[1] «Είς και μόνος δεξιός ψάλτης, είς και μόνος αριστερός μετά 2-3 δομεστίχων καί τινων αγυμνάστων κανοναρχών˙ιδού οι χοροί του Πατριαρχικού Ναού»,Ανωνύμου, Η μουσική ανά τον Ελληνισμόν, Μουσική 1913, Κωνσταντινούπολη, σελ. 25-26.
[2]Μάρκ. Βασιλείου, Επισκόπησις της καταστάσεως της Βυζαντινής μουσικής εν Κωνσταντινουπόλει, Ε.Α. 32 (1908), σελ. 39.
[3] Μάρκ. Βασιλείου, Επισκόπησις της καταστάσεως της Βυζαντινής μουσικής, ό.π.
[4] Ανωνύμου, Η μουσική ανά τον Ελληνισμόν, Μουσική (1913), σελ.226.
[5] Γ. Κρητικού, ιατρού,Η εκκλησιαστική ημών μουσική, Ταχυδρόμος, Κωνσταντινούπολη, 1-2.8.1900.
[6] Σε οξεία κριτική προσκρούει ο ψάλτης Κοντοσκαλίου της Πόλης, Παρησσιάδης, γιά τη μη τήρηση του ήχου της Κυριακής, αλλά και για τον «τεταρτοπλαγιοδευτερόπρωτο» που έψαλλε, Σ. Ρηγοπούλου-Θ. Γεωργιάδου, Διατριβαί,εφ. Κωνσταντινούπολις, 5.5.1901.
[7] Είναι η εποχή που είναι πυκνές οι εναντίον τους φωνές. Αυτοί θεωρούνται οι μοναδικοί υπεύθυνοι για τον ξεπεσμό και την πτώση της εκκλησιαστικής μουσικής, [Είς Ορθόδοξος], Περί της καθ’ ημάς Εκκλησιαστικής Μουσικής ή κατηγοριών αναίρεσις, εφ.Κωνσταντινούπολις, Κωνσταντινούπολη, 23.11.1899. Ο ανώνυμος συγγραφέας αναφέρεται και στις επιδράσεις που ασκεί και το ευρωπαϊκό μέλος στους ψάλτες.
[8] Γενικά ο τύπος και οι σχετικές εκδόσεις της Πόλης, κατά το διάστημα αυτό, τονίζουν την απλότητα του μέλους της εκκλησιαστικής μουσικής αλλά και την αναγκαιότητα της κατανοητής μελωδίας με την οποία πρέπει να ψάλλονται οι ύμνοι. Αυτό γίνεται και με προτροπή της Μεγάλης Εκκλησίας, Ν. Περσίδου, Φιλόχριστος Ερμηνεία των ιερών τελετών της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, Εν Κωνσταντινουπόλει, 1864, σελ. 7,8 και Προλεγόμενα, άνευ αρ. σελίδας.
[9]Α.Γ. Κολόμβου, ο ρυθμός εν τοις άσμασι της Εκκλησίας, Κωνσταντινούπολις, 31.5.1900.
[10] Το ίδιο δυναμική είναι και η παράδοση της εκκλησιαστικής μουσικής στη Σμύρνη, καθ’ όλο το διάστημα που εξετάζουμε. Οι τάσεις για τη διατήρηση της παραδοσιακής μουσικής υπάρχουν και στη Σμύρνη, Π. Γριτσάνη, Περί μουσικής, Αμάλθεια, Σμύρνη, 23.10.1874.
[11]Ανωνύμου, Βιογραφία του Μ. Μισαηλίδη, Φόρμιγξ, Αθήνα, αρ. 5, 1903.
[12]Ο Ανδρέας Σπαθάρης ήταν από τα πρώτα ενεργά μέλη του πρώτου Μουσικού Συλλόγου της Πόλης που είχε ιδρυθεί το 1863 και του οποίου ήταν ο πρώτος γραμματέας του το 1864. Ιδές, Ανώνυμο Σημείωμα, Αρμονία, Κωνσταντινούπολη, 7.7.1865
[13] Ανδρ. Σπαθάρη, Πανηγυρικός Λόγος του εις την επέτειον εορτήν του περί την μουσικήν ασχολουμένου Ελληνικού Συλλόγου Ερμή, Νεολόγου Εβδομαδιαία Επιθεώρησις, Κωνσταντινούπολη, 19.12.1893, σελ. 133-139. Ο Σπαθάρης κατέχει άριστες γνώσεις της ιστορίας και της παρασημαντικής της ευρωπαϊκής μουσικής, πρβλ. Ανδρέα Σπαθάρη, Σκέψεις τινες περί μουσικής, Φόρμιγξ, 15-30.9.1910.
[14] Γ. Καμαράδου-Βυζαντίου, Βιογραφία Νηλέως Καμαράδου Μουσικοδιδασκάλου, Αθήνα, 1976, σελ. 17.
[15]Γ. Παχτίκου, Η Αρχαία και η Βυζαντινή μουσική, Ταχυδρόμος, Κωνσταντινούπολη, 22.2.1898