Pizza Fan – «Χωριάτικο»: Μπορούμε να πανηγυρίζουμε για τις συλλήψεις, ενώ για 10 χρόνια τα κυκλώματα δρούσαν ανεξέλεγκτα;
Η απορία που δημιουργείται στο μυαλό κάθε πολίτη που παρακολουθεί τις εξελίξεις όσον αφορά την έκνομη δράση πολύ γνωστών και μεγάλων επιχειρήσεων του χώρου της εστίασης είναι εύλογη: Πώς γίνεται να πανηγυρίζει κάποιος για την εξάρθρωση αυτών των τόσο μεγάλων κυκλωμάτων φοροδιαφυγής, όταν οι ίδιες οι αστυνομικές έρευνες αποκαλύπτουν ότι οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί φέρεται να λειτουργούσαν ανενόχλητοι επί μία ολόκληρη δεκαετία, προκαλώντας τεράστια οικονομική ζημία στο ελληνικό Δημόσιο; Πώς είναι δυνατόν εκατοντάδες εμπλεκόμενα εταιρικά σχήματα να συσσωρεύουν εκατομμύρια ευρώ σε φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές, επιχειρήσεις να αλλάζουν διαχειριστές και νομική μορφή, ηλεκτρονικά συστήματα να επιτρέπουν την απόκρυψη εισπράξεων και οι αρμόδιες υπηρεσίες να μην έχουν καταφέρει να σταματήσουν εγκαίρως αυτές τις πρακτικές; Πρόκειται για ερωτήματα που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, ιδίως όσον αφορά τις υποθέσεις της Pizza Fan και της αλυσίδας αρτοποιείων «Χωριάτικο», οι οποίες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της δικαστικής και οικονομικής έρευνας.
Την ώρα που κυβερνητικά στελέχη προβάλλουν τις πρόσφατες συλλήψεις των ιθυνόντων ως απόδειξη της αποτελεσματικότητας του κράτους απέναντι στο οργανωμένο οικονομικό έγκλημα, δεν δίνεται απάντηση στο εύλογο ερώτημα, γιατί χρειάστηκε να περάσουν τόσα χρόνια μέχρι να αποκαλυφθεί η πραγματική έκταση της φερόμενης παράνομης δραστηριότητας;
Τα «μεγάλα ψάρια» και οι κυβερνητικοί πανηγυρισμοί
Θυμίζουμε ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, επέλεξε να αναδείξει τις συγκεκριμένες υποθέσεις ως απάντηση στην κριτική που δεχόταν, ότι οι φορολογικοί έλεγχοι εξαντλούνται στους μικρομεσαίους επιχειρηματίες, αφήνοντας στο απυρόβλητο τους οικονομικά ισχυρούς. Μιλώντας στις 27 Οκτωβρίου στο Νέο Αγιονέρι του Κιλκίς, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει την αποφασιστικότητά της να συγκρουστεί με τα «μεγάλα ψάρια» της φοροδιαφυγής, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην αποκάλυψη των δύο μεγάλων υποθέσεων μέσα σε λίγες ημέρες. Μάλιστα, συνέδεσε ευθέως την εξιχνίασή τους με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς που δημιουργήθηκαν επί των ημερών της διακυβέρνησής του.
Οι επιχειρήσεις της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και της ΑΑΔΕ παρουσιάζονται ως απτά αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής. Η κυβέρνηση επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, τις 259 εγκληματικές οργανώσεις που, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, είχαν εξαρθρωθεί από τη συγκεκριμένη αστυνομική υπηρεσία, καθώς και τις χιλιάδες υποθέσεις που είχαν διερευνηθεί. Να σημειωθεί ότι η νομοθετική παρέμβαση του Ιουνίου 2026 ενίσχυσε τη δυνατότητα των διωκτικών αρχών να αντιμετωπίζουν σοβαρές υποθέσεις οργανωμένης φοροδιαφυγής, περιορίζοντας τον κίνδυνο διαφυγής των εμπλεκομένων ή καταστροφής αποδεικτικών στοιχείων.
