Ο βασιλιάς των ταινιών καλτ, της αιματηρής φρίκης, της φαντασίας -Ποιος ήταν ο «Πάπας» του ανεξάρτητου σινεμά

Ο Ρότζερ Κόρμαν υπήρξε ένα μυθικό πρόσωπο στον αμερικάνικο κινηματογράφο, ο οποίος στη μακρά διάρκεια της πορείας του διαμόρφωσε μεγάλο μέρος της μεταπολεμικής ιστορίας.

Ηταν ο «Πάπας του ανεξάρτητου σινεμά», του μηδενικού μπάτζετ, της αιματηρής φρίκης, της ανεξέλεγκτης φαντασίας και των αστραπιαίων γυρισμάτων και παραγωγών.

Δίπλα στον «πνευματικό πατέρα του Νέου Χόλιγουντ», όπως τον χαρακτήρισαν, έκαναν τα πρώτα τους βήματα σχεδόν όλοι οι μετέπειτα κορυφαίοι του αμερικάνικου κινηματογράφου. Σκηνοθέτες, σεναριογράφοι, διευθυντές φωτογραφίας και φυσικά αμέτρητοι ηθοποιοί, ενώ με τις ταινίες και τη δική του οπτική περί κινηματογράφου, επηρέασε καλλιτεχνικές φόρμες και τη δημιουργικότητα, για ένα αντισυμβατικό εναλλακτικό σύμπαν πάνω στην εικόνα και το θέαμα.

Ιδρυτής της «New World» της εναλλακτικής εταιρείας διανομής στις ΗΠΑ

Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι αυτοί που έφεραν το καινούργιο στο Χόλιγουντ τις δεκαετίες του ‘60 και ‘70, ονόματα τρανταχτά, όπως οι Φράνσις Φορντ Κόπολα, Μάρτιν Σκορσέζε, Ρον Χάουαρντ, Τζον Ντάντε, Πίτερ Μπογκντάνοβιτς, Τζόναθαν Ντέμι, Τζέιμς Κάμερον, Καρλ Φράνκλιν, Τζόναθαν Κάπλαν, δηλώνουν κινηματογραφικά «παιδιά» του. Και ταυτόχρονα, αμέτρητοι ηθοποιοί θα φτιάξουν το όνομά τους και θα πάρουν τα πρώτα τους μαθήματα δίπλα στον «Βασιλιά του Καλτ», ανάμεσά τους και οι Τζακ Νίκολσον, Πίτερ Φόντα, Μπρους Ντερν, Τσαρλς Μπρόνσον, Ντένις Χόπερ, Τόμι Λι Τζόουνς, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Ντέιβιντ Καραντάιν, Τοντ Φιλντ.

Γυρίζοντας ως παραγωγός ή και σκηνοθέτης περισσότερες από 400 ταινίες βρήκε χρόνο για να ιδρύσει και την «New World», μίας εναλλακτικής εταιρείας διανομής στις ΗΠΑ, που έφερε σε ένα παράλληλο κύκλωμα αιθουσών, διεθνή αριστουργήματα, σοφιστικέ υπαρξιακά τρίωρα ξενόγλωσσα δράματα, ανοίγοντας τους ορίζοντες σε ένα σινεφίλ κοινό, με φιλμ όπως: «Κραυγές και Ψίθυροι» του Μπέργκμαν, «Αντέλ Ουγκό» του Τριφό, «Ντέρσου Ουζαλά» του Κουροσάβα, «Dolce Vita» του Φελίνι και «Φιτζκαράλντο» του Χέρτσογκ.

Συμπληρώνοντας 100 χρόνια από τη γέννησή του (5 Μαΐου 1926) και μόλις δυο χρόνια από τον θάνατό του, ο Ρότζερ Κόρμαν, παραμένει μία μυθική προσωπικότητα για το ανεξάρτητο αμερικάνικο σινεμά, μία εμβληματική προσωπικότητα για τους σινεφίλ και τους ανθρώπους της κινηματογραφικής βιομηχανίας, αν και ο ίδιος, με τη μοναδική του άρνηση να κολακεύσει έστω και ελάχιστα τον εαυτό του, αυτοχαρακτηριζόταν ως «παραγωγός» και «ο Όρσον Γουέλς των κακών ταινιών».

Αγγελιοφόρος στο Χόλιγουντ

Ο Ρότζερ Κόρμαν γεννήθηκε στο Ντιτρόιτ, από την Αν και τον Γουίλιαμ Κόρμαν, πολιτικό μηχανικό, ρωσοεβραϊκής καταγωγής. Μεγάλωσε στην Καλιφόρνια και στο Μπέβερλι Χιλς, όπου μετακόμισαν, αλλά και ως καθολικός, από την πλευρά της μητέρας του. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ βιομηχανική μηχανική, αλλά γρήγορα συνειδητοποίησε ότι δεν ήθελε να γίνει μηχανικός. Κατατάχθηκε στο Ναυτικό των ΗΠΑ, από το 1944 έως το 1946, επέστρεψε στο Στάτφορντ, για να πάρει το πτυχίο του και πολύ γρήγορα θα μπει στο Χόλιγουντ από την πίσω πόρτα, ως αγγελιοφόρος στην αίθουσα αλληλογραφίας της 20th Century Fox, όπου ήδη εργαζόταν ο μικρότερος αδελφός του Τζιν.

Το πρώτο σενάριο

Βλέποντας ότι δεν είχε περιθώρια εξέλιξης στην Αμερική, ο Κόρμαν πήγε στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης για να σπουδάσει αγγλική λογοτεχνία και πετάχθηκε μέχρι το καλλιτεχνικά ανήσυχο Παρίσι, για να επιστρέψει αποφασισμένος να ξαναμπεί στον χώρο της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Πάντα ως βοηθός του βοηθού σε κάποιο στούντιο, βρήκε τον χρόνο να γράψει ένα σενάριο, το οποίο πούλησε στον παραγωγό Γουίλιαμ Μπρόντι και το γύρισε ο Νέιθαν Τζούραν με τίτλο «Highway Dragnet» και πρωταγωνιστές τον Ρίτσαρντ Κόντε και την Τζόαν Μπένετ.

Μπαίνοντας στα βαθιά με 12.000 δολάρια

Μαζεύοντας τα πρώτα του 12.000 δολάρια, ο Κόρμαν έκανε την πρώτη του παραγωγή, για την ταινία επιστημονικής φαντασίας «Monster from the Ocean Floor», που πήγε αρκετά καλά και αναθάρρησε, προχωρώντας το επόμενο σχέδιό του, το θρίλερ «The Fast and the Furious» με σκηνοθέτη τον πρωταγωνιστή της ταινίας, τη γνωστή «παλιόφατσα», Τζόν Άιρλαντ και με συμπρωταγωνίστρια την Ντόροθι Μαλόουν. Η παραγωγικότητά του και το μικρό κόστος των ταινιών του, του έφεραν ορισμένες προτάσεις και αυτός επέλεξε την ARC, για την οποία γύρισε το γουέστερν «Five Guns West», με τον Τζον Λαντ. Η ταινία αυτή, του 1954, ήταν και η πρώτη που σκηνοθέτησε ο ίδιος. Μετά από το γουέστερν αυτό, ανακοίνωσε ότι θα γυρίσει ακόμη τέσσερις ταινίες, μεταξύ των οποίων και το γουέστερν «Apache Woman», με τον Λόιντ Μπρίτζες. Άλλωστε ο Κόρμαν για να ολοκληρώσει μια ταινία χρειαζόταν γύρω στις 10 ημέρες γυρισμάτων, όταν μία «κανονική» παραγωγή απαιτούσε 10 τουλάχιστον εβδομάδες. Το ρεκόρ κρατά το φιλμ «Το Μικρό Μαγαζάκι του Τρόμου», που γυρίστηκε σε δυο μέρες και μια νύχτα! Υπολογίζεται ότι μπορούσε να γυρίζει σχεδόν δέκα ταινίες την χρονιά!

Ασυγκράτητος

Έχοντας πάρει φόρα, ο Κόρμαν συνέχισε τις παραγωγές και τις ταινίες του και αναδείχθηκε ως ο κορυφαίος σκηνοθέτης της ARC. Μία από τις πρώτες μόνιμες πρωταγωνίστριές του, η Μπέβερλι Γκάρλαντ, εξομολογήθηκε για τη συνεργασία μαζί του: «Ο Ρότζερ μας έβαζε να δουλεύουμε πολύ σκληρά. Ήταν πάντα συναρπαστικός άνθρωπος και ένας καλός επιχειρηματίας. Είχε τρομερή ενέργεια και αποφασιστικότητα, ήταν ασυγκράτητος και σίγουρος για την επιτυχία του».

Παράλληλη διαδρομή

Ο Κόρμαν, που υπερηφανευόταν ότι δεν έχασε ποτέ χρήματα από τις ταινίες του και υποστήριζε ότι ποτέ δεν γύρισε το φιλμ που ήθελε, εκμεταλλεύτηκε τα ρεύματα της κάθε εποχής, δίνοντας έμφαση στο σεξ, τα ναρκωτικά, τη βία και τον σαδισμό, δημιουργώντας ένα δικό του κινηματογραφικό σύμπαν, που βρισκόταν πάντα σε παράλληλη διαδρομή με αυτό της αναγνωρισμένης βιομηχανίας του θεάματος. Ορισμένες επιλογές, ενδεικτικές της ευφυίας του και του σινεμά που πρέσβευε, είναι και τα φιλμ «Grand Theft Auto» (το ντεμπούτο του Ρον Χάουαρντ), «The Intruder», με τον νεαρό και άγνωστο ακόμη, Γουίλιαμ Σάτνερ, «The Trip», σε σενάριο Τζακ Νίκολσον, ενώ κατέκτησε μεγάλο μέρος του κοινού με τον ξεχωριστό Κύκλο του Πόε, με τις οχτώ παραγωγές που σκηνοθέτησε ο ίδιος και με πιο χαρακτηριστικά τα φιλμ, «Μάσκα του Κόκκινου Θανάτου» και «Πηγάδι και το Εκκρεμές». Ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησαν οι φημισμένοι σταρ του τρόμου Πίτερ Κάσινγκ, Μπόρις Καρλόφ και Πίτερ Λόρε. Επίσης, βρισκόταν και πίσω από το έξοχο χιτσκοκικό «Dementia 13» του Φράνσις Φορντ Κόπολα.

Κινηματογραφιστής και μόνο

Παρότι έμεινε στο περιθώριο του Χόλιγουντ για πάντα, ο Κόρμαν ήταν ο πρώτος Αμερικάνος σκηνοθέτης που τίμησε η Γαλλική Ταινιοθήκη – αργότερα υποτάχθηκε στην κινηματογραφική προσφορά του και η Αμερικάνικη Ακαδημία τιμώντας τον με το ειδικό βραβείο – και δέχθηκε ύμνους από τους Τζακ Νίκολσον και Σκορσέζε. Ωστόσο, ο ίδιος ήθελε να τον θυμούνται πάντα ως «κινηματογραφιστή και μόνο» και θα προσθέταμε ως μία υπαρκτή απόδειξη, αυτού που έλεγε ο Χίτσκοκ: «ένας σκηνοθέτης πρέπει να αγαπά τον κινηματογράφο περισσότερο από τον εαυτό του.»

ΑΠΕ-ΜΠΕ