Πολιτικοί υπολογισμοί «παγώνουν» την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα -Σκληρή κριτική στον Μπέρναμ από δύο κορυφαίους ακαδημαϊκούς που μιλούν στο iefimerida.gr

Το ζήτημα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα βρίσκεται για ακόμη μια φορά στη δίνη πολιτικών σκοπιμοτήτων, την ώρα που η διεθνής πίεση κορυφώνεται.

Παρά τη δυναμική παρέμβαση προσωπικοτήτων διεθνούς βεληνεκούς, με πλέον πρόσφατη της διακεκριμένης δικηγόρου Αμάλ Αλαμουντίν-Κλούνεϊ, η οποία με τις πρόσφατες συναντήσεις και δηλώσεις της στην Αθήνα έφερε ξανά το δίκαιο αίτημα της επανένωσης στο προσκήνιο, το Λονδίνο επιλέγει να πατήσει «φρένο».

Η μεγαλύτερη απογοήτευση έρχεται από τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό, Άντι Μπέρναμ, ο οποίος προχωρά σε μια θεαματική υπαναχώρηση από τις παλαιότερες, δεσμευτικές του θέσεις.

Μιλώντας στο iefimerida.gr, δύο καταξιωμένοι ακαδημαϊκοί της διεθνούς κοινότητας εξαπολύουν δριμεία επίθεση κατά του Μπέρναμ. Τον κατηγορούν ανοιχτά ότι θυσιάζει τις παγκόσμιες αξίες στον βωμό θλιβερών πολιτικών υπολογισμών, κρυπτόμενος πίσω από την υποτιθέμενη αποκλειστική αρμοδιότητα του Βρετανικού Μουσείου.

Louis Godart: «Μια δειλή ανατροπή που θυσιάζει τις παγκόσμιες αξίες»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται στη δήλωσή του ο Louis Godart, πρόεδρος του Διεθνούς Συνδέσμου για την Επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, αρχαιολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης «Federico II».

Ο κ. Godart δεν διστάζει να κάνει λόγο για μια «δειλή ανατροπή» εκ μέρους της βρετανικής ηγεσίας.

«Μια φορά κι έναν καιρό, η συνέπεια ήταν μεγάλη αρετή, ακόμη και στην πολιτική. Δυστυχώς, σήμερα φαίνεται ότι αυτό δεν ισχύει πλέον» δηλώνει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι ο Burnham εγκαταλείπει τις πρότερες καλές του προθέσεις.

Ο διακεκριμένος αρχαιολόγος υπενθυμίζει ότι τα Γλυπτά κλάπηκαν από τον ναό της Θεάς Αθηνάς από ένα «άθλιο αρπακτικό, όπως ο λόρδος Έλγιν» και τονίζει ότι ο Παρθενώνας αποτελεί το απόλυτο σύμβολο των αιώνιων αξιών της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού, που η Ελλάδα δίδαξε στον κόσμο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «η στάση του Βρετανού πρωθυπουργού απογοητεύει βαθιά τα εκατομμύρια των πολιτών -ανάμεσά τους και πολλούς Άγγλους- που αναγνωρίζουν το αυτονόητο δίκαιο του ελληνικού αιτήματος».

Paul Cartledge: «Ένα σαφές βήμα προς τα πίσω»

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Paul Cartledge, καθηγητής Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και αντιπρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα (BCRPM).

Ο κ. Cartledge εκφράζει τη βαθιά του λύπη για την αναδίπλωση του Burnham, ο οποίος, ως βουλευτής και ως δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ υποστήριζε κατηγορηματικά ότι το Βρετανικό Μουσείο όφειλε, απλώς, να επιστρέψει τα Γλυπτά, χωρίς περαιτέρω κωλυσιεργίες.

«Μας δίνεται η εντύπωση ότι, ως πρωθυπουργός από το Εργατικό Κόμμα, υπαναχωρεί κάπως από εκείνη τη μονομερή και αδιαπραγμάτευτη στάση του», αναφέρει ο καθηγητής του Κέιμπριτζ. Ο κ. Cartledge επισημαίνει ότι ο Burnham ακολουθεί την πεπατημένη προηγούμενων Εργατικών πρωθυπουργών, κρυπτόμενος πίσω από το κλισέ επιχείρημα ότι «η απόφαση εναπόκειται στο Βρετανικό Μουσείο».

Αν και νομικά αυτό ίσχυε πάντα λόγω του υφιστάμενου πλαισίου, η δημόσια επανάληψη αυτής της θέσης από τα πιο επίσημα χείλη ερμηνεύεται αναπόφευκτα ως μια σαφής πολιτική υποχώρηση από την πρότερη, ξεκάθαρη στάση του υπέρ της επανένωσης.

Το Βρετανικό Μουσείο ως πολιτικό «άλλοθι»

Η τακτική της μετάθεσης ευθυνών στη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου αποτελεί διαχρονικά την «πολιτική ασπίδα» των κυβερνήσεων του Λονδίνου, προκειμένου να αποφύγουν μια γενναία νομοθετική τροποποίηση του British Museum Act, του βρετανικού νόμου του 1963 που καθορίζει τη δομή και τη λειτουργία του Βρετανικού Μουσείου.

Η πιο κρίσιμη και αμφιλεγόμενη διάταξή του είναι ότι απαγορεύει ρητά στους επιτρόπους (Trustees) του μουσείου να απομακρύνουν μόνιμα ή να επιστρέψουν αντικείμενα από τις συλλογές του στις χώρες προέλευσής τους, με ελάχιστες μόνο εξαιρέσεις, όπως αν πρόκειται για ακριβή διπλότυπα ή αν έχουν καταστραφεί.

Αυτή ακριβώς η νομοθεσία αποτελεί το μόνιμο νομικό και πολιτικό εμπόδιο για τον επίσημο επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, καθώς για να γίνει αυτό πραγματικότητα απαιτείται η τροποποίηση ή η κατάργηση του νόμου από το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Ωστόσο, η πίεση πλέον δεν είναι μια απλή διμερής εκκρεμότητα, αλλά ένα διεθνές κύμα αμφισβήτησης.