Εγκληματικές οργανώσεις είχαν ρημάξει αμέτρητες αρχαιότητες ανεκτίμητης αξίας σε όλη την Ελλάδα – Οι κωδικές ονομασίες και το «θαύμα»
Στην εξάρθρωση δύο εγκληματικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνταν στην παράνομη αναζήτηση, κατοχή και διακίνηση αρχαιοτήτων προχώρησε η Ελληνική Αστυνομία. Συνελήφθησαν 11 άτομα, μεταξύ των οποίων και τα φερόμενα ως ηγετικά μέλη των οργανώσεων, ενώ ένας από τους συλληφθέντες είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Κατά τη διάρκεια της αστυνομικής επιχείρησης, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 σε περιοχές των νομών Κοζάνης, Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Έβρου, κατασχέθηκαν εξειδικευμένος εξοπλισμός ανίχνευσης μετάλλων και διασκόπησης εδάφους, εργαλεία και μηχανήματα, αρχαία νομίσματα και πλήθος αρχαιολογικών ευρημάτων.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν 60 αστυνομικοί της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος. Οι συλληφθέντες είναι 10 Έλληνες και ένας αλλοδαπός, ενώ σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.
Πώς δρούσαν οι δύο οργανώσεις
Όπως προέκυψε από την πολύμηνη έρευνα του Γραφείου Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιοτήτων, οι δύο οργανώσεις φέρονται να είχαν ξεκινήσει τη δράση τους τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025.
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., λειτουργούσαν με παρόμοιο τρόπο, έχοντας ως βασικό στόχο τον εντοπισμό, την απόκτηση και τη μεταπώληση αρχαιοτήτων. Τα μέλη τους πραγματοποιούσαν παράνομες έρευνες και λαθρανασκαφές, ενώ παράλληλα αναζητούσαν άτομα που είχαν ήδη στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και ήθελαν να τα πουλήσουν.
Για τον εντοπισμό πιθανών στόχων φέρονται να είχαν αναπτύξει δίκτυο τοπικών συνεργατών, από τους οποίους συγκέντρωναν πληροφορίες για περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Κατά την επιλογή των σημείων όπου θα πραγματοποιούσαν έρευνες, λάμβαναν υπόψη την πιθανότητα εντοπισμού αρχαιοτήτων, την πρόσβαση στην περιοχή, την αναμενόμενη απόδοση, αλλά και τον κίνδυνο να γίνουν αντιληπτοί από τις Αρχές.
Για τις παράνομες έρευνες χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους, καθώς και τετρακίνητα οχήματα για τη μετακίνησή τους σε δυσπρόσιτες περιοχές.
Όταν εντόπιζαν ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαιοτήτων, προχωρούσαν, κατά περίπτωση, σε ανασκαφές με τη χρήση εργαλείων και μηχανημάτων, όπως αξίνες, κρουστικά δράπανα και ηλεκτρογεννήτριες.
Ο ρόλος των φερόμενων ως αρχηγών
Για την πρώτη εγκληματική οργάνωση, η έρευνα έδειξε ότι ο φερόμενος ως επικεφαλής είχε τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο. Σύμφωνα με την Αστυνομία, συγκέντρωνε πληροφορίες, επέλεγε τους στόχους, φρόντιζε για την προετοιμασία του εξοπλισμού, λάμβανε μέτρα προφύλαξης και αναλάμβανε τη διανομή των παράνομων εσόδων.
Παράλληλα, φέρεται να είχε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των αντικειμένων που εντοπίζονταν και να αποφάσιζε για την αγορά τους έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό τη μεταπώλησή τους σε πρόσωπα του εξωτερικού. Τα υπόλοιπα μέλη συμμετείχαν στις έρευνες και τις λαθρανασκαφές ή συνέδραμαν στην απόκτηση και τη διάθεση των αρχαιοτήτων.
Στη δεύτερη εγκληματική οργάνωση, ως επικεφαλής φέρεται να είχε αναλάβει εν ενεργεία στρατιωτικός, ο οποίος, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, συμμετείχε συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, κυρίως στην περιοχή του Έβρου.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι άλλο μέλος της οργάνωσης είχε συγκεντρώσει, σε βάθος χρόνου, αρχείο με θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Για τη δημιουργία του φέρεται να είχε αξιοποιήσει παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες. Το αρχείο χρησιμοποιούνταν για την υποστήριξη της δράσης της οργάνωσης.
Τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συνέλεγαν πληροφορίες και να συμμετείχαν σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, ακολουθώντας οδηγίες και λαμβάνοντας αμοιβή.
Οι κωδικές ονομασίες στις επικοινωνίες τους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνούσαν τα μέλη των δύο οργανώσεων. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., προτιμούσαν τις συναντήσεις από κοντά και λάμβαναν μέτρα αντιπαρακολούθησης. Όταν ήταν απαραίτητη η τηλεφωνική επικοινωνία, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές και κωδικοποιημένες λέξεις και εκφράσεις, προκειμένου να αποκρύπτουν το πραγματικό περιεχόμενο των συζητήσεών τους από τις Αρχές.
Ενδεικτικά, χρησιμοποιούσαν τις ακόλουθες κωδικές ονομασίες:
- «Δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα»: αναφέρονταν σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες.
- «Jogging», «γυμναστική» και «βόλτα»: χρησιμοποιούνταν για να δηλώσουν τη μετάβαση στην ύπαιθρο με σκοπό την πραγματοποίηση παράνομων αρχαιολογικών ερευνών.
- «Όργανα γυμναστικής»: αναφέρονταν στον τεχνικό εξοπλισμό για τις παράνομες έρευνες και λαθρανασκαφές, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους.
- «Φόρτιση»: παρέπεμπε στην προετοιμασία του απαραίτητου τεχνικού εξοπλισμού, κυρίως των ανιχνευτών μετάλλων.
- «Κέρμα»: χρησιμοποιούνταν για τα αρχαία νομίσματα.
- «Άσπρα»: αναφέρονταν σε ασημένια και χρυσά αρχαία νομίσματα σε καλή κατάσταση, τα οποία είχαν σημαντική εμπορική αξία.
- «Θαύμα»: χρησιμοποιούνταν για την ανεύρεση αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.
Κοινό χαρακτηριστικό των δύο οργανώσεων ήταν η κατοχή και η εκτεταμένη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού ανίχνευσης μετάλλων και διασκόπησης εδάφους, τον οποίο τα μέλη τους γνώριζαν πώς να χειρίζονται.
Τι εντοπίστηκε στις έρευνες
Κατά τις έρευνες σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους κατασχέθηκαν αρχαία νομίσματα και πλήθος αντικειμένων που εμπίπτουν στη νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μεταξύ άλλων, βρέθηκαν χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, μεταλλικά αντικείμενα όπως δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων και διακοσμητικά εξαρτήματα, μολύβδινα αντικείμενα, τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, κεραμικά όστρακα με διακόσμηση, τμήμα ακροκέραμου, τέσσερα μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης.
Ειδικότερα, κατασχέθηκαν:
- 24 ανιχνευτές μετάλλων, 11 πηνία ανίχνευσης μετάλλων και ανταλλακτική κεφαλή ανιχνευτή μετάλλων.
- Δύο επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου, εντός ενσωματωμένης θήκης με εξάρτηση ώμων.
- Μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους και φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους.
- Γεωφυσικό σύστημα με τρεις κεραίες, μία ρόδα και μία οθόνη, καθώς και γεωφυσικός ανιχνευτής καταγραφής δεδομένων.
- Πέντε ραβδοσκοπικά ή αποστατικά μηχανήματα και ραντάρ με οθόνη.
- Δύο ανιχνευτές κρυφών καμερών και πομπών.
- Επτά μετασχηματιστές, πέντε μπαταρίες εντός μεταλλικών κυτίων και μία συσκευή UPS.
- Φορητό GPS χειρός και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone).
- Οκτώ φτυάρια, 16 αξίνες, δύο δράπανα και δύο γεννήτριες βενζίνης.
- Τρεις λοστοί, σκαλιστήρι, τσεκούρι, πριόνι, τσαλοκόφτης, λειαντήρας και μιστρί-μαχαίρι.
- Ξύλινο στυλιάρι με προσαρτημένο σπασμένο μεταλλικό εξάρτημα και τεμάχιο σχοινιού.
- Τρία Ι.Χ. επιβατηγά αυτοκίνητα.
- Οκτώ κινητά τηλέφωνα, τρεις φορητοί ασύρματοι πομποδέκτες και κεραία ασυρμάτων.
- Ραδιοενισχυτής ήχου με τρεις βέργες.
- Πέντε μπλοκ ιδιόχειρων σημειώσεων και δύο φάκελοι με χάρτες και ιδιόχειρες σημειώσεις.
- Επτά φύλλα χαρτιού με αναγραφόμενους αριθμούς συχνοτήτων.
- Δύο ζευγάρια κυάλια, φακός κεφαλής με ταινία και μπαταρία, φακός και προβολέας που λειτουργεί με πρίζα.
- Ζευγάρι ακουστικά, μαύρη τσάντα με πέντε πλαστικούς σωλήνες για την ανίχνευση μετάλλων και χρηματοκιβώτιο.
- Το χρηματικό ποσό των 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και χρυσό δαχτυλίδι.
- Τρία κυνηγετικά όπλα, αεροβόλο πιστόλι, αμπούλα πεπιεσμένου αέρα για τη λειτουργία του και ξιφολόγχη.
- Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας, για το οποίο είχε δηλωθεί απώλεια.
Τα ευρήματα που εξετάζονται
Εκτός από τα παραπάνω, εντοπίστηκαν αντικείμενα που θα εξεταστούν περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί η φύση τους και εάν εμπίπτουν στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων.
Σε αυτά περιλαμβάνονται πέντε βλήματα φυσιγγίων, επτά μολύβδινα βόλια, 41 νομίσματα, 10 νομίσματα με οπή ανάρτησης, πέντε δισκοειδή αντικείμενα με κρίκο ανάρτησης, 11 μεταλλικά αντικείμενα και 21 «άσπρα» νομίσματα, εκ των οποίων τα δύο είχαν οπή ανάρτησης.
Τα κατασχεθέντα αρχαία μνημεία θα αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, προκειμένου να φυλαχθούν και να αξιολογηθούν.
Οι 11 συλληφθέντες αναμένεται να οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.