Οι συγκεκριμένες επισημάνσεις περιγράφουν όντως τις πραγματικές επιχειρησιακές εξελίξεις, τις οποίες ασφαλώς δεν μπορεί να παραγνωρίσει κανείς. Προφανώς και η δημιουργία εξειδικευμένων υπηρεσιών σε συνάρτηση με την ενίσχυση των δυνατοτήτων τους, αποτελούν ουσιαστικά εργαλεία για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. Όμως, ο απολογισμός της κρατικής αποτελεσματικότητας δεν μπορεί να περιορίζεται στον αριθμό των συλλήψεων. Οφείλει να περιλαμβάνει και τον χρόνο που χρειάστηκε για να διαπιστωθεί η παράνομη δραστηριότητα, τη ζημία που είχε ήδη προκληθεί και τις ευκαιρίες έγκαιρης παρέμβασης που ενδεχομένως χάθηκαν, γιατί, όπως όλα δείχνουν, οι παρανομούντες συνεργάζονταν με στελέχη του κρατικού μηχανισμού που βρίσκονται σε θέσεις «κλειδιά».
Μία δεκαετία δραστηριότητας και εκατομμύρια ευρώ ζημίας
Τα ίδια τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας καθιστούν επιτακτική την αναζήτηση απαντήσεων. Στην περίπτωση της Pizza Fan, η έρευνα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ένα οργανωμένο δίκτυο φέρεται να χρησιμοποιούσε, τουλάχιστον από το 2016, ειδικό λογισμικό μέσω του οποίου καταστήματα του δικτύου μπορούσαν να ολοκληρώνουν παραγγελίες χωρίς να εκδίδουν τα προβλεπόμενα φορολογικά παραστατικά. Σύμφωνα με τις αρχικές αστυνομικές εκτιμήσεις, η αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη ξεπερνά τα 150 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η ζημία για το Δημόσιο από τη μη απόδοση φόρων εισοδήματος και ΦΠΑ υπολογίζεται σε περισσότερα από 35 εκατομμύρια ευρώ.
Ακόμα μεγαλύτερη έκταση παρουσιάζει η υπόθεση που συνδέεται με την αλυσίδα «Χωριάτικο». Η ΕΛ.ΑΣ. στις 30 Οκτωβρίου ανακοίνωσε πως η ερευνώμενη οργάνωση είχε δημιουργήσει δίκτυο 430 αλληλοσυνδεόμενων εταιρειών, από τις οποίες οι 340 φέρονται να αξιοποιούνταν για τη συστηματική αποφυγή φορολογικών, ασφαλιστικών και άλλων οικονομικών υποχρεώσεων. Μέσω συνεχών αλλαγών εταιρικών σχημάτων και της χρησιμοποίησης παρένθετων προσώπων, των λεγόμενων «αχυρανθρώπων», οι πραγματικοί διαχειριστές διατηρούσαν, όπως όλα δείχνουν, τον έλεγχο επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στην εστίαση, στη νυχτερινή διασκέδαση, στον τουρισμό και σε άλλους κλάδους της οικονομίας. Η ζημία από τη μη καταβολή οικονομικών υποχρεώσεων στη συγκεκριμένη υπόθεση υπολογίζεται σε περίπου 77 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι συνολικές καταγεγραμμένες απαιτητές οφειλές των εταιρειών για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία ξεπερνούν τα 95,5 εκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών επιβαρύνσεων. Και εδώ, η αστυνομική έρευνα τοποθετεί την έναρξη της δραστηριότητας τουλάχιστον στο 2016. Πρόκειται για μια ολόκληρη δεκαετία, κατά την οποία εκατοντάδες εταιρείες φέρονται να δημιουργούνταν, να συσσώρευαν υποχρεώσεις και να αντικαθίσταντο από άλλες, χωρίς να έχει καταστεί δυνατή η αποτελεσματική ανακοπή του μηχανισμού.
Υπάρχει λοιπόν ένα κοινό χαρακτηριστικό που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο: το εξαιρετικά μεγάλο χρονικό διάστημα κατά το οποίο φέρεται να αναπτύχθηκε η παράνομη δραστηριότητα και η αδυναμία των υφιστάμενων ελεγκτικών διαδικασιών να την αντιμετωπίσουν νωρίτερα. Και η εκάστοτε κυβέρνηση έχει την ευθύνη αν συμβαίνουν τέτοιες υποθέσεις τόσα χρόνια κάτω από τα ραντάρ της. Καρπώνεται την επιτυχία του σήμερα αλλά και την αποτυχία του χθες. Γιατί πολύ απλά, το γεγονός ότι μια υπόθεση αποκαλύφθηκε σήμερα δεν απαντά αυτομάτως στο γιατί δεν είχε εντοπιστεί χθες, όταν η ενδεχόμενη ζημία για το Δημόσιο ήταν μικρότερη και υπήρχαν περισσότερες πιθανότητες να αποτραπεί η επέκταση της παράνομης δραστηριότητας.