Η Ελλάδα ξανά πρωταθλήτρια Ευρώπης: Το έπος του Βελιγραδίου το 2005 | Σαν σήμερα 25 Σεπτεμβρίου
Σαν σήμερα το 2005, στις 25 Σεπτεμβρίου, η Εθνική Ελλάδας νικά τη Γερμανία με 78-62 στο Βελιγράδι και κατακτά το EuroBasket, ανεβαίνοντας για δεύτερη φορά στην ιστορία της στην κορυφή της Ευρώπης.
Δεκαοκτώ χρόνια μετά το έπος του 1987, το ελληνικό μπάσκετ είχε ξανά χρυσό μετάλλιο — και στον πάγκο βρισκόταν ένας άνθρωπος που είχε ζήσει και τις δύο στιγμές: ο Παναγιώτης Γιαννάκης, πρωταθλητής Ευρώπης ως παίκτης το 1987 και ως προπονητής το 2005.
Η ομάδα του 2005 δεν είχε έναν Νίκο Γκάλη να σημειώνει 40 πόντους στον τελικό. Είχε κάτι διαφορετικό: μια γενιά παικτών που έμοιαζε να λειτουργεί ως ενιαίο σύνολο. Παπαλουκάς, Διαμαντίδης, Ζήσης, Σπανούλης, Κακιούζης, Φώτσης, Παπαδόπουλος, Ντικούδης, Μπουρούσης και οι υπόλοιποι έφτιαξαν μια ομάδα που μπορούσε να κερδίσει με άμυνα, υπομονή και διαφορετικό πρωταγωνιστή κάθε βράδυ.
Και η πορεία μόνο περίπατος δεν ήταν. Η Ελλάδα είχε χάσει 68-56 από τη Σλοβενία στη φάση των ομίλων. Στα νοκ άουτ απέκλεισε το Ισραήλ με 67-61 και τη Ρωσία του Αντρέι Κιριλένκο με 66-61.
Όμως το παιχνίδι που έμεινε στη συλλογική μνήμη παίχτηκε μία ημέρα πριν από τον τελικό. Στον ημιτελικό με τη Γαλλία, η Ελλάδα βρέθηκε επτά πόντους πίσω μόλις 43 δευτερόλεπτα πριν από το τέλος. Έκανε μια σχεδόν απίθανη επιστροφή και, με το σκορ 66-64 υπέρ των Γάλλων, ο Νίκος Ζήσης βρήκε τον Δημήτρη Διαμαντίδη έξω από τη γραμμή των τριών πόντων. Το σουτ μπήκε με τρία δευτερόλεπτα να απομένουν: 67-66. Ελλάδα στον τελικό.
Εκεί δεν χρειάστηκε νέο θρίλερ. Μπροστά σε 18.900 θεατές στην Belgrade Arena, η Ελλάδα πήρε από νωρίς τον έλεγχο απέναντι στη Γερμανία του Ντιρκ Νοβίτσκι: 19-12 στην πρώτη περίοδο, 39-32 στο ημίχρονο και 64-48 στο τέλος της τρίτης. Ο Θοδωρής Παπαλουκάς έκανε το μεγάλο παιχνίδι με 22 πόντους, 6 ασίστ και 3 κλεψίματα, ενώ ο Διαμαντίδης έδωσε ξανά τον τόνο στην άμυνα. Το τελικό 78-62 δεν άφηνε περιθώριο αμφισβήτησης.
Ο Νοβίτσκι αναδείχθηκε MVP της διοργάνωσης, αλλά το κύπελλο ταξίδεψε στην Αθήνα. Δεκαοκτώ χρόνια μετά το 1987, σχεδόν μια νέα γενιά Ελλήνων είχε πλέον τη δική της εικόνα μπασκετικής ευφορίας: όχι τον Γκάλη με τα χέρια ψηλά στο ΣΕΦ, αλλά μια ολόκληρη ομάδα αγκαλιασμένη στο παρκέ του Βελιγραδίου.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1066: Ο βασιλιάς Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας συντρίβει τον στρατό του Νορβηγού Χάράλντ Χαρντράντα στη μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ, η οποία θεωρείται ορόσημο για το τέλος της Εποχής των Βίκινγκς στην Αγγλία.
