Η Γαλλία περιμένει την ετυμηγορία της δικαιοσύνης στην υπόθεση της Μαρίν Λεπέν – Η απόφαση που ίσως είναι καθοριστική για το μέλλον της χώρας

Για την κατάχρηση δημοσίων πόρων

Εν αναμονή της τελικής ετυμηγορίας της γαλλικής δικαιοσύνης στην υπόθεση της εμπλοκής της Μαρίν Λεπέν σε οικονομικό σκάνδαλο υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων, όπου κατά βάση διακυβεύεται το αν θα έχει το δικαίωμα να είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές του 2027, τελεί η Γαλλία.

Η Λεπέν καταδικάστηκε στις 31 Μαρτίου 2025 σε πενταετή στέρηση των πολιτικών της δικαιωμάτων. Καταδικάστηκε επίσης σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης με αναστολή, σε πρόστιμο 100.000 ευρώ και σε πενταετή απαγόρευση κατοχής δημόσιου αξιώματος με άμεση ισχύ, δηλαδή ανεξάρτητα από το δικαίωμά της να ασκήσει έφεση. Αναγκάστηκε να παραιτηθεί αμέσως από τη θέση της ως νομαρχιακής συμβούλου στον νομό του Πα-ντε-Καλαί, ωστόσο παρέμεινε βουλευτής έπειτα από απόφαση του γαλλικού Συνταγματικού Συμβουλίου, η οποία επιτρέπει στα μέλη της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης να ολοκληρώνουν τη θητεία τους.

Σε πρώτο βαθμό το γαλλικό δικαστήριο είχε κρίνει ότι το ακροδεξιό κόμμα Εθνικό Μέτωπο, υπό την ηγεσία του Ζαν-Μαρί Λεπέν, το οποίο μετονομάστηκε σε Εθνικό Συναγερμό όταν την ηγεσία του ανέλαβε η κόρη του Μαρίν Λεπέν, επί σειρά ετών διόριζε με εικονικά συμβόλαια διάφορα κομματικά στελέχη και συνεργάτες της οικογένειας Λεπέν σε πόστα υπαλλήλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ότι με την μέθοδο αυτή υπεξαίρεσαν επί της ουσίας ευρωπαϊκά κονδύλια συνολικού ύψους 4.404.453,66 ευρώ μεταξύ 2004 και 2016.

Η ετυμηγορία θεωρήθηκε στη Γαλλία ως σημείο καμπής, κρίσιμο όχι μόνο για τον αγώνα για την αντικατάσταση του προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, αλλά και για το μέλλον του ακροδεξιού κινήματος, ακόμα και για τη δημοκρατική σταθερότητα της Γαλλίας.

Η δικαστική απόφαση θα μπορούσε να αποκλείσει την Λεπέν από την υποψηφιότητα για την προεδρία της Γαλλίας το επόμενο έτος και να ρίξει την αυλαία σε μια οικογενειακή δυναστεία που κυριαρχεί στην ακροδεξιά πολιτική σκηνή της χώρας εδώ και μισό αιώνα.

Εάν η καταδίκη ανατραπεί, αυτό θα ανοίξει σχεδόν σίγουρα τον δρόμο για την 57χρονη Λεπέν να διεκδικήσει για τέταρτη φορά την προεδρία, και θα μπορούσε να είναι η καλύτερη ευκαιρία της μέχρι σήμερα. Εάν η καταδίκη επικυρωθεί, πιθανότατα θα παραχωρήσει τη θέση της στον 30χρονο, Ζόρνταν Μπαρντελά, πρόεδρο του κόμματος και μακροχρόνιο προστατευόμενό της. Το κόμμα, η Εθνική Συσπείρωση, ιδρύθηκε από τον πατέρα της, Ζαν-Μαρί Λεπέν, το 1972 με την ονομασία Εθνικό Μέτωπο. Στις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, τόσο η Λεπέν όσο και ο Μπαρντελά προηγούνται όλων των αντιπάλων τους στον αγώνα για τη διαδοχή του Μακρόν, ο οποίος έχει εξαντλήσει τη θητεία του και θα αποχωρήσει τον ερχόμενο Μάιο. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι, χάρη στην πολυετή εμπειρία της, η Λεπέν θα ήταν πιο ισχυρή υποψήφια από τον Μπαρντελά.

Η Λεπέν φαινόταν να προετοιμάζεται για μια δυσμενή απόφαση. «Ό,τι και να συμβεί, δεν θα πεθάνω», δήλωσε σε συνέντευξή της σε γαλλικό τηλεοπτικό κανάλι την περασμένη εβδομάδα. «Ό,τι και να συμβεί, θα συνεχίσω τον αγώνα για τις ιδέες μου».

Το δικαστήριο θα μπορούσε να επικυρώσει την καταδίκη, αλλά να μειώσει την ποινή της. Η Λεπέν έχει δηλώσει ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα, αν της επιβληθεί ελαφρύτερη ποινή που θα την υποχρεώνει να φοράει ηλεκτρονικό βραχιόλι για την παρακολούθηση των κινήσεών της.

Η Λεπέν, η οποία ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος το 2011, έχει προσπαθήσει να το απομακρύνει από τις ρατσιστικές και αντισημιτικές του ρίζες, αν και παραμένει αντιμεταναστευτικό και εθνικιστικό, όπως σημειώνουν οι New York Times. Σε τρεις διαδοχικές προεδρικές εκστρατείες, πλησίασε όλο και περισσότερο τη νίκη, κερδίζοντας πάνω από 41% των ψήφων στον δεύτερο γύρο των εκλογών του 2022, αν και τελικά ηττήθηκε από τον Μακρόν.

Αν και η Λεπέν δεν εγκατέλειψε ποτέ τον ισχυρισμό της ότι οι κατηγορίες σε βάρος της είχαν πολιτικά κίνητρα, αναγνώρισε κατά τη διάρκεια της έφεσής της ότι ορισμένοι βοηθοί που είχαν προσληφθεί για να εργαστούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενδέχεται να εργάστηκαν, χωρίς να το γνωρίζουν, για το κόμμα.

«Γνώριζαν ότι διέπρατταν έγκλημα; Είμαι πεπεισμένη ότι δεν το γνώριζαν», είπε στον δικαστή. «Και διέπραξε το κόμμα σκόπιμο έγκλημα οργανώνοντας οτιδήποτε; Δεν το πιστεύω».

Οι εισαγγελείς, ωστόσο, υποστήριξαν ότι η Λεπέν επέβλεπε ένα περίπλοκο σχέδιο στο πλαίσιο του οποίου το κόμμα της πλήρωνε μέλη του προσωπικού με χρήματα που προορίζονταν για βοηθούς ευρωβουλευτών. Δεν κατηγορήθηκε για προσωπικό πλουτισμό, αλλά για κατάχρηση δημόσιων πόρων ύψους αρκετών εκατομμυρίων ευρώ μεταξύ 2004 και 2016.

Το Ποινικό Δικαστήριο του Παρισιού την καταδίκασε σε τέσσερα έτη φυλάκισης, τα δύο με αναστολή. Το δικαστήριο ανέφερε ότι τα υπόλοιπα δύο έτη θα μπορούσε να τα εκτίσει υπό μορφή κατ’ οίκον περιορισμού. Της επιβλήθηκε πρόστιμο 100.000 ευρώ.

Η πενταετής απαγόρευση στη Λεπέν να ασκεί δημόσιο αξίωμα άρχισε αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης. Επομένως, εκτός αν το δικαστήριο ανατρέψει την καταδίκη ή αποφασίσει να επιβάλει πιο επιεική ποινή, η Λεπέν θα παραμείνει μη επιλέξιμη για να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία τον επόμενο χρόνο. Ορισμένοι νομικοί αναλυτές έχουν εκφράσει την εικασία ότι το δικαστήριο θα μπορούσε να μειώσει την απαγόρευση στα δύο χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι θα λήξει τον επόμενο Μάρτιο, επιτρέποντάς της να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία έναν μήνα αργότερα.

Η Λεπέν και ο Μπαρντελά παρουσιάζονται εδώ και καιρό ως ένα ενιαίο πολιτικό πακέτο, χωρίς σημαντικές διαφορές στην πολιτική τους. Ωστόσο, έχουν αρχίσει να εμφανίζονται διαφορές, ιδίως όσον αφορά την οικονομική πολιτική. Η Λεπέν, για παράδειγμα, έχει δεσμευτεί να διατηρήσει την ηλικία συνταξιοδότησης στη Γαλλία στα 62 έτη, ενώ ο Μπαρντελά έχει δείξει ανοιχτή στάση στην αύξησή της.

«Η Λεπέν θέλει να ολοκληρώσει το πρόγραμμα του πατέρα της, το οποίο συνίσταται στην κατάληψη της εξουσίας και στη διακυβέρνηση σύμφωνα με τους δικούς τους όρους», δήλωσε ο Φιλίπ Μαρλιέρ, καθηγητής γαλλικής και ευρωπαϊκής πολιτικής στο University College London. «Ο Μπαρντελά θα ήταν πιο πρόθυμος να δημιουργήσει και να οικοδομήσει μια ευρύτερη συμμαχία με τη δεξιά».