Τι θα δούμε Παρασκευή, Σάββατο στην Επίδαυρο: Ναυπλιώτου, Καταλειφός, χορός στον εκθεσιακό χώρο

«Τόσοι άνθρωποι, να ξέρεις, ποτέ δεν χάθηκαν σε μία και μόνο μέρα…». Η εμβληματική τραγωδία «Πέρσες» του Αισχύλου παρουσιάζεται στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου.

Οι Πέρσες πάνε Επίδαυρο αυτή την Παρασκευή στις 3 και το Σάββατο 4 Ιουλίου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη.

Στην παράσταση πρωταγωνιστούν σημαντικοί ηθοποιοί: Μαρία Ναυπλιώτου, Δημήτρης Καταλειφός, Αναστάσης Ροϊλός και Σταύρος Σβήγκος, πλαισιωμένοι από έναν δυναμικό 18μελή Χορό.

Παράλληλα, την Παρασκευή αρχίζει στους χώρους του Αρχαίου Θεάτρου και η περιοδική έκθεση με τίτλο «Χορών, χώρος».

«Τόσοι άνθρωποι, να ξέρεις, ποτέ δεν χάθηκαν σε μία και μόνο μέρα…»

Οι «Πέρσες» αποτελούν το αρχαιότερο σωζόμενο ολοκληρωμένο έργο της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας και ταυτόχρονα την πρώτη θεατρική καταγραφή ιστορικών γεγονότων. Ο Αισχύλος, αυτόπτης μάρτυρας της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας, δημιουργεί ένα «σκηνικό ρεπορτάζ» πολέμου, μόλις οκτώ χρόνια μετά την καταστροφή.

Ο Χρήστος Θεοδωρίδης προσεγγίζει το έργο ως μια βαθιά αντιπολεμική κραυγή, συνεχίζοντας τη σκηνοθετική του πορεία πάνω σε πολιτικά φορτισμένα και καίρια σύγχρονα ζητήματα.

Κεντρικός άξονας της ιστορίας είναι ο θρήνος

Αυτήν τη νύχτα, μια νύχτα βαθιά σαν χίλια χρόνια, κάπου στον κόσμο, είκοσι πέντε άνθρωποι περιμένουν τα νέα μιας βέβαιης καταστροφής. Οι φόβοι όλων επιβεβαιώνονται. Ανάμεσα στο μέγεθος του πένθους και την πράξη αντίδρασης που μοιάζει ανέφικτη, αισθάνονται μετέωροι και ανήμποροι. Αυτήν τη νύχτα, έξι άνθρωποι μπορούν μόνο να κλάψουν.

Με αφηγηματικό σημείο εκκίνησης την είδηση της καταστροφικής ήττας στη Σαλαμίνα, κεντρικός άξονας της ιστορίας είναι ο θρήνος -αδιαπραγμάτευτος, διαρκής, επαναλαμβανόμενος- για όσους χάθηκαν, για το ευτυχισμένο παρελθόν που απωλέσθηκε.

Στην πρώτη του κάθοδο στο αργολικό θέατρο, αυτός ο νεαρός σκηνοθέτης από τη Θεσσαλονίκη αναμετριέται με την αισχύλεια τραγωδία. Γραμμένη το 472 π.Χ., αποτελεί το αρχαιότερο σωζόμενο πλήρες έργο της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας και, ταυτόχρονα, την παλαιότερη μεταγραφή γεγονότων της Ιστορίας σε θέατρο. Ο Χρήστος Θεοδωρίδης εργάζεται πάνω στο αντιπολεμικό έργο των Περσών, συνεχίζοντας έτσι τη νοητή πορεία που έχει σχηματίσει τα τελευταία χρόνια με έργα πολιτικά φορτισμένα και ιδιαίτερα επίκαιρα (Σ’ εσάς που με ακούτε/Λούλα Αναγνωστάκη, Ποιος σκότωσε τον πατέρα μου/Εντουάρ Λουί, Συνέδριο για το Ιράν/Ιβάν Βιριπάγεφ, κ.ά.).

Αποκλίνοντας από τη μυθική αφήγηση που κατά κανόνα κυριαρχεί στην τραγωδία, ο Αισχύλος, εδώ, συνθέτει το μοναδικό έργο του είδους «θέατρο-ντοκουμέντο» που απαντάται στο σώμα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.

Αυτόπτης μάρτυρας και στρατιώτης των Αθηναίων στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.), ο ίδιος δημιουργεί μια πρωτοφανή μορφή παραστατικού «ρεπορτάζ» πολέμου μόλις οχτώ χρόνια μετά. Η Ιστορία ανεβαίνει πρώτη φορά στη σκηνή.

Είκοσι δύο ηθοποιοί, σε μια σκηνή σχεδόν γυμνή

Σε αυτό το καλλιτεχνικό εγχείρημα συναντάμε στο επίκεντρο τον άνθρωπο και την απώλεια. Τα ονόματα ανθρώπων, για τα οποία με τόση εμμονή ρωτάει ο Χορός τον αγγελιοφόρο, δεν είναι μόνο περσικά, αλλά είναι ονόματα ανθρώπων που χάθηκαν και χάνονται κάθε λεπτό στο σήμερα. Είκοσι δύο ηθοποιοί, που παραμένουν διαρκώς επί σκηνής, συνθέτουν έναν Χορό-πρωταγωνιστή, που με μόνα εργαλεία τον λόγο, την κίνηση και τη μουσική, εκφράζει το συλλογικό τραύμα μιας μουδιασμένης κοινωνίας.

Στο επίκεντρο της παράστασης βρίσκεται ο άνθρωπος απέναντι στην απώλεια. Η «τραγωδία των ηττημένων» ανοίγει έναν διαχρονικό διάλογο: οι ηττημένοι δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν, αλλά σε κάθε εποχή, σε κάθε πλευρά. Τα ονόματα που αναζητά ο Χορός είναι τα ονόματα όλων όσοι χάθηκαν και συνεχίζουν να χάνονται στους πολέμους του κόσμου…

Είκοσι δύο ηθοποιοί, σε μια σκηνή σχεδόν γυμνή, συγκροτούν έναν Χορό-πρωταγωνιστή. Με εργαλεία τον λόγο, την κίνηση και τη μουσική, αποτυπώνουν το συλλογικό τραύμα μιας κοινωνίας που στέκεται μουδιασμένη μπροστά στην καταστροφή.

Μια παράσταση που στοχάζεται πάνω στη μνήμη και την ήττα, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ακατάλυτη ανθρώπινη ανάγκη για δημοκρατία και δικαιοσύνη, μέσα σε έναν κόσμο που ολοένα και θεμελιώνει την εξουσία και την άκριτη υποταγή.

Μετάφραση Παναγιώτης Μουλλάς

Σκηνοθεσία Χρήστος Θεοδωρίδης

Διανομή Ναυπλιώτου Μαρία Άτοσσα, Καταλειφός Δημήτρης Δαρείος, Ροϊλός Αναστάσης Ξέρξης, Σβήγκος Σταύρος Αγγελιοφόρος

Χορός (αλφαβητικά) Αλεξανδρόπουλος Πάρης, Δεληθανάση Αγγελική, Δερμεντζίδης Κρητικός Γιώργος, Εξακοΐδης Γιώργος, Θεμελή Ξένια, Κισσανδράκης Γιώργος, Κωνσταντινίδης Γιώργος, Μακρής Ντένης, Μανδρινός Δημήτρης, Μανωλάς Νίκος, Παντερμαλή Αγγελική, Πίττα Τατιάνα- Άννα, Σακελλαριάδη Πέννυ, Σωτηροπούλου Σαββίνα, Τρυφουλτσάνης Βασίλης, Τσαλίκης Βασίλης, Φύτρος Σαμψών

Χορός, έκθεση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου

Στις 6 Αυγούστου 1879, κάτοικοι του Λυγουριού Αργολίδας παραχωρούν τα κτήματά τους στην Αρχαιολογική Εταιρεία Αθηνών, με σκοπό την αποκάλυψη του αρχαιολογικού χώρου του Ασκληπιείου Επιδαύρου (Συμβολαιογραφική πράξη, αριθμός 250).

Ένας Χορός -αυτή η ομάδα πολιτών- που θα προσκαλέσει στο μέλλον άλλους Χορούς στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Ένα μακρύ τραπέζι, καρέκλες, ένα ψυγείο με κρύο νερό και μια κυκλική διάταξη καθισμάτων κάτω απ’ τη σκιά ενός δέντρου. Ο εκθεσιακός χώρος μετατρέπεται σε μια φιλόξενη δομή η οποία γεννά εστίες και δράσεις Χορού.

Στιγμιότυπα από κυκλικούς χορούς, άλλοτε στην πλατεία του χωριού και άλλοτε στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου. Κοινωνικές ομάδες που μεταμφιέζονται για τον εορτασμό της Αποκριάς, ομάδες εργατών που κατασκευάζουν σκηνικά για τις παραστάσεις της Επιδαύρου. Βίντεο και φωτογραφίες, ηχογραφήσεις από αρχειακά υλικά με αποτυπώσεις του Χορού σε παραστάσεις, σε αντιπαραβολή με σύγχρονα καλλιτεχνικά έργα στα οποία εντοπίζεται μια άλλη, πραγματική και συλλογική εκδοχή του.

Ένας Χορός νέων δημιουργών της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών ταξιδεύει στην Επίδαυρο. Περιηγείται και συναντά ομάδες πολιτών της τοπικής κοινότητας, συζητά και ακούει. Γύρω απ’ το τραπέζι, διαβάζει και ανιχνεύει τις λειτουργίες του Χορού.

Γέροντες από τα Σούσα, από τις Φερές, από τη Θήβα ή την Αθήνα. Γυναίκες από την Τροία, μαινάδες στον Κιθαιρώνα, ακόλουθες της Κρέουσας, ναύτες από τη Σαλαμίνα και γεωργοί. Ομάδες ανθρώπων –Χοροί– που έρχονται φέτος στην ορχήστρα της Επιδαύρου, γίνονται το θέμα στο μακρύ τραπέζι της έκθεσης. Ένα σημείο ανάγνωσης, συζήτησης και αντιπαράθεσης με ομάδες πολιτών, τοπικούς συλλόγους και θεατρικές ομάδες του Δήμου Επιδαύρου.

Μια έκθεση, φιλόξενη δομή / τόπος συζητήσεων και ανοιχτού διαλόγου. Μια συνθήκη / μηχάνημα ζωντανού Χορού…Κι ας μην ξεχνάμε, παντού ο Χορός χορεύει.

Από 3 Ιουλίου έως 29 Αυγούστου

Μέρες και ώρες λειτουργίας

Οι ώρες λειτουργίας της έκθεσης αποδεσμεύονται από το διήμερο των παραστάσεων και διαμορφώνονται ως εξής:

Τρίτη – Πέμπτη: 18.00–21.00

Παρασκευή & Σάββατο: 18.00–01.00

Σύλληψη – Εικαστική Επιμέλεια Γιώργος Σαπουντζής / Επιστημονική Επιμέλεια Δηώ Καγκελάρη, Παναγιώτης Μιχαλόπουλος / Αρχισυντάκτρια έκδοσης και εκθεσιακού υλικού Δέσποινα Παλόγλου / Βοηθός επιμελητή Σόνια Μυρίδου

Έρευνα – Τεκμηρίωση Εύα Γεωργουσοπούλου, Κωνσταντίνα Νικολοπούλου

Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με ομάδα φοιτητών της ΑΣΚΤ, υπό την εποπτεία της κ. Γεωργίας Σαγρή, Διευθύντριας του Εργαστηρίου Περφόρμανς της Σχολής.

Στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος.