Κινηματογραφικές πρεμιέρες: Ο Τιμοτέ Σαλαμέ φαβορί για Όσκαρ στο «Marty Supreme» και ακόμα πέντε ταινίες

Στις κινηματογραφικές πρεμιέρες της εβδομάδας ο Τιμοτέ Σαλαμέ γίνεται ο «Marty Supreme» και με την ερμηνεία του να θεωρείται φαβορί για τα Όσκαρ.

Ο Ράντου Ζούντε σκιαγραφεί την Ευρώπη στο «Kontinental ’25», ο Χονγκ Σανγκ-σου υπογράφει ένα τρυφερό κορεάτικο δράμα, ενώ το μετα-αποκαλυπτικό franchise του Άλεξ Γκάρλαντ αποκτάει ένα τέταρτο κεφάλαιο.

Οι κινηματογραφικές πρεμιέρες της Πέμπτης 15 Ιανουαρίου

Marty Supreme

Σκηνοθεσία: Τζος Σάφντι

Παίζουν: Τιμοτέ Σαλαμέ, Οντέσα Α’ ζιόν, Γκουίνεθ Πάλτροου, Έιμπελ Φεράρα, Φραν Ντρέσερ

Περίληψη: Η ιστορία ενός φιλόδοξου παίχτη πινγκ πονγκ στη μεταπολεμική Αμερική.

Ο Τζος Σάφντι, μετά από τον αδερφό του, παρουσιάζει το δικό του σόλο σκηνοθετικό, που απέσπασε τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ταινίας και Α΄ αντρικού ρόλου για τον Τιμοτέ Σαλαμέ.

Ο Μάρτι Μάουζερ εργάζεται ως πωλητής στο μαγαζί παπουτσιών του θείου του, έχει δεσμό με την παιδική του αγαπημένη, τη Ρέιτσελ, και ένα προδιαγεγραμμένο μέλλον. Όμως ο Μάρτι είναι φιλόδοξος, αριβίστας και εξαιρετικά καλός στο πινγκ πονγκ, ένα άθλημα που τότε ακόμη δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στις ΗΠΑ. Αποφασισμένος να ξεφύγει από τη μικροαστική ζωή που τον περιμένει και γίνει ο καλύτερος παίκτης στον κόσμο, μετέρχεται ένα σωρό κόλπα και κομπίνες προκειμένου να ταξιδέψει ως την άλλη άκρη του Ατλαντικού, να βγάλει λεφτά και να διακριθεί.

Ο Τζος Σάφντι απορρίπτει τα περί πιστής βιογραφίας, ωστόσο ο ήρωας πάνω στον οποίο βασίζεται η ιστορία είναι ο Μάρτι Ράισμαν, θρυλικός πρωταθλητής του πινγκ πονγκ, που αποτέλεσε την έμπνευση για το πρωτότυπο σενάριο. Το υπογράφει μαζί με τον Ρόναλντ Μπρονστάιν, τον σταθερό του συνεργάτη στο μοντάζ και στο σενάριο, τόσο στο «Good Time» όσο και στο «Uncut Gems». Τοποθετώντας τη δράση της ταινίας στη δεκαετία του ’50, την οποία ντύνει όμως με μουσικές των ’80s και αισθητική που παραπέμπει στα ’70s, ο Σάφντι δεν αφηγείται απλώς την ιστορία της ανόδου και της πτώσης ενός κατά βάση αντιπαθητικού ήρωα. Αντίθετα, αποδομεί το «αμερικανικό όνειρο», το οποίο σήμερα πια έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο αφήγημα.

