Η πρόταση της Τεχεράνης προς τις ΗΠΑ προβλέπει άρση κυρώσεων και αποδέσμευση κεφαλαίων – Γιατί ο Τραμπ ακύρωσε τη νέα επίθεση εναντίον του Ιράν

Ο ρόλος των χωρών του Κόλπου

Η πρόσφατη πρόταση που έκανε το Ιράν στις ΗΠΑ προβλέπει την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού της χώρας, δήλωσε σήμερα ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, του Λιβάνου περιλαμβανομένου, την αποχώρηση των δυνάμεων των ΗΠΑ από περιοχές κοντά στο Ιράν και αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο, δήλωσε ο Γαριμπαμπαντί.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε γνωστό χθες Δευτέρα ότι ακύρωσε την ύστατη στιγμή νέα επίθεση εναντίον του Ιράν, που θα διεξαγόταν κατ’ αυτόν σήμερα, μιλώντας κατόπιν για «πολύ καλές πιθανότητες» να κλειστεί «συμφωνία» ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν είχε αναφερθεί ποτέ στο σχέδιο επίθεσης αυτό πριν από χθες, όταν ανέφερε μέσω Truth Social ότι ανακάλεσε τη διαταγή να ξαναρχίσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις επειδή «του το ζήτησαν» οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, διότι κρίνουν πως είναι εφικτή η σύναψη συμφωνίας.

Μιλώντας στον Τύπο, εκτίμησε αργότερα πως υπάρχουν «πολύ καλές πιθανότητες» συνεννόησης της κυβέρνησής του με αυτήν της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Αν μπορέσουμε να το κάνουμε αυτό χωρίς να τους βομβαρδίσουμε και να τους διαλύσουμε, θα ήμουν πολύ ευτυχής», διαβεβαίωσε κάνοντας λόγο για «πολύ θετική» εξέλιξη στις έμμεσες διαπραγματεύσεις, αποφεύγοντας ωστόσο να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Ταυτόχρονα τόνισε ότι ο στρατός των ΗΠΑ παραμένει έτοιμος να εξαπολύσει «ολοκληρωτική και ευρείας κλίμακας επίθεση εναντίον του Ιράν ανά πάσα στιγμή, αν δεν εξευρεθεί αποδεκτή (σ.σ. για την Ουάσιγκτον) συμφωνία» με την Τεχεράνη.

Η συμφωνία αυτή θα εγγυάται πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, έγραψε ο Ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος στην πλατφόρμα του -παρότι η χώρα αρνείται εδώ και δεκαετίες πως τρέφει τέτοια φιλοδοξία.

Οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου έπεισαν τον Τραμπ

Η απόφαση του Τραμπ να αναβάλει την επίθεση προκειμένου να δοθεί ακόμη μία ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις ελήφθη έπειτα από αίτημα αρκετών Αράβων ηγετών.

Ο Λευκός Οίκος θεώρησε ανεπαρκή την ανανεωμένη ειρηνευτική πρόταση που απέστειλε το Ιράν την Κυριακή, γεγονός που ενίσχυσε τις εκτιμήσεις -ακόμη και εντός της αμερικανικής κυβέρνησης – ότι ο Τραμπ βρισκόταν πολύ κοντά στην απόφαση για στρατιωτικό χτύπημα.

Ο Τραμπ έχει ήδη παρατείνει προθεσμίες και αναβάλει σχεδιαζόμενες επιθέσεις κατά του Ιράν τουλάχιστον έξι φορές από την έναρξη του πολέμου.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, ο Τραμπ αναμενόταν να συγκαλέσει την Τρίτη την ομάδα εθνικής ασφάλειας στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, προκειμένου να εξεταστούν στρατιωτικές επιλογές.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios το πρωί της Δευτέρας ότι «εάν το Ιράν δεν αλλάξει στάση, οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις με βόμβες».

«Μου ζητήθηκε από τον Εμίρη του Κατάρ, τον διάδοχο πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας και τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αναβάλω τη σχεδιαζόμενη στρατιωτική επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, η οποία ήταν προγραμματισμένη για αύριο», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social.

Πρόσθεσε ότι οι Άραβες ηγέτες τού μετέφεραν πως «βρίσκονται σε εξέλιξη σοβαρές διαπραγματεύσεις» και ότι, κατά την άποψή τους, «θα επιτευχθεί συμφωνία που θα είναι αποδεκτή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και για όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής και πέραν αυτής».

Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι η συμφωνία θα διασφαλίζει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ο ίδιος ανέφερε ότι έδωσε εντολή στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, στρατηγό Νταν Κέιν, να «παγώσουν» τα σχέδια επίθεσης, παραμένοντας όμως σε πλήρη ετοιμότητα για «μια μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν, ανά πάσα στιγμή», εφόσον δεν επιτευχθεί αποδεκτή συμφωνία.

Μόλις προχθές, ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε ξανά να αφανίσει το Ιράν αν οι συνομιλίες αποτύχουν. «Για το Ιράν, το ρολόι χτυπάει», διεμήνυσε, κι οι Ιρανοί «καλά θα κάνουν να ενεργήσουν γρήγορα, αλλιώς δεν θα απομείνει τίποτα από αυτούς», πρόσθεσε. Στις αρχές Απριλίου, απειλούσε να αφανίσει τον ιρανικό «πολιτισμό ολόκληρο», προτού ανακοινώσει κατάπαυση του πυρός.

Ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων Αλί Αμπντουλαχί αντέδρασε προειδοποιώντας «τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους» εναντίον οποιουδήποτε «σφάλματος», τόσο «στρατηγικού» χαρακτήρα, όσο και «υπολογισμού». Ο ιρανικός στρατός κρατά «το δάχτυλο στη σκανδάλη», πρόσθεσε ο στρατηγός, σύμφωνα με επίσημα ΜΜΕ.

«Διάλογος δεν σημαίνει παράδοση»

Αφότου ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου, έπειτα από κάπου 40 ημέρες εχθροπραξιών, βρίσκεται σε εξέλιξη παζάρι για να εξευρεθεί συμφωνία ώστε να τελειώσει ο πόλεμος, όμως οι θέσεις των δυο πλευρών μοιάζουν να απέχουν ακόμη πολύ, ειδικά όσον αφορά την πτυχή του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.

Δεν έχει διεξαχθεί παρά μόλις μια συνάντηση διά ζώσης αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν για συνομιλίες, την 11η Απριλίου στην πακιστανική πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ. Δεν οδήγησε σε συμφωνία.

Το Ιράν επανέλαβε τις δικές του απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων της αποδέσμευσης ιρανικών πόρων δεσμευμένων στο εξωτερικό και της άρσης των διεθνών κυρώσεων που προκαλούν ασφυξία στην οικονομία της χώρας.

«Διάλογος δεν σημαίνει παράδοση», υπογράμμισε για ακόμη μια φορά χθες ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν μέσω X. Το Ιράν, επέμεινε, «δεν θα απεμπολήσει επ’ ουδενί τα νόμιμα δικαιώματα του λαού και της χώρας».

Στενά του Ορμούζ

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων FARS, η Ουάσινγκτον απαιτεί ιδίως το Ιράν να μη διατηρήσει παρά μόνο μια πυρηνική εγκατάσταση σε λειτουργία και να δεχτεί να παραδοθεί και να μεταφερθεί στις ΗΠΑ το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά υψηλό ποσοστό που διαθέτει.

Άλλο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων, το Tasnim, μετέδωσε ότι «οι Αμερικανοί δέχτηκαν σε νέο κείμενο να υπάρξει προσωρινή αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά την περίοδο των συνομιλιών».

Η Ουάσινγκτον πάντως δεν έχει σχολιάσει τις πληροφορίες αυτές.

Η Τεχεράνη διατηρεί ακόμη τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας για την εξαγωγή υδρογονανθράκων από τη Μέση Ανατολή στον υπόλοιπο κόσμο, κι η Ουάσινγκτον τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών σε αντίποινα.

Το γεγονός ότι οι θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών έχουν σχεδόν παραλύσει, συνεχίζει να κλυδωνίζει την παγκόσμια οικονομία, ανεβάζοντας τις τιμές του πετρελαίου. Σημείωσαν νέα άνοδο χθες, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, να φτάνει στα 112,10 δολάρια (+2,60%).

Η κίνηση των πλοίων πάντως στα Στενά αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα, επιστρέφοντας σε επίπεδα που συμμορφώνονται προς τον μέσο όρο αφού ξέσπασε ο πόλεμος.

Χώρες της Δύσης, καθώς και η ΕΕ, απορρίπτουν το σενάριο του ελέγχου των Στενών από το Ιράν, συνηγορώντας υπέρ της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Στο άλλο κύριο θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ έχουν σκοτώσει από την έναρξη των εχθροπραξιών με τη Χεζμπολά τη 2η Μαρτίου τουλάχιστον 3.020 ανθρώπους, σύμφωνα με νεότερο επίσημο απολογισμό των θυμάτων που δημοσιοποιήθηκε χθες, καθώς οι ανταλλαγές πληγμάτων συνεχίζονται παρότι ανακοινώθηκε την Παρασκευή στην Ουάσιγκτον παράταση της υποτιθέμενης ανακωχής για ενάμισι μήνα.