Ενεργειακή γέφυρα η Ελλάδα στα Βαλκάνια με «σφραγίδα» ΟΟΣΑ

Στη Θεσσαλονίκη το κρίσιμο έργο για τη διασύνδεση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει το φιλόδοξο project του ΟΟΣΑ, με τίτλο «Electricity, Digital and Regional Interconnectivity in South East Europe», το οποίο παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη. Το έργο, που σχεδιάστηκε και χρηματοδοτείται από την Ελλάδα με τη συνδρομή της Ρουμανίας, στοχεύει στην ενεργειακή θωράκιση και την ψηφιακή διασύνδεση των Δυτικών Βαλκανίων, αποτελώντας το «αντίδοτο» στους ιστορικούς εθνικισμούς μέσω της οικονομικής συνεργασίας.

Στην εκδήλωση που διοργάνωσαν ο ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, αναδείχθηκε ο κομβικός ρόλος της Ελλάδας ως εξαγωγέα πράσινης ενέργειας. Ο Πρέσβης της Ελλάδας στον Οργανισμό, Γιώργος Παγουλάτος, υπογράμμισε πως η ευρωπαϊκή πορεία των γειτονικών χωρών αποτελεί επιτακτική ανάγκη και θα βρεθεί στο επίκεντρο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το 2027.

Το «αγκάθι» των καθυστερήσεων στα Δυτικά Βαλκάνια

Παρά τις προοπτικές, η υφιστάμενη κατάσταση παρουσιάζει σοβαρές προκλήσεις. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, παραθέτοντας αποκαλυπτικά στοιχεία για την ενεργειακή υστέρηση της περιοχής:

• Κανονιστικό κενό: Μόλις το 48% των προδιαγραφών της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας έχει εφαρμοστεί στις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
• Απώλειες δικτύων: Το 14% της ηλεκτρικής ενέργειας «χάνεται» στα δίκτυα λόγω απαρχαιωμένων υποδομών, ποσοστό σχεδόν τριπλάσιο από το 5% που ισχύει στην ΕΕ.
• Εξάρτηση από λιγνίτη: Η μισή παραγωγή ενέργειας βασίζεται ακόμη στον ρυπογόνο άνθρακα, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές παραμένουν αναξιοποίητες (μόλις 4% ηλιακή και 2% αιολική ενέργεια).

Το ελληνικό «success story» και η επόμενη μέρα

Στον αντίποδα, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, παρουσίασε την εντυπωσιακή μεταμόρφωση της Ελλάδας. Μέσα σε δύο δεκαετίες, η χώρα μείωσε τη συμμετοχή του λιγνίτη από το 60% σε κάτω από 5%, ενώ πλέον οι ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) καλύπτουνπάνω από το 50% της παραγωγής.

«Η Ελλάδα μετατράπηκε από καθαρό εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας», σημείωσε ο κ. Τσάφος, τονίζοντας ότι ο τετραπλασιασμός των επενδύσεων στα δίκτυα και η διασύνδεση των νησιών αποτελούν προτεραιότητα. Στόχος είναι η χώρα να καταστεί βασικός αγωγός μεταφοράς πράσινης ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη.

Ο οδικός χάρτης μέχρι το 2027

Το project, που αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2027, εστιάζει στην Αλβανία, το Κόσοβο, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία. Όπως επισήμαναν τα στελέχη του ΟΟΣΑ, Karim Dahou και Gabriela Miranda, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη θα αυξηθεί κατά 60% έως το 2030, καθιστώντας τη διασυνοριακή σύνδεση κρίσιμη για τη μείωση των τιμών και την ανταγωνιστικότητα. Η υλοποίηση θα περιλαμβάνει στρατηγικά εργαστήρια σε όλες τις βαλκανικές πρωτεύουσες και μια ολοκληρωμένη αναλυτική έκθεση που θα χρησιμεύσει ως επενδυτικός οδηγός για την περιοχή.