Κι ενώ όλοι τελικά θέλουν να κυριαρχήσουν μέσα σε αυτόν τον κόσμο –όπως τραγουδούν και οι Tears for Fears στο φινάλε– η αίσθηση παντοδυναμίας που επιβάλλει ο σύγχρονος νεοφιλελευθερισμός μετατρέπεται σε κατάρα, οδηγώντας μοιραία και αναπόφευκτα στην απώλεια κάθε ηθικής πυξίδας. Ο Μάρτι είναι αμοράλ, θρασύς, αλαζόνας –ίσως ένας από τους πιο αντιπαθητικούς ήρωες της σύγχρονης μεγάλης οθόνης– και υιοθετεί πλήρως το μοντέλο του καπιταλισμού. Παίζει το παιχνίδι με τους όρους που του επιβάλλονται, προκειμένου να κερδίσει και αδιαφορεί πλήρως για το είναι καλό ή κακό.

Με φρενήρη ρυθμό, απόλυτα εναρμονισμένο με τη μανία και την ψυχολογία του Μάρτι, νευρικό μοντάζ και μια βασανιστική, σχεδόν ασφυκτική ένταση, ο Σάφντι κυνηγάει τον αντιήρωά του από τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο έως το Τόκιο για να τον οδηγήσει τελικά σε μια συντριβή σκορσεζικής λογικής, αναγκάζοντας τον θεατή να αναρωτηθεί πόσο πραγματικά διαφέρει από αυτόν τον γοητευτικό απατεώνα Γιατί, στην ουσία, η ταινία δεν μιλά για έναν παίκτη, αλλά για το ίδιο το παιχνίδι του συστήματος: ένα παιχνίδι που αποθεώνει την πλάνη, οδηγώντας σε καταστροφικές παρτίδες όσους το παίζουν –ή όσους, σιωπηλά, το επιθυμούν.

Ο Τιμοτέ Σαλαμέ, από την πλευρά του, έχοντας μελετήσει –κατ’ υπόδειξη του Σάφντι– τις κινήσεις και τη σωματικότητα της καμηλοπάρδαλης, στέκεται με περισσή αυτοπεποίθηση σε αυτό το νευρικό, ασταθές σύμπαν. Επιβάλλεται, γοητεύει και, χωρίς ποτέ να κρίνει τον Μάρτι, γίνεται τελικά η απόλυτη ενσάρκωση μιας μεγάλης απάτης. Μιας απάτης που όλοι απεχθάνονται, αλλά κατά βάθος –και με ενοχή– θα ήθελαν να γίνουν κομμάτι της. Έτσι, με την πληρέστερη και πιο ώριμη ερμηνεία της καριέρας του, μετά από τη νίκη του στα Critics’ Choice Awards και στις Χρυσές Σφαίρες, θεωρείται δικαίως ένα από τα αδιαμφισβήτητα φαβορί της φετινής οσκαρικής κούρσας.

Kontinental ’25

Σκηνοθεσία: Ράντου Ζούντε

Παίζουν: Έστερ Τόμπα, Αναμαρία Μπιλούσκα, Μάριους Νταμιάν, Ιλίνκα Μανολάκε

Περίληψη: Μια δικαστική υπάλληλος έρχεται αντιμέτωπη με ένα ακραίο γεγονός, που θα της ταράξει τη ζωή.

Ο Ράντου Ζούντε επιστρέφει με ένα δριμύ κατηγορώ για την Ευρώπη του ύστερου καπιταλισμού, αποσπώντας το Βραβείο Σεναρίου της 75ης Μπερλινάλε.

Κλουζ, Τρανσυλβανία. Μια δικαστική υπάλληλος, η Ορσόλια, που εκτελεί τυφλά αποφάσεις σε μια φαινομενικά τυπική μέρα στη δουλειά έρχεται αντιμέτωπη με ένα ακραίο γεγονός: όταν, με τη βοήθεια των Αρχών, αναγκάζεται να βγάλει έναν άπορο άνδρα από το υπόγειο μιας πολυκατοικίας που έχει πωληθεί σε γερμανική κτηματομεσιτική εταιρεία, και θα μετατραπεί σε Boutique Hotel ονόματι Kontinental, εκείνος αυτοκτονεί. Η Ορσόλια ζήτησε από τους αστυνομικούς να φερθούν με ευγένεια και σίγουρα κανείς δεν θα την κατηγορήσει για ό,τι συνέβη, αφού απλώς έκανε τη δουλειά της. Όμως, εκείνη κλονισμένη και γεμάτη ενοχές, περιφέρεται στην πόλη, μιλώντας με φίλους και αγνώστους, προσπαθώντας να επαναπροσδιορίσει τη ζωή της, αντί να πάει διακοπές στην Ελλάδα, όπως είχε προγραμματίσει.

Ο Ζούντε, ολοκληρώνοντας τα γυρίσματα του «Δράκουλα» στο Κλουζ και επηρεασμένος από την ταινία «Europe ‘51» του Ροσελίνι, αποφάσισε να παραμείνει στην πόλη και να φτιάξει μια χειροποίητη ταινία, που λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικό κινηματογραφικό δοκίμιο της σύγχρονης πραγματικότητας. Η Ορσόλια είναι ένας καλός άνθρωπος, με ευαισθησίες, που, αν και βασανίζεται για όσα συμβαίνουν γύρω της, παραμένει ένα γρανάζι του συστήματος και ουσιαστικά δεν κάνει τίποτα για να αλλάξει τα πράγματα.

Όπως ο Μπρεχτ έλεγε πως ακόμη και οι αθώοι πρέπει να καταδικαστούν σε θάνατο, αφού δεν επαναστατούν απέναντι στον ολοκληρωτισμό, έτσι κι ο Ζούντε, μέσα από σατιρικές διαλογικές σκηνές, στρέφει τα πυρά του κατά πάντων: τον καπιταλισμό, τον κομμουνισμό, την Εκκλησία και την άρρηκτη σχέση της με το κράτος, τον ρατσισμό και την επενδυτική απληστία που αλλοτριώνει την πολιτισμική ταυτότητα των πόλεων και καταργεί την Ιστορία, ακόμη και την εκ του ασφαλούς παρατήρηση των τραγελαφικών που μας συμβαίνουν.

Ίσως το διαλογικό στοιχείο και η έλλειψη ουσιαστικής δράσης κουράζουν κατά τόπους, όμως ακριβώς αυτή η «κούραση» του ατελείωτου διαλόγου είναι και ο στόχος του Ζούντε. Χωρίς να κουνάει το δάχτυλο, αλλά με πολιτική ενάργεια, ο Ρουμάνος δημιουργός αποκαθηλώνει το αίτημα ενός ακόμα διαλόγου που δεν οδηγεί πουθενά, θέτει στο τραπέζι τα κακώς κείμενα και μας αναγκάζει να αναλογιστούμε αν θέλουμε να γίνουμε κι εμείς όπως η ηρωίδα του, ή να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας.

Τι Σου Λέει Αυτή η Φύση (Geu Jayeoni Nege Mworago Hani / What Does That Nature Say to You)

Σκηνοθεσία: Χονγκ Σανγκ-σου

Παίζουν: Χα Σέονγκ-γκουκ, Κουόν Χάε-γιο, Τσο Γιουν-χι

Περίληψη: Ένας νεαρός ποιητής, αφήνοντας την κοπέλα του στο σπίτι της, πέφτει πάνω στον πατέρα της. Αφού γνωρίσει ολόκληρη την οικογένειά της, θα περάσει μία ολόκληρη μέρα μαζί τους, τρώγοντας, πίνοντας και συζητώντας για τη ζωή.

Η νέα ταινία του Χονγκ Σανγκ-σου («Η Ταξιδιώτισσα», «Η Επόμενη Μέρα Μιας Σχέσης»).

Ο Ντόνγκουα είναι ένας νεαρός φιλόδοξος ποιητής στα τριάντα του. Απορρίπτει τις υλικές φιλοδοξίες και επιδιώκει να ζήσει μια ζωή αφιερωμένη στην αλήθεια και την ομορφιά. Ένα χαλαρό απόγευμα, οδηγεί τη φίλη του, Τζουνχί, στο σπίτι των γονιών της έξω από τη Σεούλ. Στον δρόμο, συναντούν τον πατέρα της, ο οποίος δείχνει περίεργο ενδιαφέρον για το παλιό αυτοκίνητο του Ντόνγκουα. Το παίρνει λοιπόν για μια βόλτα γύρω από τη γειτονιά και στη συνέχεια προσκαλεί τον Ντόνγκουα να μείνει και να γνωρίσει την οικογένεια: τη σύζυγό του που γράφει επίσης ποίηση, και την απομονωμένη αδερφή του, που παίζει το gayageum, ένα παραδοσιακό έγχορδο όργανο.

Καταλήγουν να περνούν τη μέρα μαζί, επισκέπτονται έναν ναό δίπλα στο ποτάμι, σκαρφαλώνουν στο λόφο κοντά στο σπίτι, βλέπουν το ηλιοβασίλεμα και πίνουν ποτά. Παρασυρόμενος από τον πατέρα της Τζουνχί, ο Ντόνγκουα μεθάει σταδιακά και στο δείπνο κοροϊδεύει τον εαυτό του. Τότε, όλα αρχίζουν να ξετυλίγονται για τον ποιητή: η σχέση του, η τέχνη του, τα επαναστατικά του ιδανικά. Είναι πραγματικά ένας ιδεαλιστής που απεχθάνεται τον υλικό κόσμο, ή απλώς ένας άεργος νέος που προσπαθεί να ζήσει τον μύθο του ρομαντικού ποιητή;

Ο Χονγκ Σανγκ-σου, πιστός στον μινιμαλισμό των DIY ταινιών που συνηθίζει, επιλέγει και πάλι ως κεντρικό ήρωα έναν καλλιτέχνη, που αυτή τη φορά έρχεται σε επαφή με τους αστούς γονείς της κοπέλας του, οι οποίοι είτε από συντηρητισμό είτε απλώς από γνήσιο ενδιαφέρον για την κόρη τους, τον φέρνουν αντιμέτωπο με τις επιλογές τους. Μέσα από μια σειρά διαλογικών σκηνών, όπου πρωταγωνιστούν η ποίηση της καθημερινότητας και η ομορφιά του τοπίου, ο Κορεάτης δημιουργός, πάντα με χαμηλό προϋπολογισμό, επιμένει σε μια ουσιαστική λιτότητα, που φέρνει στο προσκήνιο την επικοινωνία και την ανθρώπινη επαφή, χωρίς καμία διάθεση εντυπωσιασμού.

28 Χρόνια Μετά: Ο Ναός των Οστών (28 Years Later: The Bone Temple)

Σκηνοθεσία: Νία Ντα Κόστα

Παίζουν: Ρέιφ Φάινς, Τζακ Ο’ Κόνελ, Άλφι Γουίλιαμς, Έριν Κέλιμαν, Τσι Λιούις-Πάρι

Περίληψη: O Δρ. Κέλσον βρίσκεται σε μια συγκλονιστική νέα σχέση και η συνάντηση του Σπάικ με τον Τζίμι Κρίσταλ γίνεται ένας εφιάλτης από τον οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει.

Η τέταρτη ταινία για το franchise του Άλεξ Γκάρλαντ, ενώ η επόμενη βρίσκεται στα σκαριά.

Ακολουθώντας τα γεγονότα της προηγούμενης ταινίας, ο Σπάικ, έχοντας φύγει από το καταφύγιο της οικογένειάς του, γίνεται μέλος της σατανιστικής ομάδας του Τζίμι Κρίσταλ, που σκοτώνει όσους δεν θέλουν να ακολουθήσουν την ηγεσία του. Ταυτόχρονα, ο Δρ. Κέλσον, μέσω της επαφής του με τον Σαμψών, οδηγείται σε μία αποκάλυψη που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, ενώ οι μολυσμένοι δεν αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωση. Αντίθετα, η απάνθρωπη συμπεριφορά των επιζώντων φαίνεται πιο παράξενη και τρομακτική.

Η Νία ντα Κόστα («Candyman») αναλαμβάνει το σκηνοθετικό τιμόνι στο σύμπαν που δημιούργησαν οι Ντάνι Μπόιλ και Άλεξ Γκάρλαντ, αφηγούμενη τα γεγονότα που ακολούθησαν μετά από την εξάπλωση του ιού. Διατηρώντας αισθητικά το ύφος του «28 Χρόνια Μετά», παραδίδει ένα αλληγορικό sequel, όπου ο τρόμος συναντά το μαύρο χιούμορ. Αυτή τη φορά, ο κίνδυνος δεν προέρχεται από τον ιό, αλλά από τους ίδιους του ανθρώπους, οι οποίοι προσπαθώντας να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που καταρρέει και η λογική έχει χαθεί, φτάνουν στα όριά τους.

Ο θάνατος ελλοχεύει, στοιχειώνοντας αυτό το μετα-αποκαλυπτικό saga, όπου η μνήμη είναι η μόνη σωτηρία μιας κοινωνίας που έχει πλέον συνθηκολογήσει με τη φρίκη. Οι ήρωες στέκονται μετέωροι ανάμεσα στο τρομακτικό παρόν και στο παρελθόν τους, με μοναδικό σκοπό όχι πλέον να αγαπήσουν, αλλά να μην ξεχάσουν. Αυτός ο υπαρξιακός στοχασμός και η έμεμση αντιτραμπική ρητορική κινεί την κάμερα της Ντα Κόστα, που δεν αναλώνεται σε σκηνές δράσης, αλλά υιοθετεί έναν αργό ρυθμό που αποτυπώνει τη βαθιά μελαγχολία για τον κόσμο που ζούμε.

Ο Ρέι Φάινς με μια ερμηνεία συναισθηματικής έντασης, ισορροπεί ανάμεσα στη σοφία του επιστήμονα- παρατηρητή και στη μοναξιά του ανθρώπου που αντιλαμβάνεται το αδιέξοδο της ύπαρξης. Η τελευταία σκηνή, υπό τους ήχους των Iron Maiden, είναι και το πιο δυνατό κομμάτι της ταινίας, λειτουργώντας ως προάγγελος για το τελευταίο κεφάλαιο της τριλογίας, όπου μάλλον θα ξαναδούμε και τον Κίλιαν Μέρφι.

Η Ύβρις της Ανθρωπότητας (Mankind’s Folly)

Σκηνοθεσία: Γιώργος Αυγερόπουλος

Περίληψη: Οι ανησυχητικές συνέπειες μίας οικολογικής κρίσης ξεκινούν να εμφανίζονται, όσο ο Νικήτα στην Ανατολική Σιβηρία και η Μάρθα στη Βόρεια Αλάσκα βλέπουν τον κόσμο τους να καταρρέει.

Το νέο βραβευμένο ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου έρχεται για δύο μόνο προβολές, στις 17 και 18 Ιανουαρίου, στον κινηματογράφο Δαναό.

Η ταινία, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα έπειτα από τρία χρόνια παραγωγής, φέρνει και πάλι στο προσκήνιο το πιο κρίσιμο ζήτημα της εποχής μας: την κλιματική κρίση. Εκατέρωθεν του Βερίγγειου Πορθμού, ο Νικήτα στην Ανατολική Σιβηρία και η Μάρθα στη Βόρεια Αλάσκα παρακολουθούν τον κόσμο τους να καταρρέει. Το επί χιλιετίες παγωμένο έδαφος, το permafrost, που σφράγισε μέσα του την εποχή των μαμούθ, τώρα ξεπαγώνει με πρωτοφανείς ρυθμούς και κατακρημνίζεται, συμπαρασύροντας ό,τι έχει χτιστεί πάνω του: σπίτια, δίκτυα ηλεκτρισμού, αγωγοί ορυκτών καυσίμων, δρόμοι, οικισμοί, ακόμα και ολόκληρες πόλεις βρίσκονται σε κίνδυνο.

Ωστόσο, το λιώσιμο του permafrost δεν αποτελεί μόνο ένα τοπικό πρόβλημα. Είναι μια ωρολογιακή βόμβα από το παρελθόν, που έχει ήδη ενεργοποιηθεί και απειλεί ολόκληρο τον πλανήτη. Καθώς το μόνιμα παγωμένο έδαφος ξεπαγώνει, φέρνει στην επιφάνεια τεράστιες ποσότητες προϊστορικών φυτών και ζώων, οι οποίες αποσυντίθενται στον 21ο αιώνα, απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο — αέρια που επιταχύνουν δραματικά την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Την ίδια στιγμή, οι μεγαλόστομες δεσμεύσεις των πολιτικών ηγετών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης ξεθωριάζουν, χαμένες μέσα σε πολέμους και οικονομική αβεβαιότητα. Η «ενεργειακή ασφάλεια» αναδεικνύεται στη νέα προτεραιότητα. Στην Αρκτική, όπου βρίσκονται τεράστια, ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων, οι γεωτρήσεις επεκτείνονται με ρυθμούς ταχύτερους από ποτέ. Στη Σιβηρία, η Ρωσία συνεχίζει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, παρά τις διεθνείς κυρώσεις. Στην Αλάσκα, δίπλα στην κοινότητα της Μάρθας, εγκρίθηκε πρόσφατα ένα τεράστιο νέο έργο εξόρυξης.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Αρκτική θερμαίνεται τέσσερις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Μιλούν για αλυσιδωτές επιπτώσεις που δεν θα μπορούν πλέον να ανακοπούν. Όμως οι φωνές τους συχνά σκεπάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες και οικονομικά συμφέροντα.

Η ιστορία του Νικήτα και της Μάρθας δεν είναι απλώς δύο τοπικές τραγωδίες. Είναι μια τελευταία προειδοποίηση από τον παγωμένο Βορρά. Μια προειδοποίηση για όλους μας.

Ρούφους, Ο Θαλάσσιος Δράκος που Δεν Ήξερε Κολύμπι (Ruffen – Sjøormen Som Ikke Kunne Svømme/ Rufus – The Sea Serpent Who Couldn’t Swim)

Σκηνοθεσία: Έντρε Σκάντφερ

Mε τις φωνές των (στα ελληνικά): Στρατή Ζαχαρή, Λίλας Μουτσοπούλου, Φώτη Πετρίδη, Βαγγέλη Στρατηγάκου, Άγγελου Λιάγκου κ.α

Περίληψη: Ο Ρούφους δεν ξέρει κολύμπι. Πρέπει όμως να αναλάβει δράση και να σώσει την οικογένειά του. Θα μπορέσει να ξεπεράσει τον βαθύτερο φόβο του για να το πετύχει;

Νορβηγικό animation για θαλάσσια τέρατα που μαθαίνουν να κολυμπούν.

Στην καρδιά του ωκεανού, μια κοινότητα θαλάσσιων δράκων ζει σε ένα μυστικό νησί, προστατευμένο από τον μαγικό καπνό του θείου Λούντβιγκ. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο νεαρός Ρούφους, που δεν ξέρει να κολυμπά, γι’ αυτό προτιμά να περνά τον χρόνο του μόνος. Μετά από μια καταστροφή, ο θείος Λούντβιγκ χάνει τις δυνάμεις του και δεν μπορεί πια να προστατεύσει το νησί. Είναι η ώρα ο Ρούφους να αναλάβει δράση και να σώσει την οικογένειά του. Όμως, θα μπορέσει να ξεπεράσει τον βαθύτερο φόβο του;