδικοί επιμελητές και συντηρητές έργων τέχνης διεξήγαγαν ειδικές τεχνικές μελέτες, ενώ πραγματοποιήθηκαν δύο δοκιμαστικά ταξίδια με μια αναπαράσταση της ταπισερί σε φυσικό μέγεθος.

Το διπλό κιβώτιο, μέσα στο οποίο τοποθετήθηκε το έργο, πρόσφερε προστασία από τους κραδασμούς κατά 96%, σταθερή θερμοκρασία 20 βαθμών Κελσίου και ποσοστό υγρασίας 50%.

Η Ντελφίν Κριστόφ, διευθύντρια εθνικής κληρονομιάς και αρχιτεκτονικής στο γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού, που συνόδεψε την ταπισερί στη Βρετανία, διαβεβαίωσε ότι η μεταφορά «έγινε πολύ καλά».

«Είμαστε πλήρως πεπεισμένοι για το γεγονός ότι η ταπισερί ταξίδεψε με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες προστασίας», δήλωσε μετά την άφιξη στο Βρετανικό Μουσείο.

Το Λονδίνο πλήρωσε εξ ολοκλήρου για τη μεταφορά

Αυτό το πρωτοφανές δάνειο είχε ανακοινωθεί τον Ιούλιο 2025 από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, με στόχο να «αναζωογονηθεί η πολιτιστική σχέση» με το Ηνωμένο Βασίλειο, 10 χρόνια μετά το Brexit.

Η μεταφορά χρηματοδοτήθηκε πλήρως από τη Βρετανία -με ποσό που δεν αποκαλύφθηκε-, ενώ το Λονδίνο δεσμεύθηκε να καταβάλει 800 εκατομμύρια λίρες (περίπου 917,9 εκατομμύρια ευρώ) αποζημίωση, σε περίπτωση που η ταπισερί υποστεί σημαντική ζημιά.

Το διάσημο μεσαιωνικό κέντημα θα εκτεθεί στο Βρετανικό Μουσείο από τις 10 Σεπτεμβρίου 2026 ως τις 11 Ιουλίου 2027 και τα πρώτα εισιτήρια για την έκθεση εξαντλήθηκαν μόλις άρχισε η διάθεσή τους, στις αρχές Ιουλίου.

Το ανεκτίμητο φορτίο θα περάσει ωστόσο αρκετές ημέρες εγκλιματιζόμενο, προτού αποσυσκευαστεί προσεκτικά και ξεδιπλωθεί για την έκθεση.

Η προοπτική να δανειστεί το ιστορικό κέντημα στο Λονδίνο είχε εξετασθεί στο παρελθόν άλλες δύο φορές, χωρίς ωστόσο να πραγματοποιηθεί: το 1953 για τη στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ Β’ και το 1966 για την 900ή επέτειο της μάχης του Χέιστινγκς.