Μουντιάλ 2026: Η FIFA έσπασε κάθε ρεκόρ εσόδων και άνοιξε τη συζήτηση για το μέλλον του ποδοσφαίρου
Η FIFA αξιοποίησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 με κάθε δυνατό τρόπο, καταγράφοντας ιστορικά οικονομικά μεγέθη. Ο τετραετής κύκλος που ολοκληρώνεται με τη διοργάνωση της Βόρειας Αμερικής αναμένεται να φτάσει συνολικά τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα, σχεδόν τα διπλάσια σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο που κορυφώθηκε στο Κατάρ το 2022 (7,6 δισ.).
Τα τεράστια αυτά ποσά αποτελούν σημαντική ενίσχυση για τις 211 ομοσπονδίες-μέλη της FIFA, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη δει αυξημένη χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος Forward. Η ίδια η παγκόσμια ομοσπονδία υποστηρίζει πως τα επιπλέον έσοδα από το Μουντιάλ θα επιστρέψουν στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου, μέσω ενός ειδικού ταμείου που θα έχει στόχο να κάνει το άθλημα «πραγματικά παγκόσμιο».
Στη Ζυρίχη, πάντως, απορρίπτουν κάθε υπόνοια ότι πίσω από αυτή την πολιτική κρύβεται προσπάθεια ενίσχυσης της επιρροής της διοίκησης. Την ίδια στιγμή, ο Τζάνι Ινφαντίνο έχει ήδη εξασφαλίσει τη δημόσια στήριξη αρκετών χωρών από την Αφρική, την Ασία και τη Νότια Αμερική ενόψει των εκλογών του 2027.
Η εμπορική αξιοποίηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου έφτασε σε πρωτοφανή επίπεδα. Ακόμη και ο αγωνιστικός χώρος της τελικής φάσης μετατράπηκε σε συλλεκτικό προϊόν, με τη FIFA να διαθέτει προς πώληση κομμάτι του χλοοτάπητα του τελικού έναντι 390 ευρώ, τοποθετημένο σε ειδική θήκη με συλλεκτική USB. Για τους πιο απαιτητικούς συλλέκτες, υπήρχε και πολυτελής έκδοση με χαραγμένο χρυσό εισιτήριο, κρυστάλλινο τρόπαιο και μικρογραφία μπάλας, με κόστος 2.240 ευρώ.
Ωστόσο, το merchandising αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος της τεράστιας οικονομικής πίτας. Πάνω από 5 δισεκατομμύρια δολάρια προήλθαν από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, ενώ σημαντική ώθηση έδωσε η επέκταση του τουρνουά στις 48 ομάδες. Παράλληλα, οι νέες εμπορικές πρακτικές, όπως τα hydration breaks, δημιούργησαν επιπλέον διαφημιστικό χώρο, με τη Fox να εκτιμάται ότι κάλυψε μεγάλο μέρος των 485 εκατομμυρίων δολαρίων που κατέβαλε για τα δικαιώματα μετάδοσης στις ΗΠΑ.
Οι χορηγίες επίσης αυξήθηκαν σημαντικά, με τον ενεργειακό κολοσσό της Σαουδικής Αραβίας, Aramco, να προστίθεται δίπλα σε παραδοσιακούς συνεργάτες όπως η Adidas και η Coca-Cola. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η άνοδος στα έσοδα από εισιτήρια και hospitality, τα οποία ξεπέρασαν τα 3 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το κόστος, όμως, μεταφέρθηκε σε μεγάλο βαθμό στους φιλάθλους. Το φθηνότερο εισιτήριο για τον τελικό κόστιζε 4.185 δολάρια, επτά φορές περισσότερο από τον αντίστοιχο τελικό του 2022. «Μην απομακρύνετε το ποδόσφαιρο από τους φιλάθλους», είχε προειδοποιήσει ο πρόεδρος της UEFA, Αλεξάντερ Τσέφεριν, ο οποίος μάλιστα δεν παρευρέθηκε στον τελικό.
Η FIFA υιοθέτησε το σύστημα δυναμικής τιμολόγησης, ακολουθώντας τα πρότυπα της βορειοαμερικανικής αγοράς, ενώ επέβαλε προμήθεια 30% στην επίσημη πλατφόρμα μεταπώλησης εισιτηρίων. Οι αριθμοί, πάντως, δικαίωσαν την επιλογή της: οι 104 αγώνες της διοργάνωσης είχαν μέσο όρο 65.000 θεατές και πληρότητα γηπέδων 99,7%.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν το Μουντιάλ του 2026 αποτελεί σημείο καμπής για τη βιομηχανία του ποδοσφαίρου. Ένα μοντέλο που ισορροπεί ανάμεσα στις απαιτήσεις του παγκόσμιου εμπορίου και στην ανάγκη να παραμείνει το άθλημα προσιτό στους φιλάθλους.
Βέβαιο είναι πως αρκετές από αυτές τις αλλαγές έγιναν δυνατές επειδή το 75% της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2030, που θα διεξαχθεί σε Ισπανία, Πορτογαλία, Μαρόκο και χώρες της Νότιας Αμερικής, αναμένεται να έχει διαφορετικές ισορροπίες, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει μεγαλύτερη ευαισθησία σε ζητήματα προστασίας καταναλωτών.
Παρόλα αυτά, οι τάσεις είναι ξεκάθαρες. Τα hydration breaks αναμένεται να παραμείνουν, ενώ ο Τζάνι Ινφαντίνο εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο επέκτασης του Μουντιάλ στις 64 ομάδες. Ένα Παγκόσμιο Κύπελλο που γίνεται όλο και μεγαλύτερο, αλλά και όλο και πιο εμπορικό.