Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν, ο σκηνοθέτης της Οδύσσειας, είναι ένας από τους πιο σημαντικούς δημιουργούς του αμερικανικού κινηματογράφου με ταινίες που έχουν σαρώσει τα Όσκαρ και έχουν καθηλώσει τους θεατές.
Άλλωστε, ο Νόλαν δεν δημιουργεί για να ικανοποιήσει τους κριτικούς. Δεν κάνει αυτό που λέμε Τέχνη για την Τέχνη. Αντίθετα, φτιάχνει μπλοκμπάστερ, φέρνει κόσμο στις κινηματογραφικές αίθουσες και βάζει στις χούφτες των θεατών αλμυρό ποπ κορν.
Το γεγονός ότι όλη η συζήτηση σχετικά με την ταινία επικεντρώθηκε στο χρώμα του δέρματος της ηθοποιού που ερμήνευσε την Ωραία Ελένη, περισσότερο αποπροσανατόλισε και απλώς υπενθύμισε πόσο ανούσιες μπορούν να γίνουν οι διαδικτυακές αντιπαραθέσεις των social media. Αν θέλει ο Έλον Μασκ να φτιάξει την πιο ιστορικά ακριβής εκδοχή του έργου με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και του Grok, ας το κάνει, απλά να μας πει πρώτα πού ακριβώς ήταν το σπίτι της Κίρκης όταν μετέτρεπε τους άνδρες του Οδυσσέα σε χοίρους ή ποιοι είναι οι απόγονοι του Πολύφημου, του κύκλωπα που τύφλωσε ο βασιλιάς της Ιθάκης ή αν μπορούμε να επισκεφτούμε τις Σειρήνες στο Αττικό Πάρκο. Η τοποθέτηση, δε, του Έλληνα σκηνοθέτη, Γιάννη Σμαραγδή, που έκανε λόγο για εσκεμμένη επιλογή από τον Νόλαν στο πρόσωπο της Λουπίτα Νιόνγκο, ώστε να εξασφαλίσει θέση στις υποψηφιότητες των Όσκαρ, μάλλον είναι υποτιμητική για τον ίδιο που την εξέφρασε, παρά για τον Νόλαν. Οι ερμηνείες των πρωταγωνιστών είναι αρκετές για να τον οδηγήσουν στην κούρσα των χρυσών αγαλματιδίων.
Το ζήτημα της ταινίας είναι ένα και μοναδικό: Ποιος μπορεί να συγκριθεί με τον Όμηρο; Ποιος μπορεί να αναμετρηθεί με το ανάστημα της δημιουργίας του και να κάνει κάτι ανάλογου βεληνεκούς; Ο Νόλαν το επιχείρησε με τόλμη, ίσως και με δημιουργική αυθάδεια: συνέθεσε ένα φιλμ που προσφέρει μία οπτικοακουστική πανδαίσια όντας μετρ του είδους, αλλά αυτό είναι και το όριο που θα μπορούσε να αγγίξει. Τα ομηρικά έπη αποτελούν τη μήτρα της τέχνης του λόγου, της ερμηνείας του ανθρώπου και του χαρακτήρα του και οτιδήποτε υπήρξε πριν αυτά και δημιουργήθηκε μετά από αυτά, πάντα θα συγκρίνονται μαζί τους. Το ταξίδι του Οδυσσέα για να επιστρέψει στην Ιθάκη του αποτελεί τον μονομύθο, τη στερεοτυπική βάση πάνω στην οποία αναπτύχθηκε η τηλεοπτική και κινηματογραφική μυθοπλασία και δεδομένα δεν μπορούν τα στερεότυπα να επανακαθοριστούν σε αυτό το επίπεδο, καθώς μετά θα αλλοιωθεί η ουσία τους.
Ενδεχομένως μόνο η ψυχή του Καβάφη και η Ιθάκη μπόρεσε να προσεγγίσει, έστω και λίγο, το επικό μεγαλείο του Ομήρου και μάλλον για αυτό η Οδύσσεια του Νόλαν τη χρησιμοποίησε ως κινηματογραφικό «φακό» στην προσπάθεια απόδοσης των νοημάτων της. Ίσως, το πιο σημαντικό κληροδότημα του Νόλαν και η ουσιαστική αποτίμηση για την ταινία του είναι η αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για τα ομηρικά έπη από ένα κοινό που είχε αποσυνδεθεί από αυτά.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο