«Οδύσσεια»: Τέσσερις συγγραφείς εμπνεύστηκαν και μιλούν για τα βιβλία τους -Ζουργός, Κορτώ, Χωμενίδης, Στίβεν Φράι

Η Τροία έπεσε μετά από δέκα χρόνια πολέμου οι Έλληνες μπορούν πια να πάρουν τον δρόμο της επιστροφής αλλά τι τους περιμένει πίσω; Ξεφυλλίζουμε την «Οδύσσεια» του Στίβεν Φράι.

Οταν η Οδύσσεια εμπνέει τους συγγραφείς

Η «Οδύσσεια» του βραβευμένου κωμικού ηθοποιού και παρουσιαστή, Στίβεν Φράι, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Στίβεν Φράι | Οδύσσεια

Ο βασιλιάς Αγαμέμνονας πρέπει να επιστρέψει στις Μυκήνες και στην Κλυταιμνήστρα, η οποία δεν του συγχώρησε ποτέ τη θυσία της κόρης τους, της Ιφιγένειας, για να χαρίσουν οι θεοί στους Αχαιούς έναν ούριο άνεμο…

Ο Οδυσσέας πάντως, σαλπάροντας για την Ιθάκη, λαχταρά να σφίξει στην αγκαλιά του την αγαπημένη του Πηνελόπη και τον Τηλέμαχο, τον μονάκριβο γιο του. Όμως οι θεοί εμπαίζουν τους θνητούς, ας είναι και ήρωες. Εξοργισμένος από την αλαζονεία του, ο Ποσειδώνας τον καταδικάζει να περιπλανιέται στις θάλασσες για δέκα ολόκληρα χρόνια.

Μονόφθαλμοι γίγαντες, τέρατα με έξι κεφάλια, τρομερές καταιγίδες, τιτάνιες δίνες, υπνωτιστικές Σειρήνες, σαγηνευτικές μάγισσες και ζηλιάρες θεές, πειρασμοί και βάσανα πέραν της ανθρώπινης αντοχής δεν θα κάμψουν, όμως, τον πολυμήχανο Οδυσσέα…, διαβάζουμε στο βιβλίο του Στίβεν Φράι.

Οταν η Οδύσσεια εμπνέει

Καθώς αναμένουμε την Οδύσσεια τον Κρίστοφερ Νόλαν στους κινηματογράφους και η επική και συνάμα αστεία Οδύσσεια του κορυφαίου Βρετανού κωμικού Στίβεν Φράι βρίσκει τη θέση της στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, αναζητούμε αντίστοιχα βιβλία Ελληνων συγγραφέων.

Από την πολύ πρόσφατη Έξαλλη Οδύσσεια του Αύγουστου Κορτώ ως τα Χάλκινα κατώφλια του Ισίδωρου Ζουργού κι από τον Βασιλιά της και τα Λόγια-Φτερά του Χρήστου Χωμενίδη ως την Οδύσσεια. Ένας πατέρας, ένας γιος, ένα έπος του Ντάνιελ Μέντελσον, το πιο πολυτραγουδισμένο ταξίδι γυρισμού δε σταματά να γεννά νέες αναγνώσεις και αξέχαστους ήρωες «ανθρώπινους, πολύ ανθρώπινους».

Ρωτήσαμε τους συγγραφείς των βιβλίων των εκδόσεων Πατάκη τι τους ώθησε να «ξαναδιαβάσουν» τα ομηρικά έπη για τα βιβλία τους:

Αύγουστος Κορτώ | Μια έξαλλη Οδύσσεια

«Ήθελα να γίνω ο μόνος Οδυσσέας που θα μπορούσα να είμαι – ένα πρόσωπο αστείο, ασυνάρτητο και τρυφερό» λέει ο Αύγουστος Κορτώ.

Ξεχάστε την Οδύσσεια που ξέρατε. Ο Όμηρος τα τραγούδησε, αλλά εγώ τα έζησα. Και με τους αιώνες, πολλά απόκρυφα του έπους μου ξεχάστηκαν.

Θέλετε να τα μάθετε; Πώς ήταν φατσικά οι Λαιστρυγόνες; Και μήπως ο Καβάφης λέει παχιά λόγια; Για ποιον λόγο οι Κύκλωπες τραγουδάνε ακόμα το Δώδεκα και το Ερωτευμενάκι; Τι σόι μάγισσα ήταν η Κίρκη και πόσο χρέωνε το αναλυτικό ωροσκόπιο; Τι παίχτηκε με τους λωτούς και με τα black angus του Ήλιου; Ποιο ήταν το ρεπερτόριο των Σειρήνων και γιατί άλλος πάει από πέσιμο, κι άλλος από δέσιμο;

«Αράξτε, λοιπόν, και θα σας τα πω όλα εγώ, ο Οδυσσέας, πολυμήχανος πρωταγωνιστής της ιστορίας. Τα υπόλοιπα είναι λόγια των αθάνατων δηλαδή παραμύθια» λέει ο Αύγουστος Κορτώ.

Χάλκινα κατώφλια | Ισίδωρος Ζουργός

«Η “Οδύσσεια” του Ομήρου είναι η αρχέγονη μήτρα όλων των φανταστικών ταξιδιών» λέει ο Ισίδωρος Ζουργός.

«Γράφοντας τα “Χάλκινα κατώφλια” επιζητούσα μια αναθεωρημένη ματιά από την πλευρά των αφανών και ταυτόχρονα ήθελα να προσθέσω ένα παρακλάδι, έναν δικό μου μύθο παράλληλο με την κυρίαρχη αφήγηση. Οι αρχέτυπες μυθικές αφηγήσεις είναι μια σκυταλοδρομία μέσα στους αιώνες, οι συγγραφείς-αθλητές κρατάνε στα χέρια μια χάλκινη σκυτάλη κι επιλέγουν ο καθένας τη δική του διαδρομή, δίχως, ευτυχώς, να υπάρχει τερματισμός» σημειώνει ο Ισιδωρος Ζουργός.

Τα «Χάλκινα κατώφλια» είναι μια αφηγηματική ακροβασία, ένα παράσπιτο, ένα αυθαίρετο κτίσμα στην έπαυλη του ομηρικού κόσμου. Εκεί, ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους του, παρακολουθούμε σε ιδιωτική προβολή τον πόλεμο της Τροίας και την επιστροφή του Οδυσσέα ιστορημένα αλλιώς.

Οι βασιλιάδες είναι γυμνοί από το ηρωικό ιδεώδες, οι δούλοι και οι δούλες έχουν φωνή και μάτια, ερμηνεύουν και αναδομούν τον κόσμο της ισχύος και της θεϊκής καταγωγής.

Το μυθιστόρημα είναι η αρχή ενός ακόμη μύθου δίπλα στον κυρίαρχο μύθο. Eξιστορεί τι θα μπορούσε να συμβεί, εάν ένα πρόσωπο, επινοημένο από τον συγγραφέα, παρεισέφρεε στο στρατόπεδο των Αχαιών και με τη σταδιακή επιρροή του άλλαζε τη μοίρα του πολέμου και την πορεία του γυρισμού στην Ιθάκη.

Ο βασιλιάς της | Λόγια-Φτερά / Χρήστος Χωμενίδης

«Τα δύο βιβλία γράφτηκαν σε απόσταση μεταξύ τους» λέει ο Χρήστος Χωμενίδης.

«Στα “Λόγια-Φτερά” (εκδ. Πατάκη, 2009) είμαι ήδη συγγραφέας και κάνω αναστοχασμό τι σημαίνει αφηγητής. Πηγαίνω στις ρίζες όλων των αφηγητών, στον Όμηρο, επιλέγω ως ήρωα τον παππού του, Τήνελλο, και κάνω εντατικά μαθήματα αρχαιογνωσίας για δύο χρόνια για να αναπαραστήσω με τρόπο πειστικό την εποχή και τον χώρο» τονίζει ο Χρήστος Χωμενίδης.

«Στον “Βασιλιά της” (εκδ. Πατάκη, 2020) η έμπνευση μου ήρθε ξαφνικά ως ερώτημα: Γιατί είμαστε σίγουροι πως ο Μενέλαος στενοχωρήθηκε όταν έφυγε η Ελένη; Με αυτή την αφετηρία έπλασα έναν ήρωα όπως θα ήθελα να είναι όλοι οι άντρες: γενναιόδωρος, τυχοδιώκτης, να μην πιστεύει στην ιδιοκτησία ούτε σε έμψυχα ούτε σε άψυχα, να ζει την κάθε στιγμή».

«Ο βασιλιάς της»: «Δεν ήταν για σένα, Μενέλαε, η Ελένη…» µου ’χε πει κάποτε ο Οδυσσέας. «Για κανέναν δεν ήταν. Τέτοια οµορφιά πόσο να την αντέξεις;». Ακούγονταν πειστικά τα λόγια του. Ότι µε έπνιγε η καλλονή της ή το πένθος της ή η µπερδεµένη, αξεδίψαστη ψυχή της. Έπειθαν. Μα δεν ίσχυαν. Ακούστε τη δική µου αλήθεια. Την άφησα να φύγει επειδή την αγαπούσα. Και ήξερα, ένιωθα, λαχταρούσα να ξαναρχίσει τη ζωή της αλλιώς.

«Λόγια Φτερά»: Λίγο προτού πεθάνει ο Τήνελλος, περίφημος αοιδός του 8ου π.Χ. αιώνα, διηγείται στον εγγονό του τη ζωή του: Τα παιδικά του χρόνια στα παράλια της Ιωνίας, την ένταξή του στην ακολουθία του προαιώνιου αοιδού Αναβάτη, το πέρασμά του από τις Μυκήνες κι από τους Ολυμπιακούς αγώνες, τους έρωτες, τα ταξίδια και τις μεταμορφώσεις του. Τις ηδονές που γεύτηκε, τα πάθη και τις συμφορές που –άθελά του;– προκάλεσε…