1513: Ο Ισπανός εξερευνητής Βάσκο Νούνιες ντε Μπαλμπόα, έχοντας διασχίσει τον ισθμό του Παναμά, αντικρίζει τον Ειρηνικό Ωκεανό και γίνεται ο πρώτος Ευρωπαίος που τον βλέπει από την αμερικανική ήπειρο.
1789: Το Κογκρέσο των ΗΠΑ εγκρίνει δώδεκα προτεινόμενες τροποποιήσεις στο Σύνταγμα. Δέκα από αυτές θα επικυρωθούν το 1791 και θα αποτελέσουν τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων (Bill of Rights), κατοχυρώνοντας θεμελιώδεις ελευθερίες.
1833: Η Αντιβασιλεία του Όθωνα αποφασίζει τη διάλυση των ελληνικών μοναστηριών που έχουν λιγότερους από έξι μοναχούς, στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης της Εκκλησίας και του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
1932: Στις ελληνικές εκλογές το Λαϊκό Κόμμα του Παναγή Τσαλδάρη έρχεται πρώτο σε ψήφους με 33,80%, έναντι 33,42% των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου, χωρίς κανένα κόμμα να εξασφαλίζει αυτοδυναμία.
1957: Οι Little Rock Nine, εννέα Αφροαμερικανοί μαθητές, εισέρχονται στο Central High School του Λιτλ Ροκ υπό την προστασία ομοσπονδιακών στρατευμάτων. Η κρίση γίνεται ορόσημο στον αγώνα κατά του φυλετικού διαχωρισμού στα αμερικανικά σχολεία.
1981: Η Σάντρα Ντέι Ο’Κόνορ ορκίζεται και γίνεται η πρώτη γυναίκα δικαστής στην ιστορία του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, σπάζοντας ένα σημαντικό θεσμικό φράγμα για τις γυναίκες στην αμερικανική Δικαιοσύνη.
2005: Η Εθνική Ελλάδας στο μπάσκετ κατακτά για δεύτερη φορά το Ευρωμπάσκετ, νικώντας τη Γερμανία στον τελικό του Βελιγραδίου και επιστρέφοντας στην κορυφή της Ευρώπης 18 χρόνια μετά τον θρίαμβο του 1987.
Γεννήσεις
1944 – Μάικλ Ντάγκλας (Michael Douglas), Αμερικανός ηθοποιός και παραγωγός, γεννημένος στο Νιου Τζέρσεϊ, γιος του μυθικού Kirk Douglas. Έχει τιμηθεί με δύο Όσκαρ (ως παραγωγός για το «Στη φωλιά του κούκου» και ως ηθοποιός για το «Wall Street»), τέσσερις Χρυσές Σφαίρες και ένα Emmy. Ξεχώρισε για εμβληματικούς ρόλους σε ταινίες όπως «Basic Instinct», «Fatal Attraction», «Romancing the Stone» και «Traffic», συνδυάζοντας εμπορική επιτυχία με ερμηνευτική ποιότητα και μεγάλη διάρκεια στη διεθνή σκηνή.
1949 – Πέδρο Αλμοδόβαρ (Pedro Almodóvar), Ισπανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, μείζων εκπρόσωπος του σύγχρονου ευρωπαϊκού κινηματογράφου και πρωτοποριακή φιγούρα στη μετά-Φράνκο εποχή. Γεννήθηκε στην Καλθάδα ντε Καλατράβα της Λα Μάντσα και από τα πρώτα του βήματα ξεχώρισε για τον εκρηκτικό οπτικό κόσμο, τις μούσες-ηρωίδες, την κοινωνική τολμηρότητα και την πολυμορφία στο μελόδραμα. Βραβευμένος με Όσκαρ («Όλα για τη μητέρα μου», «Μίλα της») και πλήθος διεθνών διακρίσεων, αναγνωρίζεται για τη βαθιά σχέση του έργου του με τα θέματα φύλου, οικογένειας, μεταμόρφωσης και τη γυναικεία ψυχοσύνθεση.
1952 – Κρίστοφερ Ριβ (Christopher Reeve), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, παραγωγός και ακτιβιστής, που άφησε εποχή με τον ρόλο του Σούπερμαν στον κινηματογράφο (1978–1987). Γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, σπούδασε στη φημισμένη Σχολή Juilliard και διακρίθηκε τα πρώτα χρόνια στο θέατρο και την τηλεόραση. Το 1995, μετά από βαρύ τραυματισμό, έγινε τετραπληγικός και αφιερώθηκε στην ενίσχυση της ιατρικής έρευνας για τραύματα της σπονδυλικής στήλης, τιμώντας την ανθρώπινη δύναμη και αλληλεγγύη.
1968 – Γουίλ Σμιθ (Will Smith), Αμερικανός ηθοποιός, rapper, παραγωγός και στιχουργός, γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια και ξεκίνησε ως «The Fresh Prince» με τον DJ Jazzy Jeff. Η διεθνής φήμη ήρθε με τη σειρά «Ο Πρίγκιπας του Μπελ Αιρ» (1990–1996) και αργότερα κυριάρχησε στο box office με ταινίες όπως «Men in Black», «Independence Day», «Ali», «The Pursuit of Happyness» και «King Richard», κερδίζοντας Όσκαρ και πολλά Grammy.
1984 – ΛΕΞ (Αλέξης Λαναράς), Έλληνας ράπερ από τη Θεσσαλονίκη, γεννημένος στις 25 Σεπτεμβρίου. Ξεκίνησε από το γκράφιτι ως μέλος των 2G και το 1999 ίδρυσε το ιστορικό συγκρότημα «Βόρεια Αστέρια», με το οποίο κυκλοφόρησε τέσσερις δίσκους πριν ακολουθήσει σόλο πορεία. Παράλληλα δημιούργησε με τον Μικρό Κλέφτη τους «Ανάποδα Καπέλα». Το 2014 παρουσίασε τον πρώτο του προσωπικό δίσκο «Ταπεινοί και Πεινασμένοι», που θεωρήθηκε σημείο αναφοράς για το σύγχρονο ελληνικό hip hop. Ακολούθησαν τα άλμπουμ «2XXX» (2018), «ΜΕΤΡΟ» (2022) και «Γ.Τ.Κ.» (2024), το οποίο έγινε το ταχύτερα πλατινένιο στην ελληνική δισκογραφία και έσπασε ρεκόρ ακροάσεων. Με τις συναυλίες-ορόσημο σε Νέα Σμύρνη, Καυταντζόγλειο και κυρίως στο ΟΑΚΑ το 2025 μπροστά σε περίπου 100.000 θεατές, καθιέρωσε οριστικά το ραπ ως ένα από τα πιο δημοφιλή μουσικά ρεύματα στην Ελλάδα.
Θάνατοι
1849 – Νικηταράς (Νικήτας Σταματελόπουλος), Έλληνας οπλαρχηγός της Επανάστασης του 1821, γνωστός ως «Τουρκοφάγος». Ανιψιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ξεχώρισε στη Μάχη των Δολιανών, στα Δερβενάκια και στην Άλωση της Τριπολιτσάς, όπου έδειξε απαράμιλλο θάρρος και πολεμική αρετή. Χαρακτηρίστηκε για την ανιδιοτέλεια, το ήθος και τη σεμνότητα, καθώς αρνήθηκε τα λάφυρα της νίκης και έζησε ταπεινά και φτωχικά. Μετά το τέλος της Επανάστασης, υπέστη διώξεις και πέθανε τυφλός και σε ένδεια στον Πειραιά – αιώνιο σύμβολο του αγνού αγωνιστή της ελευθερίας.
Εορτολόγιο
Ευφροσύνη
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας
Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιών