Συνέντευξη στην Ομάδα Αλήθειας για τα Capital controls, την Τράπεζα Αττικής και το «μάθημα» του 2015
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, περιγράφει στη συνέντευξή του στην «Ομάδα Αλήθειας» δύο κρίσιμες περιόδους κατά τις οποίες, όπως λέει, η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με τον κίνδυνο εξόδου από το ευρώ: το 2012, πριν και κατά τον σχηματισμό της κυβέρνησης Σαμαρά, και το καλοκαίρι του 2015, όταν «φτάσαμε πολύ πιο κοντά» εξαιτίας της πορείας της διαπραγμάτευσης και του δημοψηφίσματος.
Ο ίδιος θυμίζει ότι, όταν ανέλαβε υπουργός Οικονομικών τον Ιούνιο του 2012, η Ελλάδα ήταν εκτός αγορών και «ζούσε με έντοκα γραμμάτια», ενώ είχαν προηγηθεί επαναλαμβανόμενες εκλογές και καθυστέρηση στα προαπαιτούμενα. Περιγράφει ως κομβικό την προσπάθεια κάλυψης των προαπαιτούμενων μέσα σε λίγους μήνες, με επαφές στην καγκελαρία και στη συνέχεια με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ώστε να εκταμιευθεί «μεγάλη δόση», όπως αναφέρει.
Στο σκέλος της δημοσιονομικής προσαρμογής, ο κ. Στουρνάρας υποστηρίζει ότι «δεν υπήρχε άλλος δρόμος» όταν τα ελλείμματα ήταν, κατά την περιγραφή του, σε επίπεδα 15% του ΑΕΠ, σημειώνοντας πως η μείωση τους γίνεται είτε με περικοπές δαπανών είτε με αυξήσεις φόρων είτε με αποκρατικοποιήσεις. Παράλληλα, αναλύει το «φαινόμενο χιονοστιβάδας» (επιτόκιο μείον ρυθμός ανάπτυξης), εξηγώντας ότι η υπερβολική προσαρμογή, όταν συμπιέζει επενδύσεις και ανάπτυξη, μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος δανεισμού και χαμηλότερα έσοδα.
Για την περίοδο 2015, λέει ότι είχε προειδοποιήσει «εγκαίρως» για το ενδεχόμενο κλεισίματος τραπεζών, εξηγώντας ότι χωρίς συμφωνία στο Eurogroup, και μετά την εξαγγελία του δημοψηφίσματος που προκάλεσε «bank run», οι τράπεζες δεν μπορούσαν να ανοίξουν. Υποστηρίζει ότι υπήρξε πλήρης ενημέρωση της τότε κυβέρνησης, αναφέροντας ότι είχε παραδώσει και σχετικό «manual» και περιγράφει επαφές με τον Γιάννη Δραγασάκη και στη συνέχεια με τον Γιώργο Χουλιαράκη, λέγοντας ότι ενημερώθηκε και ο πρωθυπουργός.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο επεισόδιο της Τράπεζας Αττικής, όπως το περιγράφει, όταν –κατά τον ίδιο– η ΤτΕ ως επόπτης αποφάσισε να «ξηλώσει» την τότε διοίκηση και να αφαιρέσει το «fit and proper», εκτιμώντας ότι γίνονταν «περίεργα πράγματα» στον δανεισμό. Στο ίδιο απόσπασμα, αφηγείται ότι, την ημέρα που συνεδρίαζε η Επιτροπή Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων, τον κάλεσε η σύζυγός του λέγοντας ότι είχαν πάει στο γραφείο της «ΣΔΟΕ και Οικονομική Αστυνομία», προσθέτοντας ότι θεώρησε πως δεν ήταν τυχαίο. Περιγράφει, επίσης, ότι σε συνεδρίαση της ΕΚΤ που ακολούθησε, οι ομόλογοί του τον χειροκρότησαν όρθιοι, συνδέοντας το περιστατικό με την έννοια της ανεξαρτησίας του κεντρικού τραπεζίτη.
Για τη σημερινή εικόνα της οικονομίας, ο διοικητής της ΤτΕ μιλά για «σταθερή βάση» ανάπτυξης με δύο πυλώνες –δημοσιονομική κατάσταση και χρηματοπιστωτική σταθερότητα– και θέτει ως στόχο την αύξηση των επενδύσεων από περίπου 17% του ΑΕΠ στο 22%. Αναφέρει επίσης ότι, κατά την πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ρυθμοί ανάπτυξης μπορούν να κινηθούν στο 2%–2,1% έως το 2028. Υποστηρίζει ακόμη ότι η πρόωρη αποπληρωμή δανείων συνέβαλε σε βελτιώσεις από τους οίκους αξιολόγησης και στη μείωση του κόστους δανεισμού.
Κλείνοντας, ο κ. Στουρνάρας συνοψίζει «τρία διδάγματα» της τελευταίας 15ετίας: δημοσιονομική πειθαρχία με πρωτογενή πλεονάσματα, προσοχή στην ανταγωνιστικότητα (μισθοί και τιμές σε σχέση με παραγωγικότητα) και επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων, ειδικά στη δημόσια διοίκηση και στη Δικαιοσύνη. Αναφέρεται, τέλος, και στο ψηφιακό ευρώ, λέγοντας ότι το θεωρεί αναγκαία μεταρρύθμιση για ευρωπαϊκή αυτονομία στις πληρωμές, με περιορισμένη κατοχή και χωρίς επιτόκιο, ώστε να μην επηρεαστούν οι εμπορικές τράπεζες.