Η Serie A έχει αλλάξει αισθητά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί το VAR, περιορίζοντας δραστικά τις παρεμβάσεις του και αφήνοντας μεγαλύτερο περιθώριο στους διαιτητές να διαχειρίζονται τις φάσεις μέσα στον αγωνιστικό χώρο. Η νέα φιλοσοφία έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στην Ιταλία, με τον Μαουρίτσιο Σάρι να θέτει με έντονο τρόπο το βασικό ερώτημα: μέχρι πού πρέπει να φτάνει η μη παρέμβαση της τεχνολογίας;
Αφορμή στάθηκε η ήττα της Αταλάντα από τη Γιουβέντους και συγκεκριμένα το κράτημα του Καλούλου στον Ρόου. Η φάση δεν οδήγησε τον διαιτητή στο μόνιτορ, παρότι στη συνέχεια οι επικεφαλής της ιταλικής διαιτησίας αναγνώρισαν ότι έπρεπε να καταλογιστεί πέναλτι.
Το περιστατικό επανέφερε στο προσκήνιο μία συζήτηση που συνοδεύει το VAR από την καθιέρωσή του: τι ακριβώς συνιστά «σαφές και προφανές λάθος» και σε ποιο σημείο μία λανθασμένη απόφαση δικαιολογεί την παρέμβαση του βίντεο;
Η αλλαγή κατεύθυνσης στη Serie A είναι εντυπωσιακή. Στα πρώτα 50 παιχνίδια της σεζόν καταγράφηκε μόλις μία παρέμβαση του VAR, εφόσον εξαιρεθούν οι αντικειμενικές περιπτώσεις, όπως εκείνες του οφσάιντ.
Ο Σάρι εμφανίστηκε θετικός ως προς τη γενικότερη λογική, αλλά έθεσε ταυτόχρονα και τα όριά της.
«Ανάμεσα στο VAR που χρησιμοποιούνταν συχνά πέρυσι και σε αυτό που βλέπουμε φέτος, προτιμώ το σημερινό. Αν όμως ο διαιτητής δεν καλείται για ένα τόσο εμφανές κράτημα, ίσως είναι καλύτερα να το καταργήσουμε και να συνεχίσουμε με τις αποφάσεις που λαμβάνονται μέσα στο γήπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η νέα γραμμή στο επίκεντρο
Η χρήση του VAR αποτέλεσε ένα από τα βασικά θέματα στην πρώτη συνάντηση της σεζόν μεταξύ των ανθρώπων της διαιτησίας και των συλλόγων της Serie A, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Λισόνε.
Παρόντες ήταν ο επικεφαλής των διαιτητών Ντανιέλε Ορσάτο και ο τεχνικός διευθυντής της AIA, Ντομένικο Μεσίνα, καθώς και αρκετοί προπονητές του πρωταθλήματος.
Μεταξύ αυτών οι Φάμπρεγας, Γκατούζο, Κίβου, Σπαλέτι, Αμορίμ, Τζούριτς, Ακουιλάνι, Αμπάτε, Κουέστα, Παλαντίνο, Πισακάνε και Ντε Ρόσι, ενώ ο Πίντσι βρέθηκε εκεί αντί του Ντι Φραντσέσκο και ο Λαντούτσι εκπροσώπησε τον Αλέγκρι.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην απόφαση του διαιτητή και προσφυγή στην τεχνολογία κυρίως όταν υπάρχει ένα πραγματικά εμφανές λάθος.
Ο πρόεδρος της Lega Serie A, Έτζιο Σιμονέλι, εμφανίστηκε ικανοποιημένος από τα πρώτα δείγματα, αναγνωρίζοντας πάντως ότι χρειάζεται χρόνος και υπάρχουν ακόμη ζητήματα που πρέπει να διορθωθούν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το γεγονός ότι στις πρώτες πέντε αγωνιστικές δεν σημειώθηκε κανένα 0-0, σε συνδυασμό με την αύξηση του πραγματικού χρόνου παιχνιδιού, λειτουργεί θετικά για το θέαμα.
Η τελευταία παράμετρος δεν συνδέεται μόνο με το VAR. Σημαντικό ρόλο παίζει και η προσπάθεια καταπολέμησης των καθυστερήσεων, με αυστηρότερη αντιμετώπιση του χρόνου που χάνεται στις επαναφορές και τα πλάγια άουτ. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος ένας παίκτης που δέχεται ιατρική φροντίδα στον αγωνιστικό χώρο να χρειαστεί να παραμείνει εκτός για ένα λεπτό.
Ταλιαβέντο: «Σαν να εξετάζαμε έναν τόπο εγκλήματος»
Υπέρ της αλλαγής τάχθηκε και ο πρώην διεθνής διαιτητής Πάολο Ταλιαβέντο, ο οποίος πάντως θεωρεί αδιανόητη οποιαδήποτε σκέψη για κατάργηση του VAR.
Όπως εξήγησε, εκείνο που έχει αλλάξει είναι το όριο πάνω από το οποίο δικαιολογείται μία παρέμβαση. Ο πήχης έχει ανέβει σημαντικά και το βίντεο προορίζεται πλέον κυρίως για τις περιπτώσεις στις οποίες το λάθος είναι ξεκάθαρο.
Ο Ταλιαβέντο χρησιμοποίησε μάλιστα μία χαρακτηριστική παρομοίωση για την προηγούμενη κατάσταση, όταν κάθε φάση περνούσε από εξονυχιστική εξέταση. Όπως σημείωσε, η διαδικασία έμοιαζε ορισμένες φορές με έρευνα ειδικών σε… τόπο εγκλήματος.
Για τον πρώην διεθνή διαιτητή, η νέα προσέγγιση πρέπει να διατηρηθεί ακόμη και όταν μία ομάδα θεωρεί ότι ζημιώνεται από κάποια απόφαση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η τεχνολογία οφείλει να χρησιμοποιείται.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Τα πρώτα στατιστικά δεδομένα αποτυπώνουν τη διαφοροποίηση στη Serie A. Στις πέντε πρώτες αγωνιστικές καταλογίστηκαν κατά μέσο όρο 22 φάουλ ανά παιχνίδι, έναντι 24 κατά την πενταετία του Ρόκι. Η διαφορά αυτή έχει συμβάλει σε τουλάχιστον ένα επιπλέον λεπτό πραγματικού χρόνου παιχνιδιού.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στα πέναλτι, τα οποία έχουν περιοριστεί στο ένα τρίτο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης σεζόν.
Ο Σιμονέλι, ωστόσο, υπενθύμισε ότι και οι διαιτητές κάνουν λάθη, επισημαίνοντας πως σε μία περίπτωση κατά την οποία ο ρέφερι δεν έχει καθαρή εικόνα, το VAR πρέπει να παρεμβαίνει.
Από την πλευρά του, ο Ορσάτο έχει ζητήσει από τους διαιτητές να στηρίζουν τις αποφάσεις τους, αλλά ταυτόχρονα να αποφεύγουν την επανάληψη λαθών. Όταν κρίνεται πραγματικά απαραίτητο, η τεχνολογία παραμένει διαθέσιμη, έστω και με σαφώς πιο περιορισμένη χρήση.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το παράδοξο της νέας εποχής. Οι επισκέψεις στο μόνιτορ έχουν μειωθεί εντυπωσιακά, παρότι έχουν προβλεφθεί περισσότερες περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να υπάρξει παρέμβαση του VAR, από μία δεύτερη κίτρινη κάρτα που δόθηκε λανθασμένα μέχρι ένα κόρνερ που καταλογίστηκε κατά λάθος.