Πώς θα λειτουργήσει το πλαφόν στα καύσιμα στην αντλία και ποιοι οι δικαιούχοι για Fuel Pass – Όλα τα μέτρα που εξετάζει η κυβέρνηση

Σύγκριση με τα μέτρα στήριξης του 2022 – Στοχευμένες παρεμβάσεις με εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία

Η επιστροφή του ενεργειακού εφιάλτη, με τη διεθνή τιμή για το Πετρέλαιο Brent να σταθεροποιείται πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, αναγκάζει την Αθήνα να ενεργοποιήσει άμεσα ένα διπλό δίχτυ προστασίας για την οικονομία. Η πολεμική σύρραξη μεταξύ Ιράκ και Ιράν έχει εκτοξεύσει τις τιμές, και η Κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων που εστιάζει στη συγκράτηση των τιμών στην αντλία και την απευθείας στήριξη των νοικοκυριών, ευθυγραμμιζόμενη πλήρως με τις κατευθυντήριες γραμμές που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Η στρατηγική αυτή, σε αντίθεση με το παρελθόν, αποφεύγει τα οριζόντια μέτρα που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τον προϋπολογισμό.

Ο μηχανισμός του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους

Το βασικό εργαλείο για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας είναι η επιβολή πλαφόν, δηλαδή  η εαρφμογή ανώτατου ορίου στο μεικτό περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηριούχων. Το μέτρο αυτό, αν και αποτελεί μια λεπτή παρέμβαση στην αγορά, λειτουργεί ως «κόφτης». Απαγορεύει στις επιχειρήσεις του κλάδου να αποκομίζουν μεγαλύτερο κέρδος ανά λίτρο σε σύγκριση με μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο αναφοράς του παρελθόντος (π.χ. Δεκέμβριος 2021). Παράδειγμα: Με αυτόν τον τρόπο, εάν οι διεθνείς τιμές αυξηθούν κατά 10 λεπτά, η τιμή στην αντλία μπορεί να αυξηθεί μόνο κατά 10 λεπτά, εμποδίζοντας τους μεσάζοντες να «καπελώσουν» την κρίση.

Στοχευμένες ενισχύσεις αντί για οριζόντια μέτρα

Η τρέχουσα στρατηγική διαφοροποιείται σημαντικά ως προς τη φιλοσοφία των παροχών σε σχέση με την κρίση του 2022. Ενώ τότε εφαρμόστηκαν οριζόντιες μειώσεις στοψ και καθολικά επιδόματα (Fuel Pass) που ευνοούσαν το σύνολο των καταναλωτών, σήμερα, το 2026, οι ενισχύσεις θα έχουν αυστηρά στοχευμένο χαρακτήρα. Η επιλογή αυτή επιβάλλεται από την ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας, όπως ορίζουν οι νέοι, αυστηροί κανόνες της ΕΕ. Η βοήθεια θα διοχετευθεί αποκλειστικά στους οικονομικά ασθενέστερους, τους ευάλωτους και τις τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, με βάση αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Στόχος είναι να μειωθεί η επιβάρυνση για όσους πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος μετακίνησης και θέρμανσης.

Η ακτινογραφία των διεθνών αγορών σε περιβάλλον πολέμου

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει προκαλέσει ισχυρές δονήσεις στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η τιμή για το Πετρέλαιο Brent, που αποτελεί το βαρόμετρο για τις τιμές στην Ευρώπη, κινείται με υψηλή μεταβλητότητα. Αυτή η αστάθεια, όπως εξηγεί το οικονομικό ρεπορτάζ, επηρεάζει άμεσα τα παράγωγα καυσίμων και το κόστος μεταφορών.

• Αγορές Εμπορευμάτων: Ο χρυσός καταγράφει ιστορικά υψηλά, λειτουργώντας ως το απόλυτο καταφύγιο των επενδυτών που απομακρύνονται από το ρίσκο. Παράλληλα, οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων υποχωρούν, αντανακλώντας τους φόβους για παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση.
• Αγορές Κεφαλαίων (Μετοχές/Ομόλογα): Τα χρηματιστήρια δέχονται πιέσεις, με εξαίρεση τον ενεργειακό κλάδο. Στην αγορά ομολόγων, οι αποδόσεις σημειώνουν άνοδο, καθώς η αυξημένη τιμή της ενέργειας τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Αυτό αναγκάζει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να διατηρεί τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για να τιθασεύσει τις τιμές, περιορίζοντας τη ρευστότητα.
• Αγορά Χρήματος: Η ρευστότητα περιορίζεται και το κόστος δανεισμού για κράτη και επιχειρήσεις αυξάνεται. Στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τα spreads των ομολόγων, προκειμένου να διασφαλίσει ότι η κρίση δεν θα επηρεάσει την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.

Τα νέα Καύσιμα που θα διατεθούν στην αγορά τις επόμενες ημέρες θα ενσωματώνουν ήδη τις νέες αυξημένες τιμές, καθιστώντας την επιβολή του πλαφόν άμεση προτεραιότητα για να αποφευχθούν φαινόμενα κερδοσκοπίας στην εγχώρια εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται για διατίμηση που θα προκαλούσε ελλείψεις, αλλά για έναν έλεγχο της αδικαιολόγητης κερδοφορίας.

Λεωνίδας Σεργίου