Η εορτή της Πεντηκοστής αποτελεί την κορύφωση της χριστιανικής αποκαλύψεως, διότι δεν φανερώνει απλώς μία νέα διδασκαλία ή μία ανώτερη πνευματική κατάσταση, αλλά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ο Θεός κοινωνεί με τον άνθρωπο.
- Πέτρος Δ. Δαμιανός (Δρ. Φιλοσοφίας – Διδακτικό Προσωπικό ΕΜΠ)
Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους δεν παρουσιάζεται ως μετάδοση κάποιας απρόσωπης δύναμης ή υπερφυσικής ικανότητας· παρουσιάζεται ως έλευση προσώπου. Το Άγιο Πνεύμα δεν είναι «ενέργεια» αποκομμένη από τον Θεό, αλλά ο ίδιος ο Θεός ως ζωντανή παρουσία μέσα στον άνθρωπο.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το βαθύτερο νόημα της Πεντηκοστής. Θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί: γιατί είναι αναγκαίο το Άγιο Πνεύμα ως ιδιαίτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος; Δεν θα μπορούσε ο Πατέρας να φωτίζει απευθείας τον άνθρωπο; Το ερώτημα αυτό φανερώνει μία πολύ ανθρώπινη αντίληψη του Θεού ως απλής υπερδύναμης. Εάν ο Θεός ήταν μόνον μία υπέρτατη εξουσία, τότε ίσως θα αρκούσε μία εξωτερική ενέργεια φωτισμού. Όμως η χριστιανική πίστη δεν βλέπει τον Θεό ως μοναχική δύναμη, αλλά ως κοινωνία προσώπων: Πατέρα, Υιού και Αγίου Πνεύματος.
Γι’ αυτό και η σωτηρία δεν είναι απλή «βελτίωση» του ανθρώπου ούτε προέρχεται από απλή μετάδοση γνώσεως. Είναι είσοδος του ανθρώπου στη ζωή του ίδιου του Θεού. Το Άγιο Πνεύμα είναι εκείνο μέσω του οποίου ο άνθρωπος δεν πληροφορείται απλώς για τον Θεό, αλλά μετέχει στον Θεό.
Η διαφορά αυτή γίνεται κατανοητή μέσα από ένα απλό παράδειγμα. Ένας άνθρωπος μπορεί να φωτιστεί από έναν ισχυρό προβολέα μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Θα βλέπει καλύτερα, αλλά θα παραμένει μόνος. Άλλο όμως είναι να ανοίξει η πόρτα και να εισέλθει μέσα ένας ζωντανός άνθρωπος που φέρνει μαζί του παρουσία, σχέση, ζεστασιά και αγάπη. Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει μόνο φως· στη δεύτερη υπάρχει κοινωνία. Η Πεντηκοστή ανήκει στη δεύτερη πραγματικότητα. Ο Θεός δεν φωτίζει τον άνθρωπο απ’ έξω, αλλά κατοικεί μέσα του.
Γι’ αυτό ο Απόστολος Παύλος ονομάζει τον άνθρωπο «ναό του Αγίου Πνεύματος». Ο ναός δεν είναι τόπος όπου περνά απλώς μία δύναμη· είναι τόπος παρουσίας. Το Άγιο Πνεύμα, λοιπόν, δεν εμφανίζεται στην Εκκλησία ως μηχανική ενέργεια αλλά ως ο Παράκλητος, δηλαδή ως πρόσωπο που παρηγορεί, οδηγεί, εμπνέει και αγαπά.
Η ίδια αλήθεια φαίνεται και στην πατερική παράδοση. Η θεία χάρη δεν κατακτάται μηχανικά από τον άνθρωπο, αλλά εισέρχεται σε αυτόν ως δωρεά. Ο άνθρωπος αγωνίζεται, μετανοεί, καθαρίζεται και προσεύχεται· ώστε η θεία παρουσία να βρει χώρο να μπει μέσα του. Αν και η πρωτοβουλία της διάθεσης ανήκει σε εμας, η σωτηρία μας έρχεται πάντοτε από τον Θεό, χωρίς όμως ο άνθρωπος να «κατακτά» την παρουσία Του. Ανοίγει μόνο την καρδιά του, για να δεχθεί την παρουσία Του. Η Πεντηκοστή ακριβώς αυτό αποκαλύπτει: οι Απόστολοι δεν κατέκτησαν κάποια γνώση, δεν πηραν καποια επιπλέον πληροφορία απο το Άγιο Πνεύμα· έγιναν δεκτικοί Του.
Η πνευματική ζωή δεν είναι απλά και μόνο η κατανόηση μιας καλής αγγελίας, ούτε αυτοθέωση μεσα απο μια συγκεκριμένη πρακτική. Ο άνθρωπος δεν γίνεται απλά ενημερος για το τι πραγματικά συμβαίνει, όπως κάποιος κατανοεί μία επιστήμη ή μία τεχνική. Η χάρη δεν λειτουργεί σαν ηλεκτρισμός που μεταδίδεται, ούτε σαν φυσικός νόμος που αποκαλύπτεται. Ενεργεί προσωπικά, ελεύθερα και αγαπητικά.
Αυτό γίνεται πιο κατανοητό αν συγκρίνουμε τη σχέση με τον Θεό με τη σχέση της αγάπης. Μία μητέρα μπορεί να βοηθήσει το παιδί της από μακριά, στέλνοντάς του οδηγίες ή υλικά αγαθά. Όμως άλλο πράγμα είναι να βρεθεί η ίδια δίπλα του, να το αγκαλιάσει και να συμμεριστεί τη ζωή του. Η αγάπη ολοκληρώνεται στην παρουσία. Έτσι και ο Θεός στην Πεντηκοστή δεν αποστέλλει απλώς γνώση· μοιράζεται τον ίδιο Του τον Εαυτό.
Γι’ αυτό και η εμπειρία των Αποστόλων μετά την Πεντηκοστή είναι τελείως διαφορετική. Πριν, διδάχτηκαν απο τον Χριστό· Τον είδαν και τον άκουσαν. Μετά την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, ο Θεός γίνεται εσωτερική ζωή μέσα τους. Η φωτιά της Πεντηκοστής δεν είναι συμβολισμός μετάδοσης γνώσεως, αλλά σημείο μεταμορφώσεως του ίδιου του ανθρώπινου είναι.
Τελικά, η Πεντηκοστή φανερώνει ότι ο σκοπός της ανθρώπινης υπάρξεως δεν είναι απλώς να πληροφορηθεί για τον Θεό, αλλά να κοινωνήσει μαζί Του. Το Άγιο Πνεύμα είναι σημαντικό όχι επειδή μεταφέρει μία θεϊκή δύναμη, αλλά επειδή καθιστά δυνατή την ίδια την παρουσία του Θεού μέσα στον άνθρωπο. Ο Θεός δεν σώζει τον κόσμο από απόσταση· εισέρχεται μέσα του. Και αυτό ακριβώς είναι το θαύμα της Πεντηκοστής.
Πηγή: pemptousia.gr
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.