Οι εντυπωσιακές εμφανίσεις του Νίκο Παζ, η δημιουργικότητα του Μάρτιν Μπατούρινα, η σταθερότητα του Ραμόν και το επιθετικό ποδόσφαιρο που έχει διαμορφώσει ο Σεσκ Φάμπρεγας έχουν τραβήξει τα βλέμματα φέτος στη Serie A. Η Κόμο βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της βαθμολογίας και αποτελεί μια από τις ευχάριστες εκπλήξεις του πρωταθλήματος.
Ωστόσο, το πρότζεκτ του συλλόγου δεν περιορίζεται μόνο σε όσα συμβαίνουν μέσα στο γήπεδο. Η οικογένεια Χαρτόνο, που βρίσκεται πίσω από την ιδιοκτησία της ομάδας, έχει θέσει έναν πολύ πιο φιλόδοξο στόχο: να δημιουργήσει ένα ολόκληρο οικοσύστημα γύρω από το ποδόσφαιρο.
Η ιδέα άρχισε να παίρνει πραγματική μορφή από την περσινή χρονιά, όταν η ομάδα εξασφάλισε την παρουσία της στη Serie A. Από εκεί και πέρα, το πλάνο δεν ήταν απλώς η ενίσχυση του ρόστερ με ταλαντούχους ποδοσφαιριστές, αλλά η ανάπτυξη δραστηριοτήτων που συνδέονται με τον σύλλογο και ανοίγουν νέες πηγές εσόδων.
Το περιβάλλον της λίμνης Κόμο – ένας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Ιταλίας με περίπου πέντε εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως – προσφέρεται ιδανικά για να δοκιμαστεί ένα διαφορετικό επιχειρηματικό μοντέλο στο ποδόσφαιρο, μακριά από την έντονη πίεση που υπάρχει στα μεγάλα ποδοσφαιρικά κέντρα.
Η φιλοσοφία είναι απλή αλλά απαιτητική: για να αναπτυχθεί επιχειρηματικά μια ομάδα, πρέπει πρώτα να είναι ανταγωνιστική στο γήπεδο και να προσφέρει θέαμα. Και για να φτάσει ψηλά – τόσο στην Ιταλία όσο και στην Ευρώπη – χρειάζεται μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, επένδυση σε ταλέντα και πίστη σε ένα συγκεκριμένο αγωνιστικό πλάνο.
Ένα πρότζεκτ που λειτουργεί σαν start-up
Στην παρούσα φάση, η Κόμο αντιμετωπίζεται σχεδόν σαν μια start-up. Η οικονομική ισχύς των ιδιοκτητών της – με περιουσία που, σύμφωνα με το Forbes, αγγίζει τα 43,8 δισεκατομμύρια δολάρια – επιτρέπει επενδύσεις που σπάνια βλέπει κανείς σε έναν σύλλογο τέτοιου μεγέθους.
Οι Ινδονήσιοι επενδυτές απέκτησαν την ομάδα το 2019, όταν αγωνιζόταν ακόμη στη Serie D. Από τότε το επίπεδο έχει αλλάξει δραματικά, ιδιαίτερα μετά την άνοδο στη μεγάλη κατηγορία.
Η δομή της ιδιοκτησίας ξεκινά από την Ινδονησία, περνά από το Ηνωμένο Βασίλειο και καταλήγει στην Ιταλία. Στο Λονδίνο βρίσκεται η ευρωπαϊκή holding, Sent Entertainment Limited, η οποία διαχειρίζεται τόσο την ομάδα όσο και τις παράλληλες δραστηριότητες.
Μέχρι σήμερα, οι επενδύσεις που έχουν κατευθυνθεί προς το πρότζεκτ φτάνουν συνολικά τα 335 εκατομμύρια λίρες (περίπου 390 εκατ. ευρώ), εκ των οποίων σχεδόν τα 200 εκατ. διοχετεύτηκαν την τελευταία σεζόν. Το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνθηκε στο αγωνιστικό τμήμα, ενώ ένα σημαντικό ποσό άρχισε να χρηματοδοτεί το ευρύτερο επιχειρηματικό οικοσύστημα.
Τα «παρακλάδια» του πρότζεκτ Κόμο
Το 2023 δημιουργήθηκε η Sent Entertainment Italy, η οποία λειτουργεί παράλληλα με τον σύλλογο και συντονίζει όλες τις συμπληρωματικές δραστηριότητες. Στην ομπρέλα της βρίσκονται τέσσερις εταιρείες: Sent Academy, Sent Property, Sent Retail και Sent Digital, ενώ υπάρχει και το τμήμα Sent Tourism.
Ουσιαστικά πρόκειται για την επέκταση του ποδοσφαιρικού brand σε διαφορετικούς τομείς: ακαδημίες, ακίνητα, εμπορικές δραστηριότητες, ψηφιακό περιεχόμενο και τουριστικές υπηρεσίες.
Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, περίπου 55 εκατομμύρια ευρώ είχαν επενδυθεί σε αυτές τις δραστηριότητες – επενδύσεις που δεν σχετίζονται άμεσα με το αγωνιστικό κομμάτι. Όπως συμβαίνει σε πολλές start-ups, τα πρώτα χρόνια φέρνουν κυρίως έξοδα, όμως η διοίκηση ποντάρει στο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα.
Οι άνθρωποι του συλλόγου, υπό την καθοδήγηση του προέδρου Μίρβαν Σουάρσο, επιχειρούν να δημιουργήσουν νέες πηγές εσόδων ώστε σε βάθος χρόνου το σύνολο του εγχειρήματος να γίνει οικονομικά βιώσιμο.
Τα τελευταία οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι τη σεζόν 2024-25 – την πρώτη στη Serie A του νέου κύκλου – η ομάδα κατέγραψε ζημιά 105 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ η Sent Entertainment Italy παρουσίασε έλλειμμα 26 εκατομμυρίων. Παράλληλα, όμως, οι παράλληλες δραστηριότητες έφεραν έσοδα 13 εκατομμυρίων, τα οποία προστίθενται στα 48 εκατομμύρια του συλλόγου (χωρίς να υπολογίζονται οι μεταγραφές παικτών).
Από τη μόδα μέχρι την μπίρα: Η εμπορική επέκταση
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η ανάπτυξη της Sent Retail. Ο κύκλος εργασιών της αυξήθηκε κατά 400% μέσα σε έναν χρόνο, από 700.000 ευρώ στη Serie B σε 3,5 εκατομμύρια στη Serie A.
Η γκάμα προϊόντων είναι ευρεία: από τις εμφανίσεις της ομάδας που κατασκευάζει η Adidas – ακόμη και σε συνεργασίες streetwear με το brand Rhude – μέχρι ρούχα, αξεσουάρ και προϊόντα lifestyle που φέρουν το όνομα της ομάδας αλλά και της λίμνης Κόμο.
Ξεχωρίζει και η συνεργασία με την ιταλική εταιρεία αποσκευών Bric’s, χάρη στην οποία βαλίτσες με το brand της Κόμο εμφανίστηκαν ακόμη και στις βιτρίνες του Harrods στο Λονδίνο.
Παράλληλα, η εταιρεία προωθεί και άλλα προϊόντα, όπως η μπίρα La Comasca, με στόχο να διατεθεί σε αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα, οι φανέλες αγώνα αντιπροσωπεύουν πλέον μόλις το 40% των συνολικών πωλήσεων, ένδειξη της διαφοροποίησης του brand.
Το τοπικό στοιχείο παραμένει σημαντικό. Μέσα από την κοινότητα Como4Como, επιχειρήσεις της περιοχής μπορούν να πωλούν προϊόντα του συλλόγου, ενώ το 25% των κερδών επενδύεται εκ νέου μέσω του ιδρύματος Fondazione Como.
Εκτός από τα καταστήματα στην πόλη και στο παραλιακό μέτωπο, άνοιξαν και προσωρινά stores στο Μιλάνο και την Κορτίνα ενόψει των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
Τουρισμός, ψηφιακές πλατφόρμες και το μεγάλο σχέδιο
Το εγχείρημα επεκτείνεται ακόμη και στον τουρισμό, με ταξιδιωτικά πακέτα που συνδυάζουν αγώνες ποδοσφαίρου με εμπειρίες γύρω από τη λίμνη Κόμο. Την ίδια στιγμή, μια ψηφιακή πλατφόρμα OTT μεταδίδει δωρεάν διοργανώσεις όπως το Como Cup, το Κύπελλο Γαλλίας και την Eredivisie.
Το πιο πρόσφατο project είναι το The Club on the Lake, ένα ιδιωτικό club που λειτουργεί σε δύο ιστορικές βίλες του 18ου αιώνα, με συνδρομή περίπου 4.500 ευρώ τον χρόνο.
Παρά όλα αυτά, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η ανακατασκευή του ιστορικού γηπέδου Stadio Giuseppe Sinigaglia. Η διαδικασία προχωρά αργά λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων και εγκρίσεων από τοπικές αρχές, όμως ο στόχος είναι το νέο στάδιο να είναι έτοιμο μέχρι το 2028.